Уладзімір Фесенка: Еўропа прымусіла Трампа адступіць

Еўрапейцы навучыліся казаць «не».

Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп перадумаў уводзіць мытныя пошліны супраць краін Еўрасаюза, што падтрымалі Данію ў абароне Грэнландыі, публічна заявіў, што адмаўляецца ад ваеннага вырашэння пытання, а таксама пасля размовы з кіраўніком Альянсу Маркам Руттэ з’явілася інфармацыя, што ЗША абмяжуюцца з’яўленнем вайсковых баз на востраве.

Што мы назіраем: мастацтва здзелкі прэзідэнта ЗША ці вынік унутранага і знешняга ціску на Трампа?

Пра гэта сайт Charter97.org пагутарыў з вядомым украінскім палітолагам, кіраўніком Цэнтра прыкладных палітычных даследаванняў «Пента» Уладзімірам Фесенкам:

— Тое, што адбываецца, можна назваць мастацтвам здзелкі ад Трампа, проста гэтае мастацтва не заўсёды працуе. Ёсць тыя, хто ўмее эфектыўна яму адказваць, як гэта зрабіў Кітай або як Украіна. Мы не ўступаем у канфлікт з прэзідэнтам ЗША, але пераносім праблему ў плоскасць перамоваў па канкрэтных пунктах і пазіцыях. Гэта дае свае вынікі. Не канчатковыя, але тым не менш з амерыканцамі нам удаецца дамаўляцца і здымаць большую частку праблем.

Еўропа пакуль не знайшла аптымальнай тактыкі перамоваў з Трампам. Няма адзінства ў пазіцыях, выкарыстоўваюцца розныя тактыкі. Цяпер некаторыя еўрапейскія лідары спрабуюць ужываць больш жорсткую тактыку ў дачыненні да Трампа. Найперш — прэзідэнт Францыі Эмануэль Макрон, часткова Германія, натуральна — Данія, паўночныя краіны. Але ёсць і вельмі гнуткі перамоўшчык з Трампам, які, уласна, і дасягнуў гэтага выніку. Гэта Марк Руттэ, генсак НАТА. Ён адчайна змагаецца за выратаванне Альянсу, за тое, каб ЗША засталіся ў НАТА.

Ён шукае кампраміс па Грэнландыі. Заява Трампа пра тое, што ён не будзе ўводзіць мытныя пошліны супраць еўрапейскіх краін — гэта вынік перамоваў з Маркам Руттэ. І вынік пошуку кампрамісу. Мы пакуль не ведаем, якім менавіта будзе кампраміс па Грэнландыі. Але, відаць, Руттэ прапануе павялічыць колькасць вайсковых баз на тэрыторыі Грэнландыі, якія будуць знаходзіцца пад частковым суверэнітэтам Злучаных Штатаў. Мадэль, якая выкарыстоўваецца Вялікабрытаніяй на Кіпры. Трампа, відаць, гэта задавальняе.

Усе гэтыя амерыканскія сцягі на картах Грэнландыі, заявы Трампа пра тое, што Грэнландыя стане часткай ЗША і гэтак далей — на мой погляд, гэта была псіхічная атака. Хто яшчэ памятае савецкі фільм «Чапаеў», там была атака капелеўцаў пад кулямётным агнём ва ўвесь рост. Гэта называлася псіхічная атака. Гэта псіхалагічны прыём. Наймацнейшы псіхалагічны ціск на супрацьлеглы бок. Украіна з гэтым некалькі разоў сутыкалася, асабліва па рэсурснай дамове. І вось цяпер нешта падобнае Трамп правёў супраць еўрапейцаў, супраць Даніі.

І Данія, і еўрапейцы не пайшлі на саступкі. Але, відаць, Трамп і яго адміністрацыя таксама разумеюць, што проста так ім не ўдаецца зламаць еўрапейцаў. Таму патрэбная больш гнуткая тактыка. Марк Руттэ чарговы раз праявіў цуды ўмення дамаўляцца з Трампам. Ён, відаць, прапанаваў прэзідэнту ЗША нейкі кампрамісны варыянт, і Трамп на яго пагадзіўся. На мой погляд, гэта цяпер пазітыўная тэндэнцыя.

Гэта яшчэ не рашэнне праблемы. Яшчэ павінны быць перамовы з Даніяй, перамовы ў рамках НАТА і ўзгадненне гэтага пытання. Але тое, што Трамп гатовы ісці на кампраміс, у прыватнасці адмаўляецца ад увядзення гэтых мытных пошлін, гэта ўжо пазітыўная тэндэнцыя. Адпаведна, цяпер трэба пераносіць перамовы менавіта ў плоскасць узгаднення канкрэтных праблемных пытанняў. Украіна неаднаразова з гэтым ужо сутыкалася, мы ведаем, як гэта адбываецца. Цяпер еўрапейцам таксама трэба прайсці гэтую стадыю з удзелам Даніі.

Трамп заявіў, што ён не будзе вырашаць праблему Грэнландыі ваенным шляхам. Важна знайсці баланс паміж суверэнітэтам Даніі над Грэнландыяй, яе аўтаномным статусам, правам жыхароў Грэнландыі адносна сваёй тэрыторыі. У той жа час кампраміс будзе развівацца ў плоскасці дамоўленасці аб стварэнні на тэрыторыі Грэнландыі элементаў «Залатога купала».

Гэта вялікая сістэма проціракетнай абароны, якую цяпер плануе ствараць Трамп. І, відаць, будзе яшчэ асобнае інвестыцыйнае пагадненне аб працы амерыканскіх кампаній у Грэнландыі. Але тут ужо трэба шукаць кампраміс з Даніяй, бо тут, думаю, можа ісці гаворка пра нейкае сумеснае прадпрыемства. Падкрэслю: тое, што Трамп робіць крок назад, гэта ўжо ўсё ж такі пазітыўная тэндэнцыя.

— Ці можа Еўропа ўздыхнуць з палёгкай або чакаць новых сюрпрызаў ад прэзідэнта ЗША?

— Калі казаць пра выдых пасля крытычнай агрэсіўнай фазы — так, можна ўздыхнуць з палёгкай. Але гэта не азначае завяршэння працэсу і вырашэння праблемы.

Проста скончылася канфліктная, агрэсіўная фаза. Але наперадзе яшчэ складаныя, цяжкія перамовы. Рана рабіць высновы. З Трампам трэба быць вельмі асцярожнымі, але, паўтаруся, першы пазітыў — Трамп усё ж такі згодны ісці на нейкі кампраміс.

Другі пазітыў у тым, што еўрапейцы ў пытанні аб статусе Грэнландыі ўпершыню пачалі казаць Трампу «не». Вось гэта таксама, на мой погляд, пазітыўная тэндэнцыя. І гэта адна з прычын, чаму Трамп вымушаны часткова адступіць.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]