Як узяць сон пад кантроль

Навукоўцы распавялі, як развіць гэтую здольнасць.

Сон можна ўзяць пад кантроль, бо чалавек здольны не толькі разумець, што спіць, але і часткова кіраваць тым, што адбываецца ў сне. Невялікі эксперымент з удзелам 38 дабравольцаў паказаў, што спалучэнне медытацыі, VR‑практыкаванняў, вядзення дзённіка і праверак рэальнасці дапамагае развіць гэтую здольнасць.

Пра гэта паведамляе «Курсор».

Свядомы сон узнікае, калі чалавек падчас сну ўсведамляе, што спіць. Ключавую ролю ў гэтым працэсе адыгрывае метапазнанне — здольнасць адсочваць і аналізаваць уласныя думкі.

Менавіта гэты навык вырашылі развіваць даследчыкі з італьянскага Універсітэта Трэнта і навуковага цэнтра Італьянскага будысцкага саюза. Вынікі іх эксперыменту былі апублікаваныя ў верасні 2026 года ў часопісе Frontiers in Psychology.

Паколькі ў дабравольцаў ужо быў невялікі досвед свядомых сноў, навукоўцы ацэньвалі, як зменяцца іх адчуванні і здольнасць распазнаваць сон пасля спецыяльных заняткаў.

Удзельнікі ўсіх трох груп запісвалі сны ў дзённікі адразу пасля прачынання, а на працягу дня рэгулярна праводзілі праверкі рэальнасці. Яны задаваліся пытаннем, ці не спяць яны цяпер, асабліва калі сутыкаліся з чымсьці незвычайным. Навукоўцы разлічвалі, што з часам гэтая звычка дапаможа распазнаваць дзіўнасці і ў сне.

Для заняткаў у віртуальнай рэальнасці даследчыкі падрыхтавалі незвычайныя сцэнарыі: прадметы парушалі законы фізікі, змянялі форму або знікалі з поля зроку, а навакольныя сцэны раптоўна пераключаліся. Удзельнікам трэба было заўважаць такія несупадзенні і правяраць, ці не спяць яны.

На наступных этапах дабравольцы вучыліся лётаць, здзяйсняць высокія скачкі і змяняць памеры ўласнага цела ў віртуальнай прасторы.

У эксперыментальную групу ўвайшлі 13 чалавек, якія прайшлі восем сеансаў праграмы LucidDreamingVR. Заняткі праводзіліся двойчы на тыдзень на працягу месяца. Кожны занятак уключаў прыкладна 15 хвілін медытацыі, скіраванай на назіранне за ўласнымі адчуваннямі і думкамі, і каля 20 хвілін інтэрактыўных практыкаванняў у віртуальнай рэальнасці. На пятым тыдні ўдзельнікі працягнулі заняткі ўжо без VR.

Яшчэ 13 дабравольцаў выконвалі аналагічныя практыкаванні, але без віртуальнай рэальнасці. Астатнія 12 чалавек даследавалі звычайныя віртуальныя прасторы, шукаючы схаваныя бейсбольныя мячы. Пры гэтым у абедзвюх кантрольных групах медытацыя не праводзілася.

У эксперыментальнай групе зафіксавалі 26 свядомых сноў, сем з якіх былі цалкам свядомымі. Для параўнання, у групе без VR зарэгістравалі 11 такіх выпадкаў, а пры выкарыстанні нейтральнай віртуальнай рэальнасці — усяго чатыры.

Прынамсі адзін падобны сон апісалі 11 з 13 удзельнікаў спецыяльнай праграмы, пры гэтым шасцёра паведамілі пра паўнавартаснае ўсведамленне сябе ў сне.

Аднак вынікі варта ацэньваць асцярожна: сны фіксаваліся са слоў удзельнікаў, без лабараторнага пацвярджэння. Акрамя таго, медытацыю і VR‑заняткі прымянялі адначасова, таму ўнёсак кожнага метаду асобна вызначыць не ўдалося.

Першапачатковыя вынікі абнадзейваюць, але эфектыўнасць праграмы ў барацьбе з кашмарамі, трывогай і ПТСР яшчэ трэба праверыць.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]