Пуцін не выйграе ад рэзкага росту цэн на нафту
3- 2.03.2026, 18:28
- 3,378
Санкцыі і змены на рынку нівелююць эфект крызісу ў Персідскім заліве.
Абвастрэнне сітуацыі вакол Ірана і рэзкі ўсплёск напружанасці ў Персідскім заліве, выкліканы ваеннай аперацыяй ЗША супраць лідараў ісламскай рэспублікі, могуць прывесці да павышэння сусветных цэн на нафту. Аднак, насуперак распаўсюджаным чаканням, гэта амаль не палепшыць становішча эканомікі Расіі, піша The Telegraph (пераклад — сайт Charter97.org).
Іран доўгія гады быў для Масквы каштоўным саюзнікам — як у ваенным плане дзякуючы пастаўкам сумнавядомых беспілотнікаў «Шахед», так і ў дыпламатычнай сферы, фармуючы з Расіяй ядро антызаходняга блока. Тым не менш закрыццё Армузскага праліву і атакі на нафтавыя танкеры, хоць і правакаваюць рост цэн, не абяцаюць Пуціну былых звышдаходаў.
Расійская нафта таннее на фоне сусветнага падаражання
Цана на Brent пасля ўдару па Іране падскочыла да 73 даляраў за барэль, а некаторыя прагнозы дапускаюць рост вышэй за 80. Аднак расійская нафта «Urals» гандлюецца з рэкордным дысконтам — да 30% адносна сусветных каціровак. Гэта прамы вынік узмацнення цэнавага парога ЕС, санкцый супраць кампаній-пакупнікоў і ціску на «ценявы флот» танкераў, што перавозяць расійскую сыравіну.
Індыя, якая летась закупала да 1,8 млн барэляў расійскай нафты штодня і перапрадавала перапрацаванае паліва ў Еўропу, скарачае імпарт пад пагрозай амерыканскіх санкцый. Чакаецца, што закупы могуць упасці да менш як 1 млн барэляў.
У выніку галоўным буйным кліентам застаецца Кітай. У мінулым месяцы пастаўкі дасягнулі 2,1 млн барэляў у суткі. Але набываюць расійскую нафту пераважна невялікія прыватныя кітайскія кампаніі — гатовыя рызыкаваць санкцыямі, але толькі ў абмен на глыбокія зніжкі. Пры гэтым дастаўка нафты ў КНР абыходзіцца Расіі ўсё даражэй. Транспартаванне аднаго танкера можа каштаваць звыш 6,5 млн даляраў з-за доўгага маршруту і рызыкі затрымання судна, напрыклад французскім флотам.
Стратэгічныя рызыкі для Расіі растуць
Акрамя санкцый, сітуацыю ўскладняюць і глабальныя тэндэнцыі. Паводле прагнозу Міжнароднага энергетычнага агенцтва, да 2026 года сусветны попыт на нафту вырасце на 850 тысяч барэляў у суткі, тады як прапанаванне павялічыцца на 2,4 млн барэляў. Гэта стварае прафіцыт больш як 1,5 млн барэляў штодзённа — відавочна не на карысць краін-экспарцёраў, уключаючы Расію.
Калі ж пасля удараў ЗША ў Іране насамрэч адбудуцца палітычныя змены і міжнародныя санкцыі з Тэгерана будуць знятыя, іранская нафтавая галіна можа паспрабаваць вярнуцца да гістарычных максімумаў здабычы — 6,6 млн барэляў у суткі, як у 1976 годзе. У гэтым выпадку Расія атрымае сур'ёзнага канкурэнта на рынку.
Выснова: нягледзячы на кароткатэрміновы рост даходаў праз павышэнне цэн, структурныя праблемы расійскай эканомікі, санкцыйны ціск, скарачэнне рынкаў збыту і глабальны прафіцыт нафты не дазволяць Пуціну атрымаць доўгатэрміновую выгаду з крызісу ў Персідскім заліве.