Нікіту Залатарава вызвалілі проста са ШІЗА
2- 20.03.2026, 9:24
- 4,228
Наймаладзейшы палітвязень Беларусі даў першае інтэрв'ю на волі.
Невысокі сціплы хлопец у карычневай байцы выйшаў з мікрааўтобуса ў прыватным сектары Вільнюса. Гэта Нікіта Залатараў. Разам з астатнімі 14 палітвязнямі яго вывезлі ў Літву пасля прыезду ў Мінск спецпасланніка ЗША па Беларусі Джона Коўла. Нікіту затрымалі 11 жніўня 2020-га. За кратамі хлопец правёў пяць гадоў і сем месяцаў. Пра тое, як адбывалася вызваленне, ён распавёў журналістам «Зеркала».
«Гадзін у адзінаццаць прыйшлі, забралі мяне са штрафнога ізалятара»
Нікіта выйшаў з мікрааўтобуса самым першым. Але ён ціхенька стаяў убаку, пакуль іншыя палітвязні, якія пагадзіліся пагаварыць, размаўлялі з журналістамі. Калі дайшла да яго чарга, Нікіта адказваў на пытанні асцярожна і каротка, без лішніх эмоцый, нібыта баючыся сказаць лішняе.
Раніцай у сераду, 18 сакавіка, ён яшчэ быў у ШІЗА калоніі № 8, што ў Оршы. У гэту калонію Нікіта трапіў, калі яму накінулі тэрмін па арт. 411 КК (Злоснае непадпарадкаване адміністрацыі калоніі). Да гэтага ён наогул знаходзіўся ў турме.
— Гадзін у адзінаццаць прыйшлі, забралі мяне са штрафнога ізалятара. Першапачаткова сказалі, што да мяне прыехаў пракурор. Следчы, пракурор, — распавядае малады чалавек. — Завялі на КПП у калоніі. Потым рэзка проста аддалі рэчы, пагрузілі нас у нейкія белыя машыны… І павезлі ў Мінск. Мы туды ў пяць гадзін вечара прыбылі, там пераначавалі. І толькі раніцай нас ужо павезлі да мяжы. Тады зразумеў, што будуць вызваляць. Я не ведаў, што павязуць, нам нічога не казалі. Быў у разгубленасці, думкі блыталіся. І толькі цяпер, калі ўсё скончылася, я зразумеў, што ўжо на волі. Цяжка было ўсё гэта ўсвядоміць і зразумець. Усім дзякуй за ўсё, крыху пазней змагу ўсё сказаць.
Нікіта кажа, што ніякага выбару — застацца або з'ехаць — у яго не было.
— Проста па факце павезлі, — сказаў ён і дадаў, што яго спрабавалі ўгаварыць напісаць прашэнне аб памілаванні: — Але я на гэта не згаджаўся.
Пашпарт экс-палітвязню не аддалі, хоць ён у яго ўжо быў. Яго адзіны дакумент — школьны атэстат.
— Аддалі толькі атэстат за дзявяты клас, — кажа хлопец.
«Цяжка было. Змог. Выцярпеў»

Пра стаўленне адміністрацыі тых выпраўленчых устаноў, праз якія ён прайшоў, Нікіта пакуль падрабязна гаварыць не гатовы. Нагадаем, яго бацька распавядаў медыя, што хлопца збівалі ў СІЗА. Пазней стала вядома, што Нікіту рэгулярна саджалі ў ШІЗА. Відавочна, умовы былі настолькі невыноснымі, што хлопец рэзаў сабе вены.
— Цяжка было. Змог. Выцярпеў, — каротка адказвае Нікіта. І прызнаецца, што ў калоніі ў яго была чырвоная бірка, якая азначае схільнасць да экстрэмізму.
— Лічу, што не заслужыў такога прафілактычнага ўліку, які яны на мяне павесілі, — кажа Нікіта.
Сваё стан здароўя хлопец апісвае як «ужо лепей». За тры дні да вызвалення ён ляжаў у медчастцы калоніі пад кропельніцай.
— У мяне эпілепсія. Я ў бальніцы ляжаў, у мясцовай медчастцы, пад кропельніцамі. Сказалі, што ў мяне быў мікраінсульт. Не ведаю, праўда гэта ці не, ці мяне так спрабавалі псіхалагічна давесці, — апісвае малады чалавек. — [Сёння] з раніцы было крыху благавата — лекі далі. То-бок цяпер ужо значна лепей, чым было.
«Шчаслівы чалавек, проста на сёмым небе ад шчасця»

З роднымі Нікіта пакуль яшчэ не звязваўся. Кажа, вельмі сумуе па маці, бацьку і брату з сястрой.
— Спадзяюся, што ў будучыні ўсё будзе добра, я змагу вярнуцца назад у нармальную Беларусь. У горад, у якім нарадзіўся, — лічыць ён. — Зараз, спадзяюся, гэта будзе мой другі дом. Мяне так прынялі з любоўю, усе пра мяне дбаюць. Я такой апекі нават у сваім дзяцінстве не бачыў. Дзякуй, што вызвалілі, і я магу сябе адчуваць чалавекам, а не нейкім робатам, рабом, не спаць пад батарэяй, як сабака. Адчуваць сябе свабодным чалавекам — гэта… Гэта не апісаць словамі. Шчаслівы чалавек, проста на сёмым небе ад шчасця. Нічога болей не трэба, проста падыхаць паветрам, калі месяцамі не бачыш гэтай свабоды і свежага паветра. Пастаяць у коле звычайных, грамадзянскіх людзей, а не сярод беларускай міліцыі.
Свае першачарговыя планы Нікіта апісвае проста — прыйсці ў сябе, а потым адвучыцца і пайсці працаваць. Але самае першае, чаго б хацеў, — гэта «духоўнай ежы».
— Я сам веруючы, прыйшоў да веры ў турме. Да гэтага не быў такім веруючым. А цяпер зразумеў, што ёсць Бог, які дапамагае, — апісвае Нікіта. — Хачу памаліцца, падзякаваць за тое, што… Я веру, што Гасподзь пачуў мае малітвы. Ну і ўсім людзям, якія за нас прасілі, дапамагалі нам, — вялікі дзякуй.