«Пыталіся, ці не родзіч мне дырэктар»
- 12.03.2026, 10:51
- 1,878
Беларуска ўладкавалася на працу ў Польшчы і пайшла на бальнічны, атрымаўшы выплаты.
Калі ў Галіны (імя зменена) выявілі сур'ёзнае захворванне, яна працягнула працаваць у Польшчы. Яе працоўны кантракт не прадугледжваў аплачвальнага бальнічнага, але, калі стала зразумела, што ён можа спатрэбіцца, працадаўца пайшоў насустрач і падпісаў з жанчынай паўнавартасны працоўны дагавор.
Неўзабаве замест выплат беларусцы прыйшла анкета з нечаканымі пытаннямі. Падобныя лісты атрымалі і яе калегі. Пазней Галіна даведалася, што яе справу нават разглядалі ў судзе. Чым скончылася гэтая гісторыя, яна распавяла MOST.
Да пераезду ў Польшчу Галіна працавала настаўніцай. Цяпер яна ўжо дасягнула пенсійнага ўзросту, але аформіць пенсію пакуль не змагла — ні ў Беларусі, ні ў Польшчы. Таму жанчына працягвае працаваць.
У Польшчы яна ўладкавалася ў сферы паслуг. Спачатку працавала па дамове падраду (umowa zlecenie). Пакуль ішлі абследаванні, Галіна працягвала працаваць па ёй.
У Польшчы распаўсюджана некалькі формаў працаўладкавання. Umowa zlecenie прадугледжвае адлічэнні ў пенсійны фонд і часам добраахвотнае страхаванне, але не гарантуе ўзносаў, якія даюць права на аплачваны бальнічны. А вось працоўны дагавор (umowa o pracę) забяспечвае поўны сацыяльны пакет: аплачваны бальнічны, адпачынак, пенсійныя адлічэнні і іншую абарону работніка.
Калі стала зразумела, што захворванне сур'ёзнае, працадаўца перавёў Галіну на umowa o pracę — звычайны працоўны дагавор.
— Мяне аформілі на тры месяцы. Працадаўца зрабіў гэта, каб я магла атрымліваць бальнічны падчас лячэння, — распавядае яна.
Замест выплат па бальнічным — анкета з сацстраху
Лячэнне аказалася працяглым — і жанчына правяла на бальнічным каля паўгода.
У Польшчы застрахаваная асоба атрымлівае права на аплату бальнічнага пасля 30 дзён бесперапыннага страхавання. Першыя 33 дні бальнічнага (14 дзён — для асоб старэйшых за 50 гадоў) аплачвае працадаўца, наступныя — Упраўленне сацыяльнага страхавання (ZUS).
Калі падчас бальнічнага тэрмін працоўнага дагавора сканчаецца, то ZUS працягвае выплачваць дапамогу па хваробе — zasiłek chorobowy. Таму і пасля заканчэння трохмесячнага дагавора Галіна павінна была атрымліваць выплаты. Аднак замест грошай жанчына атрымала ліст.
— Мне прыйшла анкета з ZUS на дзве старонкі. У ёй быў спіс пытанняў.
Па словах жанчыны, пытанні аказаліся нечаканымі: хто яна і адкуль, як уладкавалася на працу, ці была знаёмая з дырэктарам раней, каго з супрацоўнікаў ведае асабіста.
— Пыталіся, ці не родзіч мне дырэктар, — прыводзіць яна прыклад.
Пазней высветлілася, што такія ж анкеты атрымалі дырэктар і калегі, якія працуюць на розных аб'ектах.
— А потым мне прыйшоў ліст, дзе было пазначана, што маю справу ў грамадзянскім судзе закрылі з-за адсутнасці складу парушэння, — успамінае Галіна. Так яна даведалася, што яе выпадак разбіраў суд.
Як мяркуе беларуска, у ZUS маглі западазрыць фіктыўнае працаўладкаванне незадоўга да хваробы, каб атрымліваць выплаты па бальнічным. Таму справу перадалі ў суд.
«Напэўна, гэта быў кантрольны званок»
Пакуль дзяржаўны орган высвятляў абставіны справы, адбыўся яшчэ адзін эпізод, які насцярожыў жанчыну.
— Мне патэлефанавала нейкая незнаёмая жанчына і прапанавала выйсці папрацаваць у суботу. Я адразу адмовілася. Я ведаю, што гэта вельмі небяспечна: калі падчас бальнічнага працуеш, можна пазбавіцца ўсіх выплат і яшчэ атрымаць штраф.
Цяпер Галіна мяркуе, што гэта магла быць праверка.
— Думаю, добра, што адмовілася — напэўна, гэта быў кантрольны званок з ZUS.
У выніку жанчына атрымала ўсе выплаты за бальнічны. Акрамя таго, пасля хваробы ёй прызначылі рэабілітацыйны перыяд, які таксама быў аплачаны.