Максім Плешка: Лукашэнка толькі выканаўца

Хто стаіць за атакамі метэазондаў на Літву.

Літва абвясціла пра бестэрміновае закрыццё мяжы з Беларуссю пасля серыі інцыдэнтаў з метэазондамі, праз якія ўжо некалькі разоў прыпынялася праца аэрапорта Вільнюса.

Што можа стаяць за гэтымі метэазондамі, якія масава перасякаюць мяжу і парушаюць працу літоўскіх аэрапортаў? Ці можна казаць пра новую форму гібрыднай атакі?

Пра гэта сайт Charter97.org спытаў кандыдата філасофскіх навук, кіраўніка ўкраінскага Цэнтра беларускіх камунікацый Максіма Плешкі:

— Тое, што адбываецца, наўрад ці выпадковае. Гэта мэтанакіраваная аперацыя гібрыднага ціску. Пад выглядам «метэазондаў» могуць запускацца танныя беспілотныя платформы, абсталяваныя як кантэйнерaмі для кантрабанды, так і сенсарамі, GPS-модулямі. Некаторыя з іх, судзячы па ўсім, выкарыстоўваюцца для праверкі сістэм СПА, рэакцыі авіяцыі і адпрацоўкі маршрутаў абыходу радараў. Гэта класічная тактыка «зандавання» — правакацыя без прамой адказнасці.

Так, гэта новая форма атакі і даволі эфектыўная. У сучасных умовах нават некалькі дзясяткаў такіх аб’ектаў здольныя паралізаваць авіязносіны, выклікаць інфармацыйны рэзананс і палітычны ціск. Гэта «асіметрычная» атака — танная, але такая, што стварае эфект сістэмнай дэстабілізацыі — свайго роду «паветраная дыверсія».

— Літва закрыла мяжу, але транзіт у Калінінград пакуль захоўваецца. Што можа быць наступным крокам, калі атакі працягнуцца?

— Калі атакі працягнуцца, наступным крокам можа стаць абмежаванне або поўнае спыненне транзіту ў Калінінград. Акрамя таго, магчымыя санкцыі супраць канкрэтных беларускіх структур, звязаных з прыгранічнай лагістыкай, а таксама разгортванне сумесных сістэм назірання Літвы, Польшчы і НАТА.

— Хто, на вашу думку, стаіць за гэтымі правакацыямі — Мінск ці Масква?

— З вялікай верагоднасцю аперацыя каардынуецца Масквой і Мінскам. Для Крамля гэта спосаб праверыць рэакцыю НАТА і ЕЗ, адцягнуць рэсурсы і стварыць новы крызіс на ўсходнім фланзе Альянсу, сутыкнуць Літву з Беларуссю, ствараючы карцінку «агрэсіўнага Захаду».

Для рэжыму Лукашэнкі — магчымасць прадэманстраваць лаяльнасць Маскве, націснуць на Еўропу і пры гэтым захаваць магчымасць адмаўляць сваю датычнасць. Мінск — выканаўца, які фармальна «нічога не парушае», але прадастаўляе пляцоўку і тэхнічнае забеспячэнне.

— Як Еўропа можа эфектыўна адказаць на такія дзеянні?

— Эфектыўны адказ — публічна кваліфікаваць такія дзеянні як элементы гібрыднай агрэсіі, а не як «інцыдэнты з метэазондамі». Гэта дазволіць задзейнічаць механізмы калектыўнай бяспекі:

– узмацненне кантролю паветранай прасторы;

– палітычны і эканамічны ціск на рэжым Лукашэнкі;

– паступовае закрыццё беларускіх транзітных каналаў.

Сутнасць таго, што адбываецца, не ў саміх метэазондах — гэта тэст на цярпенне Захаду. Масква і Мінск правяраюць, наколькі далёка можна зайсці ў правакацыях, перш чым атрымаць рэальны адказ. І ад таго, наколькі хутка ЕЗ прызнае гэта часткай гібрыднай агрэсіі, залежыць, ці не стане наступным аб’ектам польскі або латвійскі аэрапорт.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]