Іран стаіць на парозе «персідскай вясны»?

Крохкія аўтакратыі ў рэшце рэшт руйнуюцца.

Былы пасол ЗША ў Тунісе Гордан Грэй правёў паралелі паміж цяперашнімі пратэстамі ў Іране і «арабскай вясной» 2011 года. На яго думку, пасля падзення рэжыму Башара Асада у Сірыі ў снежні 2024 года Тэгеран апынуўся перад аналагічным крызісам, выкліканым эканамічным крахам, піша National Security Journal (пераклад — сайт Charter97.org).

Нягледзячы на тое, што рэжым у Іране перажыў пяць буйных хваляў пратэстаў з 2009 года дзякуючы лаяльнасці Корпуса вартавых Ісламскай рэвалюцыі (КВІР), Грэй папярэджвае, што «крохкія» аўтакратыі ў рэшце рэшт руйнуюцца.

Грэй згадвае свой досвед працы ў Тунісе на пачатку «арабскай вясны». У студзені 2011 года масавыя пратэсты звалілі доўгатэрміновага аўтарытарнага лідара краіны. Асноўны ўрок, які ён вынес, — незадаволенасць эканомікай, карупцыяй, беспрацоўем і адчуваннем страты годнасці становіцца палівам для масавых пратэстаў. Гэтыя ўмовы сёння паўтараюцца ў Іране.

Ключавае адрозненне Ірана ад краін «арабскай вясны» — вернасць сіл бяспекі. У Тунісе і Егіпце арміі адмовіліся страляць па пратэстоўцах або нават прымусілі лідараў пайсці ў адстаўку. У Іране ж КВІР і парамілітарныя фармаванні застаюцца надзейнай апорай рэжыму.

Тым не менш, адзначае Грэй, выжыванне рэжыму адрозніваецца ад яго поспеху. Без рашучых рэформ і адказу на эканамічныя і сацыяльныя запыты грамадзян ісламская рэспубліка ў выніку асуджаная. Паводле слоў дыпламата, «гісторыя не паўтараецца, але часта рыфмуецца», і цяперашнія падзеі ў Іране могуць стаць новым вітком маштабных сацыяльных і палітычных зменаў у рэгіёне.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]