Навукоўцы высветлілі, чаму мы злуемся, калі галодныя
- 20.01.2026, 20:13
- 3,302
Вынікі аказаліся нечаканымі.
Раздражлівасць з-за голаду — знаёмы многім стан, які ў англійскай мове атрымаў назву «hangry» (ад hungry і angry). Нягледзячы на паўсядзённасць гэтай з’явы, да нядаўняга часу навукоўцы амаль не вывучалі, як менавіта голад уплывае на настрой здаровых людзей. Новае даследаванне псіхолагаў паказала: справа не толькі ў узроўні цукру ў крыві, але і ў тым, наколькі чалавек усведамляе сігналы ўласнага цела. Пра гэта паведамляе партал The Conversation.
У эксперыменце ўзялі ўдзел 90 здаровых дарослых. На працягу месяца яны насілі бесперапынныя датчыкі ўзроўню глюкозы — такія ж выкарыстоўваюць пацыенты з дыябетам. Прылады вымяралі канцэнтрацыю цукру ў крыві кожныя некалькі хвілін. Паралельна ўдзельнікі да двух разоў на дзень фіксавалі ў смартфоне свой настрой і ўзровень голаду па шкале ад 0 да 100.
Вынікі аказаліся нечаканымі. Пагаршэнне настрою было звязана не з аб’ектыўным зніжэннем узроўню глюкозы, а з суб’ектыўным адчуваннем голаду. Прасцей кажучы, людзі станавіліся раздражлівымі не тады, калі ў арганізме ставала менш энергіі, а калі яны ўсведамлялі, што галодныя.
Акрамя таго, навукоўцы выявілі важнае індывідуальнае адрозненне. Людзі, якія дакладней адчувалі стан свайго арганізма — узровень энергіі, сытасць, стомленасць, — радзей сутыкаліся з рэзкімі перападамі настрою. У псіхалогіі гэтая здольнасць называецца інтэроцэпцыяй — успрыманнем унутраных сігналаў цела.
З пункту гледжання нейрабіялогіі голад пачынаецца з рэакцыі нейронаў гіпаталамуса, якія фіксуюць энергетычны дэфіцыт. Усвядомленае пачуццё голаду фарміруецца пры ўдзеле астравокавай кары мозгу — вобласці, звязанай не толькі з цялеснымі адчуваннямі, але і з эмоцыямі. Менавіта на гэтым этапе фізіялогія «сустракаецца» з настроем.
Даследчыкі падкрэслілі: людзі з больш развітай інтэроцэпцыяй не менш за іншых адчуваюць голад, але лепш рэгулююць эмацыйную рэакцыю на яго. Гэта важна, бо рэзкія перапады настрою могуць пагаршаць адносіны з навакольнымі, зніжаць самакантроль і прыводзіць да імпульсіўных рашэнняў — напрыклад, да пераядання або выбару менш карыснай ежы.
Асабліва ўразлівыя да эфекту «hangry» дзеці: ім складаней распазнаваць сігналы арганізма, а ўвага лёгка пераключаецца на знешнія стымулы. Аднак і дарослыя ва ўмовах шчыльнага графіка, стрэсу і лічбавых адцягненняў часта прапускаюць момант, калі ўзровень энергіі пачынае зніжацца.
Паводле слоў аўтараў працы, простыя меры — рэгулярны рэжым харчавання, фізічная актыўнасць і больш уважлівае стаўленне да цялесных адчуванняў — могуць знізіць рызыку раздражлівасці пры голадзе. Паляпшаючы здольнасць адчуваць патрэбы арганізма, чалавек падтрымлівае не толькі фізічны, але і псіхічны дабрабыт.