Еўропа хоча ўмацаваць свой ядзерны арсенал з-за сумневаў у ЗША
4- 22.01.2026, 13:18
- 3,334
Еўрапейскія краіны разглядаюць шэраг варыянтаў.
Еўрапейскія краіны пачалі сур'ёзна абмяркоўваць варыянты ўмацавання ўласнай ядзернай бяспекі на фоне росту сумневаў у гатовасці ЗША і надалей забяспечваць абарону кантынента ад ядзернай Расіі. Пра гэта паведамілі шэсць высокапастаўленых еўрапейскіх чыноўнікаў, піша NBC News (пераклад — сайт Charter97.org).
Па іх словах, дыскусіі актывізаваліся ў апошнія тыдні — на фоне рэзкай крытыкі Еўропы з боку прэзідэнта ЗША Дональда Трампа, яго заяў у Давосе і патрабаванняў перадаць Грэнландыю пад амерыканскі кантроль. У гэтых умовах еўрапейскія лідары разглядаюць магчымасць большай апоры на ядзерныя сілы Францыі і Вялікабрытаніі альбо нават стварэння ўласных нацыянальных праграм.
Францыя застаецца адзінай краінай ЕС, якая валодае ядзернай зброяй. Чакаецца, што ў бліжэйшыя тыдні прэзідэнт Францыі Эмануэль Макрон выступіць з праграмнай прамовай пра ролю французскага ядзернага арсеналу ў забеспячэнні бяспекі Еўропы. Паводле крыніц, сярод варыянтаў, што абмяркоўваюцца, — мадэрнізацыя французскіх ядзерных сіл, размяшчэнне ядзерных носьбітаў за межамі Францыі і ўзмацненне войскаў НАТА на ўсходнім флангу.
Асобна разглядаецца ідэя надання неядзерным краінам ЕС тэхнічных магчымасцяў, якія дазволілі б ім у выпадку неабходнасці стварыць атамную зброю. Фармальна гэта не парушае Дамову аб нераспаўсюджанні ядзернай зброі, калі не прадпрымаюцца практычныя крокі па яе стварэнні.
Эксперты адзначаюць, што Еўропа перажывае «крызіс даверу» да сістэмы пашыранага стрымлівання ЗША, якая дзесяцігоддзямі не дапускала распаўсюджання ядзернай зброі. У той жа час у Вашынгтоне заяўляюць, што Трамп «зрабіў для НАТА больш, чым хто-небудзь», настойваючы на павелічэнні абаронных выдаткаў саюзнікаў.
Францыя і Вялікабрытанія — адзіныя ядзерныя дзяржавы ў НАТА акрамя ЗША, аднак іх арсеналы значна меншыя: у Францыі каля 290 боегалоўкаў, у Вялікабрытаніі — прыблізна 225, тады як у ЗША — каля 3 700. Некаторыя амерыканскія і еўрапейскія чыноўнікі сумняваюцца, што Парыж і Лондан здольныя самастойна стрымліваць Расію.
Тым не менш шэраг краін — уключна з Польшчай, Германіяй і Нідэрландамі — ужо выказалі цікавасць да ідэі французскага «ядзернага парасона». Польскі прэм’ер Дональд Туск пацвердзіў, што Варшава вядзе сур’ёзныя перамовы з Парыжам.
Нягледзячы на гэтыя абмеркаванні, большасць еўрапейскіх сталіц падкрэсліваюць, што НАТА застаецца асновай іх бяспекі, хоць, на іх думку, роля Еўропы ў альянсе павінна прыкметна ўзрасці.