«Не магу пачаць дзень без гэтай фразы»

Жыхар Гродна стаў папулярным блогерам, а потым адкрыў СТА і распавёў пра свой бізнес.

«Калі я раніцай не ўстану і не скажу гэтую фразу…», — інтрыгуе гродзенскі блогер Павел Запаснік, больш вядомы як Moto Pahan.

Ён расказаў АвтоГродно, як пачынаў бізнес і адкрываў сваю СТА на Панямуні. Ці трэба самому разбірацца ў машынах, каб адкрыць гэты бізнес і ўтрымацца ў ім? Калі даводзіцца працаваць «у нуль», а за што гродзенцы гатовыя плаціць любыя грошы?

Гандляваў на Паўднёвым рынку

— Сёння блог — мой першы і галоўны накірунак дзейнасці, хоць я яшчэ байкер, дыджэй і прадпрымальнік, — пачынае інтэрв’ю Павел. — Сваю старонку ў інстаграм вяду ўжо каля 7 гадоў. І цяпер мая аўдыторыя складае 118 тысяч чалавек.

Пачынаў з падарожжаў на матацыкле, у мяне вялікі турыстычны байк. Не думаў, што з гэтага нешта атрымаецца — проста здымаў для сябе.

Праз год адкрыў сваю СТА. Да гэтага некалькі гадоў гандляваў на Паўднёвым рынку аўтасвятлом і расказваў у сваім блогу пра лямпачкі: якія лепш свецяць і што ставіць, праводзіў тэсты, усё гэта здымаў і паказваў. Таму на момант адкрыцця аўтамайстэрні ў мяне ўжо была свая аўдыторыя, звязаная з аўтамабілямі. Яна перайшла з аўтасвятла ў аўтасэрвіс.

«Узяў гатовы бізнес, які ў чалавека не заладзіўся»

— Узяў у арэнду пустое памяшканне з гатовым бізнесам, які не заладзіўся ў папярэдняга ўладальніка. Дадаклаў, пераабсталяваў — і пачаў спрабаваць. Пазней дадаў яшчэ і хімчыстку аўтамабіляў. Не скрыю, спачатку было цяжка: канкурэнцыя на рынку рамонту аўто высокая. А вось блогераў у тэме СТА — мала. Гэтая ніша была вольная, яе я і заняў у свой час.

Акрамя таго, мы адрозніваемся спецыфікай — рамонтам тармазной сістэмы і падвескі. Мабыць, усе на Панямуні ведаюць, што мы — гэта рамонт тармазоў. «АўтаФас працуе для вас» — гэта слоган майго блога. Асацыяцыя дакладна сфармавалася.

— Колькі «квадратаў» дастаткова для старту?

— У мяне каля 60 м² — гэта маленькі аўтасэрвіс на два працоўныя месцы. Баяўся браць вялікае памяшканне: хацеў праверыць, як пойдзе. Раптам не пацягну? Бо гэта адразу шмат працоўных месцаў, якія можа быць няпроста забяспечыць заказамі. Добра стартваць з малога — так закрываюцца ўсе заяўкі, нават калі іх няшмат.

— Які капітал патрэбны для адкрыцця СТА ў Беларусі?

— Каб узяць сціплае памяшканне і зайсці ў гэты бізнес, дастаткова 60 тыс. беларускіх рублёў. Калі хочаце больш — падрыхтуйце 100 тыс. рублёў. Потым можна пашырыцца, але я так і застаўся ў сваім — для гэтага раёна і нашай нішы дастаткова.

— Цікава, як хутка акупляюцца ўкладзеныя грошы?

— Я не вёў падлік — гэта вельмі складана. Усё залежыць ад таго, як стартуеш, адкуль прыйдуць кліенты і ці спрацуе рэклама. Упэўнены, у наш час сацыяльныя сеткі — найважнейшы фактар. Таму прадпрымальнікі стараюцца іх весці, каб расказаць, што робяць. Проста так прыехаць у СТА, якую ні разу не бачыў і знайшоў на Куфары, напэўна, ужо сумнеўна.

— Ці абавязкова самому разбірацца ў рамонце, каб адкрыць аўтамайстэрню? Ці дастаткова мець сродкі і штат прафесіяналаў?

— Гэты бізнес трэба ведаць знутры. Які б штат ні набраў, не будзе нармальнага разумення паміж кіраўніком і майстрамі, калі першы сядзіць дома і ні ў чым не разбіраецца. Больш за тое, трэба ўмець камунікаваць з людзьмі. Калі гаварыць пра малы бізнес, узяць у невялікі аўтасэрвіс адміністратара — яшчэ адзін артыкул выдаткаў. Таму я ўсё раблю сам: сустракаю кліентаў, абслугоўваю і кантралюю працу іншых. Акрамя мяне ў майстэрні працуюць яшчэ адзін аўтаслесар і майстар хімчысткі.

У першыя два гады працы СТА мы ўдваіх з аўтаслясаром круцілі машыны. Я ўсё жыццё імі цікавіўся і з дзяцінства рамантаваў. А аднойчы нават пабудаваў незвычайны Volkswagen T4, які заняў 1-е месца на галасаванні ў Гродне.

— Маркетынгам таксама самі займаецеся?

— Блог — маё хобі і аддушына, але таксама важны элемент бізнесу. Дзякуючы яму я ні разу за ўсе гады працы СТА не размяшчаў рэкламу ні на адной пляцоўцы. Затое штодня на сваёй старонцы ў інстаграм прысвячаю ўвагу аўтасэрвісу, дзе расказваю пра аўтамабілі і дапамагаю людзям з рамонтам. Бясплатныя парады раздаю нават ноччу.

Асабліва шмат дзяўчат, бо мужчынам прасцей знайсці добрага механіка. А жанчыны адразу пішуць: «Павел, гэта я — ваша падпісчыца! У мяне машына спынілася, што рабіць?» І я выязджаю ратаваць сітуацыю ў любы час сутак. У мяне нават шмат гадоў быў эвакуатар для гэтых мэтаў.

— Ваша кліентура — жыхары маленькай Панямуні?

— Не, гэта людзі майго блога. Яны складаюць каля 80% усіх кліентаў. Месцазнаходжанне таксама ўплывае. Мы знаходзімся ў выгаднай лакацыі: побач найбліжэйшы да цэнтра гаражны кааператыў. Вадзіцелі могуць прыганяць машыну і пайсці пагуляць у суседніх гіпермаркетах — гэта зручна. Па-суседстве таксама іншыя аўтасэрвісы і аўтадром. Можна сказаць, лакацыя тэматычная.

— Як лічыце, лепш спецыялізавацца на адным напрамку ці быць універсальнай СТА?

— Некаторыя вялікія аўтамайстэрні заяўляюць, што выконваюць любы рамонт аўтамабіля. Але я ў гэта не веру. Кожны аўтасэрвіс павінен на чымсьці спецыялізавацца: рабі тое, што робіш добра, а таму дасі гарантыю на сваю працу. Мы таксама можам узяцца за ўсё, але развіваемся ў сваім напрамку — тым, у якім на 100% упэўненыя. Кітайскія электрамабілі таксама прымаем. Там тыя ж тармазы і падвеска, што і ў іншых машын, у гэтым яны не адрозніваюцца. Але ў рухавікі не лезем, хаця можам. Я цвёрда перакананы, што лепш быць вузкаспецыялізаванымі спецыялістамі і добра разбірацца ў нечым адным. А паглыбляцца ў рамонты, з якімі не працуеш штодня, складана і рызыкоўна.

Што да вольных памяшканняў пад СТА — знайсці іх нескладана і варыянтаў у Гродне хапае, кажа суразмоўца.

«Гатовыя плаціць любую суму»

Не маглі не спытаць у Паўла, наколькі СТА сёння прыбытковы бізнес. Жартуе, што «на дадзены момант не адкрываў бы». Але з гадамі ўвайшоў у стабільнае рэчышча і ўжо мае пастаянных кліентаў. Хоць падаткі і выдаткі сапраўды вялікія.

— Гэта звязана з сезоннасцю?

— Зімой заўсёды менш працы — гэта і ёсць несезон. Многія вадзіцелі восенню пакідаюць машыны і чакаюць вясны. Асабліва людзі старэйшага ўзросту, якія ездзяць толькі на дачу, а гэта каля 30% гараджан. Затое вясной яны дастаюць «снегавіка» і звяртаюцца: «Дапамажыце, трэба тэрмінова зрабіць». Гэта разбурае ўсталяванае ўяўленне, што СТА заўсёды звязана з вялікімі грашыма. На практыцы ж бываюць такія месяцы, калі мы працуем фактычна ў нуль. Асабліва ў святы: людзі думаюць, як іх адзначыць, а не машыны рамантаваць.

Апошнім часам заўважаю яшчэ адну тэндэнцыю — мясцовыя вадзіцелі ездзяць да апошняга, пакуль колы ледзь не адваляюцца або падціскае тэхагляд. У такія моманты яны гатовыя плаціць любую суму.

— А што наконт абсталявання?

— Каб адкрыць сваю станцыю тэхнічнага абслугоўвання, галоўная рухальная сіла — пад’ёмнік — павінен быць новы і сучасны, здольны падняць любы аўтамабіль. Расходнікі і інструменты здаюцца дробязямі, але таксама незаўважна цягнуць грошы і патрабуюць пастаяннага абнаўлення. Хаця, здавалася б, купіў ключ і чыні.

Быў цяжкі перыяд з пастаўкай запчастак, якія даводзілася доўга чакаць. Што ні машына — чакаеш казус. Бярэш у працу аўтамабіль і разлічваеш, што патрэбныя дэталі прыйдуць своечасова, але іх няма. У гэтым увесь нюанс маленькіх СТА — у вас няма запасных працоўных месцаў, дзе можна пакінуць машыну ў чаканні. І выгнаць яе немагчыма — гэта становіцца праблемай, бо і кліента не хочацца страціць. Цяпер з запчасткамі стала прасцей: рынак і дылеры адаптаваліся.

Аднак складаней за ўсё для бізнесмена, паводле яго прызнання, даецца «вілка цэн». Пытанне: «А колькі гэта каштуе?» для Паўла — самае цяжкае і нязручнае.

— Як можна адказаць, на якую суму пацягне рамонт падвескі, калі ў аўтамабілі аднаго вадзіцеля няма нічога жывога, бо ён туды 5 гадоў не заглядаў. А ў другога пры тых жа даных усё пойдзе як па маслу, паколькі пастаянна рамантаваў і змазваў аўто.

Асабліва няпроста гаварыць на тэму рамонту з тымі, хто не звязаны з аўтамабілямі. Менавіта ад такіх кліентаў найчасцей можна пачуць: «А мне сказалі, што там каштуе столькі». Але гэта немагчыма вызначыць з ходу, пакуль не падымеш машыну. Таму для тых, хто застаецца на рамонт у «АўтаФас», дыягностыка бясплатная.

— А як часта СТА павышаюць цэны?

— Пэўнага павышэння тарыфаў — раз на год або пасля Новага года — няма.

Прайс расце, як толькі даражэюць інструменты і запчасткі, якія мы пастаянна закупаем. Але даўно не паднімалі, каб трымаць планку з-за высокай канкурэнцыі.

— Колькі каштуе ўтрыманне СТА?

— Вельмі складана адказаць на гэтае пытанне. Бо ў кагосьці памяшканне сваё, у кагосьці арэнднае. Выдаткі непазбежна залежаць ад колькасці людзей у штаце і сезоннасці месяца з зімовым ацяпленнем. Аўтасэрвіс у ўсіх таксама знаходзіцца ў розных умовах. У мяне гэта цягне мінімум 3–4 тыс. рублёў у месяц. Прыкладна на такую суму трэба арыентавацца тым, хто хоча адкрыць малы бізнес у гэтай сферы.

Павел з Гродна стаў папулярным блогерам, а потым адкрыў СТА і распавёў пра свой бізнес: «Не магу пачаць дзень без гэтай фразы» - Аўтамабілі Гродна

Павел з Гродна стаў папулярным блогерам, а потым адкрыў СТА і распавёў пра свой бізнес: «Не магу пачаць дзень без гэтай фразы»

«Нельга рабіць дрэнна»

І хоць саперніцтва ў асяроддзі СТА дастаткова, людзі заўсёды ідуць «на чалавека». Таму Moto Pahan упэўнены, што блог — асноўны рычаг яго аўтасэрвісу.

— Штодня гродзенцы ведаюць, а каторай я еду ў майстэрню. Амаль усіх кліентаў сустракаю сам — я там заўсёды бываю і з усімі размаўляю. Мне рэгулярна пішуць: «Павел, калі вы будзеце на СТА?» Кажу: «У абед». Адказваюць, што тады да гэтага часу і пад’едуць. Гэта сведчыць пра давер да чалавека, якога яны глядзяць. Многія нават разлічваюць, што я асабіста буду рамантаваць іх машыну. Вядома, кожнаму хочацца сказаць, што я асабіста ўсё пракантралюю — так і стараюся рабіць, бо для людзей гэта важна. Бо многія лічаць, што калі яны мае падпісчыкі, то мы ўжо як сям’я. Таму стараюся не завышаць цэны і браць у рамонт усе машыны — нават старыя, ад якіх многія аўтасэрвісы адмаўляюцца, пераходзячы на новыя мадэлі.

— Але ж гэта нібы як абавязак — штодня выходзіць да людзей і гаварыць на камеру. Бывала, што надаедала?

— Так, але інакш ужо не магу. Часам гляджу на самога сябе і здаецца, што адно і тое ж. Але калі я раніцай не ўстану і не скажу: «Прывячамба, мае харошыя, я еду на СТА «АўтаФас», якое працуе для вас», хай нават ужо знаходжуся там, мне абавязкова напішуць: «Павел, а вы хутка будзеце на аўтасэрвісе? У сторыз не было, што ўжо едзеце на працу». Прычым нават калі мы папярэдне дамовіліся пра сустрэчу. А не скажу — многія і не едуць. Мой аўтаслесар часта кажа: «Павел, нікога не было. Ты прыехаў — і людзі паехалі. Што, абзваніў усіх?» Гродзенцы бачаць, што я еду на СТА і таксама прыязджаюць. Не абавязкова на рамонт: адзін — пагаварыць, другі — па кансультацыю або проста папіць кавы.

Блог для мяне ўжо вельмі шмат значыць — ён як другая сям’я, бо заўсёды са мной.

— Менавіта таму нельга рабіць дрэнна. У любым бізнесе многія хочуць больш зарабіць. У маім напрамку так не выйдзе. Бо ты заўсёды на вачах у людзей. Спачатку расказваеш ім штосьці, а потым сам сабе супярэчыш? Гэта не пра мяне. Часам нават даводзіцца зрабіць нешта сабе ў «мінус». Напрыклад, паабяцаў чалавеку, што праца каштуе 50 рублёў і ўжо абнадзеіў, а па факце выходзіць больш. І каб не запляміць сваё імя, даводзіцца трымаць слова.

Байкер Moto Pahan

Так жа, як і машыны, Павел Запаснік любіць і матацыклы. Не хавае: калі гродзенцы прыязджаюць на СТА і пытаюцца: «А вы ж Moto Pahan?», просяць дапамагчы ў тым ліку з рамонтам матацыклаў або іх падборам.

— Усё гэта на базе блога: нік Moto Pahan гаворыць сам за сябе. Таму ў жыцці я займаюся не толькі аўто, але і матацыкламі, хаця афіцыйна мы іх і не рамантуем у СТА. Але аўдыторыі трэба дапамагчы, таму стараюся не адмаўляць, — тлумачыць Павел.

Ён байкер са стажам, і пры размове пра гэта ў суразмоўцы адразу загараюцца вочы. Разам з камандай такіх жа аматараў ён шмат падарожнічае, колесіць па фестывалях і дапамагае тым, хто мае патрэбу, у тым ліку дзіцячым дамам.

— У людзей склалася ўражанне, што байкеры — гэта злыя брутальныя дзядзькі, да якіх не падысці. На самой справе гэта не так. Яны добрыя хлопцы, якія любяць свабоду, падарожнічаць і добрыя справы. І, на шчасце, апошнім часам меркаванне пра нас у Гродне змянілася да лепшага. Нас пачалі запрашаць на ўрачыстыя адкрыцці, гарадскія святы і выставы — мы суправаджаем усе важныя мерапрыемствы. На дадзены момант няма ні аднаго, каб не паклікалі байкераў. Хоць яшчэ нядаўна з гэтым было складаней.

А яшчэ штогод 1 верасня мы ездзім у дзіцячыя дамы — збіраем грошы, дапамагаем хлопцам у зборах у школу. Гэта ўжо ўсталяваная традыцыя ў байкерскім асяроддзі. У дабрачыннасці ўдзельнічаем пастаянна, нядаўна дапамагалі Івану Стацэнку. Таму я заўсёды раю моладзі: замест таго каб займацца лухтой, лепш бярыце матацыклы і катайцеся. Больш цягніцеся да тэхнікі — аўтам, байкам. Лічу, гэта цікавы кірунак для дзяцей. У мяне самога двое сыноў, якіх я спрабую далучаць да аўта- і мата-тэхнікі.

Хоць не хаваю: многіх матацыклістаў караюць за гучныя выхлапы і парушэнні хуткасных абмежаванняў — гэта ўсюды было, ёсць і будзе: парушаюць і на машынах, і на матацыклах. У той жа час бываюць людзі, якія ездзяць проста для душы.

На рахунку Moto Pahan ёсць нават асабісты рэкорд — за 4 дні ён аб’ехаў 4 краіны.

У 2026 годзе плануе працягнуць падарожжы па Еўропе. Будзе ўсё здымаць і паказваць!

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]