«Украіна правяла аперацыю, якой яшчэ не было ў гісторыі»

Украінскія воіны дасягнулі грандыёзных поспехаў.

Год, які мінае, стаў для Украіны часам стойкасці, досведу і важных перамог, здабытых высокім коштам. Пра гэта ў інтэрв’ю сайту Charter97.org заявіў украінскі ваенна-палітычны аглядальнік групы «Інфармацыйны супраціў» Аляксандр Каваленка:

— Пасля 2022-га, я думаю, гэта быў самы складаны год ад пачатку поўнамаштабнага ўварвання. Па-першае, паўплываў прэзідэнт ЗША Трамп, які непрыхільны да Украіны, і мы гэта адчуваем пастаянна і рэгулярна на сабе. Гэта змяненне нашай дыпламатыі ў дачыненні да Злучаных Штатаў. Украіне даводзіцца дзейнічаць не класічнымі дыпламатычнымі шляхамі, каб захоўваць падтрымку з боку ЗША. Гэта выклікі ў зоне баявых дзеянняў, калі праціўнік назапашвае людскі рэсурс і ваюе пераважна колькасцю, спрабуючы ціснуць менавіта гэтым. Гэта, вядома, і ўзрослы тэрор супраць мірнага насельніцтва і ўласна тылавой Украіны з боку Расіі, што адбываецца на фоне нарошчвання вытворчасці дронаў-камікадзэ тыпу «Шахед-136» і іншых сродкаў паражэння.

Гэта, вядома ж, і шэраг пэўных выклікаў, звязаных з узніклымі на фоне вайны ўнутранымі працэсамі маральна-псіхалагічнага характару, якія абмяркоўваліся і падымаліся ва Украіне на працягу ўсяго гэтага года. Карупцыйныя скандалы, якія скаланулі, асабліва ў другой палове года, Украіну і сур’ёзна падарвалі давер да ўлады. Хоць, з іншага боку, улада Украіны не перашкаджала развіццю расследаванняў у дачыненні да карупцыі і нават прыкладала намаганні для таго, каб карупцыянеры, нават не маючы на сёння судовых рашэнняў і пакаранняў, ужо былі абмежаваныя ў сваіх правах і свабодах — пазбаўленнем грамадзянства, зняццем з кіраўнічых пасадаў і гэтак далей. Таму год быў даволі складаны, можна сказаць так.

— Якія дасягненні Узброеных Сіл Украіны сталі галоўнымі?

— Украіна не страціла ніводнага абласнога цэнтра. Мы не страцілі ніводнай вобласці ў яе адміністрацыйных межах. Вядома, у гэтым годзе, на жаль, мы страцілі тэрыторый больш, чым у 2024-м, але пры гэтым мы маем справу з куды большай групоўкай расійскіх войскаў. На сёння расійскія акупацыйныя войскі маюць колькасны паказчык каля 710 тысяч асабовага складу. Гэта каласальная колькасць сіл і сродкаў, сканцэнтраваных ва Украіне з боку расіян.

Варта звярнуць увагу на тое, што, напрыклад, у 2024 годзе групоўка расійскіх войскаў складала фактычна на пачатак года каля 500 тысяч, а на канец 2024 года — каля 600 тысяч. То-бок мы кажам, што групоўка павялічана больш чым на 100 тысяч у параўнанні з канцом 2024 года, і расіяне выкарыстоўвалі выключна колькасны фактар для працягнення вайны супраць Украіны. Гэта, напэўна, на сёння самая вялікая армія ў еўрапейскай частцы нашага кантынента — расійская армія, сканцэнтраваная з мэтай вайны супраць адной краіны.

Унікальная сітуацыя ў гісторыі войнаў і канфліктаў менавіта з пункту гледжання прапорцый. І ў гэтай сувязі я магу сказаць, што страты Украіны нават у 2025 годзе не найбольшыя. Так, ёсць некаторыя непрыемныя моманты, напрыклад, Запарожскі напрамак, дзе ў расіян адбылося пашырэнне зоны кантролю, Сіверскі напрамак, але пры ўсім пры гэтым абарона працягвае трымацца, і расійскія акупацыйныя войскі не захапілі ніводнага абласнога цэнтра, ніводнай вобласці цалкам у яе межах. А захоп тэрыторый цягам года складзе прыкладна 4200–4300 квадратных кіламетраў — гэта вельмі нізкі паказчык пры такой канцэнтрацыі сіл і сродкаў супраць такой краіны, як Украіна. Лічу, што гэта вельмі важны аспект.

Украіна працягвае трымаць абарону. Але акрамя гэтага мы дасягнулі цэлага шэрагу ўнікальных вынікаў. Напрыклад, правадзенне аперацыі супраць расійскай стратэгічнай авіяцыі, якая ніколі раней у гісторыі не праводзілася. Аперацыя «Павуціна» 1 чэрвеня 2025 года, калі быў нанесены знішчальны ўдар па расійскай ядзернай трыядзе. Дзясяткі баяздольных самалётаў са складу авіяцыйнай кампаненты расійскай ядзернай трыяды былі або знішчаныя, або пашкоджаныя. Гэта аперацыя гістарычнага маштабу, і Расія да яе была зусім не гатовая.

Таксама гэта працяг пашырэння магчымасцяў блакавання Чорнага мора, знішчэнне расійскага ценявога флоту. Мы выходзім на новы ўзровень кантролю ў Чорным моры. Наш дыстанцыйны кантроль прымусіў краіну, у якой быў паўнавартасны флот, перафарматаваць яго ў флатылію з-за страт, уцякаць з Севастопаля у Наварасійск. Але ўжо і Наварасійск — небяспечнае месца для расійскага флота-флатыліі.

Таксама гэта глыбінныя ўдары па тылавой зоне Расійскай Федэрацыі. Мы пачынаем ціснуць на Расію непасрэдна ў яе тыле, знішчаючы нафтаперапрацоўчыя заводы, газатранспартную сістэму, аб’екты электра- і цеплазабеспячэння, ваенныя аб’екты, аэрадромы, склады боепрыпасаў, прадпрыемствы ваенна-прамысловага комплексу і шэраг іншых аб’ектаў. То-бок мы займаемся глыбіннымі ўдарамі па тылавой частцы Расіі. Масштабаванне гэтых удараў узмацняецца больш сістэмным ўжываннем ракетнага ўзбраення украінскай вытворчасці.

Таму ў гэтым годзе я магу сказаць, што ў нас адбываюцца не толькі пэўныя дасягненні ў пытаннях абароны, але і сур’ёзныя поспехі ў пытаннях нанясення ўдараў у глыб самай Расійскай Федэрацыі.

— Чаго чакаць Украіне ў наступным годзе?

— Думаю, што ў наступным годзе Украіна захавае абаронную стратэгію, мы будзем утрымліваць пазіцыі выключна абарончага характару. Не бачу перспектыў контрнаступальных аперацый у 2026 годзе. Але я бачу перспектыву істотнага маштабавання удараў па тэрыторыі Расійскай Федэрацыі, а таксама пашырэння аперацый у акваторыі Чорнага мора, удараў у раёне Каспія па расійскіх аб’ектах і Каспійскай флатыліі.

Акрамя таго, магчымыя аперацыі па-за межамі Украіны і акваторыі Чорнага мора, напрыклад, у Міжземным моры. Магчыма, мы нават пачуем пра нейкую аперацыю ў адным з акіянаў, праведзеную супраць расійскіх ваенных караблёў або прадстаўнікоў штодзённага танкернага нафтавага флоту. Таму гаворка ідзе найперш пра маштабаванне знешніх аперацый. Для Украіны цяпер ключавым застаецца ўтрыманне абароны.

2026-ы — гэта год, які павінен стаць для Украіны годам знясілення расійскага людскога рэсурсу, каб Расія за кошт гэтага рэсурсу не магла не толькі наступаць, але і эфектыўна весці абарончыя дзеянні.

У нейкія мірныя перамовы і «мірныя пагадненні» я абсалютна не веру і не бачу сэнсу нават падымаць гэтае пытанне. Па адной простай прычыне — яно не адпавядае рэчаіснасці, паколькі сама Расія не гатовая да міру і хоча працягваць вайну. Як можна гаварыць пра мір, калі адзін з бакоў хоча толькі вайны?

У гэтай сувязі дыпламатыя дарэчная толькі для дэманстрацыі таго, што Украіна — дэмакратычная краіна з цывілізаванай дыпламатыяй, гатовая абмяркоўваць і весці дыскусіі. А Расія — краіна няздольная да дамоўленасцяў. Асноўная задача Украіны ў 2026 годзе — цалкам пераканаць амерыканскі бок у тым, што Расія з’яўляецца няздольнай да дамоўленасцяў. Таму татальная дапамога Украіне — гэта адзіны выхад з гэтага тупіковага становішча. Схіліць Расію да нейкага мірнага пагаднення можна толькі дыпламатыяй сілы, а не дыпламатыяй міру.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]