Чаму Лукашэнка замітусіўся

Дыктатар можа шмат страціць праз вайну супраць Ірана.

Літаральна тыдзень таму міністр прамысловасці расказваў, як Мінпрам вырашыў зрабіць стаўку на Іран як на перспектыўны рынак для экспарту беларускіх тавараў. У беларускіх уладаў заўсёды было ідэальнае пачуццё моманту. Зноў жа, і сяброў яны ўмеюць сабе выбіраць. Праўда, апошнім часам гэтыя сябры нейк хутка заканчваюцца.

Адкладзеная рэакцыя

На страту іранскага сябра і перспектыўнага саюзніка афіцыйны Мінск адрэагаваў з вялікім запазненнем. Алі Хаменеі быў забіты ў суботу, 28 лютага, яшчэ падчас першага нападу. Аляксандр Лукашэнка накіраваў афіцыйныя спачуванні з нагоды яго гібелі толькі ў панядзелак, 2 сакавіка. Пры гэтым у спачаваннях нічога не гаварылася ні пра абставіны гэтай гібелі, ні пра тое, хто ў гэтым вінаваты.

З усім гэтым Лукашэнка вызначыўся толькі да 4 сакавіка, калі ён сустракаўся з паслом Ірана ў Беларусі Алірэзай Санаі.

«Падступны напад Ізраіля пры падтрымцы ЗША на Іран нам зразумелы і непрымальны», — сказаў Лукашэнка.

Забітага духоўнага лідара Ірана Лукашэнка пры гэтым назваў вялікім гуманістам і абсалютна невайсковым чалавекам. То бок, Іран — добры, ЗША — дрэнныя, Ізраіль яшчэ горшы.

Але насамрэч дзіўна не тое, што Аляксандр Лукашэнка так доўга цягнуў, перш чым вызначыцца са сваёй геапалітычнай пазіцыяй. З пытаннем, чый Крым, Лукашэнка не мог вызначыцца гадамі. А там усё ж саюзнік быў бліжэй.

Таму і з Іранам таксама можна было б не спяшацца. Але вайна ў Іране закранула вельмі персанальныя інтарэсы Лукашэнкі. Дакладней, не столькі сама вайна ў Іране, колькі іранскі адказ на амерыканскія і ізраільскія ўдары. Паколькі дастаць амерыканцаў у Ірана не атрымліваецца, Іран спрабуе дастаць усіх суседзяў. Пад ударамі апынуліся аб’екты ў Бахрэйне, Катары, Аб’яднаных Арабскіх Эміратах і Амане. То бок пад пагрозай апынуўся ўвесь рэгіён. А ў гэтым рэгіёне ў Лукашэнкі не проста любоў. Тут у яго любоў з інтарэсам.

І гэтыя інтарэсы знаходзяцца не ў Іране. Але зусім блізка.

Уласны інтарэс

ААЭ Аляксандр Лукашэнка наведваў у 2013, 2014, 2016, 2017, 2019 гадах. Потым быў перапынак у некалькі гадоў, але затое ў 2023 годзе Лукашэнка лётаў у Эміраты чатыры разы. У 2024 годзе яго візіт працягваўся чатыры дні, і за гэты час ён паспеў сустрэцца з прэзідэнтам Эміратаў і міністрам інвестыцый гэтай краіны. Чашэй, чым у Эміраты, Лукашэнка лётаў толькі ў Расію.

І, відаць, не дарма. Калі да 2020 года гандаль з Эміратамі не перавышаў 100 мільёнаў долараў, то пасля ўвядзення заходніх санкцый усё змянілася. Як пахваліўся беларускі пасол у гэтай краіне Ігар Белы, у 2024 годзе беларускі экспарт у гэтую краіну склаў 3,6 мільярда долараў. То-бок вырас у дзесяткі разоў.

Але гэты фенаменальны рост не павінен падманваць. Справа не ў тым, што ў Эміратах раптам ацанілі ўнікальныя спажывецкія якасці аўтобусаў МАЗ. Насамрэч большасць гэтага экспарту ідзе не ў Эміраты. Асабліва калі ўлічваць, што значную долю ў ім складаюць угнаенні і нафтапрадукты.

Эміраты проста сталі зручным хабам, праз які Беларусь пастаўляе свае тавары далей. У краіны Афрыкі і Азіі.

«У цяперашні час ААЭ — гэта фінансавы і лагістычны хаб сусветнага ўзроўню. Таму Эміраты трэба разглядаць не толькі для прамых паставак, але і з мэтай выхаду на ўвесь рэгіён Пэрсідскага заліва, Блізкага Усходу і не толькі», — сказаў беларускі пасол у гэтай краіне.

Нядзіўна, што менавіта пасля іранскіх удараў па краінах Заліва, а не амерыканскіх удараў па Іране, беларускія ўлады так замітусіліся са сваімі міратворчымі ініцыятывамі.

«З непакоем сочым за абвастрэннем сітуацыі паміж Ізраілем і Іранам, што закранула таксама сяброўскія краіны Заліва. Заклікаем задзейнічаныя ў абмене ўдарамі краіны адмовіцца ад небяспечнай канфрантацыі і вярнуцца да вырашэння ўсіх разыходжанняў палітычна-дыпламатычным шляхам», — заявіў МЗС Беларусі.

Ну і насамрэч, калі сяброўскія краіны Заліва пацярпяць, то разам з імі пацерпіць і ўвесь беларускі экспарт на рынкі далёкай дугі. Прынамсі, самая прыбытковая частка беларускага экспарту.

Трэба шукаць новы хаб, трэба выбудоўваць новыя лагістычныя ланцужкі, а гэта час і грошы. Якіх у Беларусі цяпер няма ва ўмовах, калі беларускія тавары страчваюць свой асноўны рынак у Расіі.

Тым больш, што з сяброўскімі краінамі Заліва Лукашэнку звязваюць не толькі дзяржаўныя, але і глыбока асабістыя інтарэсы. Недарэмна ж Лукашэнка яшчэ з нулявых ездзіў у Эміраты, як да сябе дадому. Хоць у тыя часы беларускі экспарт у гэтую краіну быў на мяжы статыстычнай памылкі.

А ў 2024 годзе Лукашэнка асвоіў новы перспектыўны кірунак. Пасля шматгадовага перапынку ён здзейсніў візіт у Аман. Паўторны візіт у гэтую краіну ў 2025 годзе цягнуўся з 28 лістапада па 7 снежня з перапынкам на аднадзённую вылазку ў Алжыр. Гэта была тая самая паездка, падчас якой Лукашэнка прапанаваў Аману і Алжыру разам з ім на траіх пабудаваць завод па вытворчасці ўгнаенняў.

Пры гэтым на апошняй сустрэчы Лукашэнкі з султанам Амана з усіх афіцыйных асоб прысутнічалі толькі яго старэйшы і малодшы сыны. А аб’ём беларускага гандлю з гэтай краінай за 2024 год склаў 5 мільёнаў долараў.Ёсць чаго баяцца/b>

Разгадка раптоўнай зацікаўленасці вельмі простая. Да апошняга часу Эміраты і Аман былі ціхімі гаванямі, дзе можна было захоўваць усё, што было нажыта непасільнай працай.

Але ўсё змянілася з пачаткам вайны. Пасля таго як сяброўскі Іран пачаў біць па сяброўскіх краінах Заліва, яны перасталі быць ціхімі гаванямі.

«Мяне насцярожвае той факт, што дзяржавы Заліва могуць уцягнуцца ў гэтую вайну і могуць стаць удзельнікамі гэтай дзікай вайны. Баюся, што так і будзе», — сказаў Аляксандр Лукашэнка

І сапраўды, ёсць чаго баяцца. З аднаго боку — пагроза для беларускага экспарту, з другога — пагроза для сямейных фінансаў. Мала таго, што давядзецца шукаць новы хаб, дык і для ўсяго, што было нажыта непасільнай працай, давядзецца шукаць іншую ціхую гавань.

Аляксей Мазартаў, «Беларусы і рынак»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]