Раман Світан: Гэта сур'ёзнейшы ўдар па расійскай ваеннай машыне
8- 11.03.2026, 14:11
- 6,430
Удар па заводзе «Крэмній Эл» можа надоўга парушыць вытворчасць ракет у РФ.
Узброеныя сілы Украіны нанеслі ўдар ракетамі Storm Shadow па заводзе «Крэмній Эл» у Бранску. Мэтай атакі стала адно з ключавых прадпрыемстваў, звязанае з вытворчасцю кампанентаў для расійскіх ракет.
Наколькі балючым стаў удар па «Крэмнію Элу» для расійскага ваенна-прамысловага комплексу?
Пра гэта сайт Charter97.org пагутарыў з палкоўнікам ЗСУ ў запасе, ваенным экспертам і лётчыкам-інструктарам Раманам Світанам:
— Трэба разумець узровень разбурэнняў, гэтага разумення пакуль няма. Але калі суадносіць баёвыя часткі ракет з авіяцыйнымі боепрыпасамі, то пяць баёвых частак такога ўзроўню — гэта, па сутнасці, прыблізна пяць 500-кілаграмовых авіябомбаў, якія амаль дакладна трапілі ў мэту. А гэта, у прынцыпе, ужо можа азначаць сур'ёзныя разбурэнні. Тут трэба ўдакладняць, у якой ступені. Калі разбурэнні значныя, калі спынены тэхналагічны цыкл вытворчасці мікраэлектронікі для расійскай авіяцыйнай і ракетнай прамысловасці, то гэта сур'ёзнейшы ўдар па расійскай ваеннай машыне, вельмі сур'ёзны.
Даўно ўжо трэба было яго нанесці. Проста па гэтым аб'екце раней наносіліся ўдары беспілотнікамі, але дроны не здольныя нанесці сур'ёзную паразу ваеннаму аб'екту, то бок магутнасці баёвай часткі не стае. А вось паўтонныя БЧ, натуральна, могуць спыніць практычна ўвесь завод, і, у прынцыпе, ёсць надзея на тое, што ён сапраўды будзе спынены. У найбліжэйшы час у расіян будзе вельмі сур'ёзнае правісанне па пастаўках мікраэлектронікі. Ім давядзецца шукаць замену на знешніх рынках. Яна ёсць, пытанняў няма, вядома, кітайцы могуць дапамагчы, але гэта ўсё ж такі пэўная тэхналагічная рызыка, а правісанне ў вытворчасці ракет і авіяцыйнай тэхнікі будзе заўважным.
— Супрацьпаветраная абарона РФ апынулася бяссільнай, а апавяшчэнне ў Бранску нават не паспелі ўключыць. Пра што гэта сведчыць?
— Гэта сведчыць пра выдатную падрыхтоўку атакі. Справа ў тым, што сама па сабе крылатая ракета — добрая мэта для любой сістэмы СПА, калі сістэма яе бачыць. А магчымасць пазбегнуць выяўлення, у прынцыпе, абмежаваная ўсяго некалькімі механізмамі. Адзін з іх — сама ракета, калі яна выкананая па тэхналогіі стэлс, тыпу Taurus: тады яе практычна не відаць на лакатарах. Але Storm Shadow — гэта не Taurus, то-бок яны выраблены па больш простай тэхналогіі.
Другі механізм — гэта выхад на мэту на гранична малых вышынях з абагінамі рэльефу мясцовасці. Для гэтага патрэбная пэўная карта вышыняў, каб ракета магла прайсці ніжэй, паміж пагорамі, то-бок выйсці пад радыёгарызонт. І калі выхад ажыццяўляецца пад радыёгарызонтам, а гэтыя ракеты могуць ісці на гранична малых вышынях, пры наяўнасці лічбавай карты мясцовасці, якую часам перадаюць амерыканцы, то такі варыянт цалкам рэальны. Думаю, ЗША перадалі гэтую карту, маршрут быў пракладзены, і гэтыя ракеты маглі проста прайсці на гранична малых вышынях пад радыёгарызонтам, пад прамянямі лакатараў расійскіх радыётэхнічных войскаў.
І трэці варыянт — гэта выкарыстанне сістэм радыёэлектроннай барацьбы. Разам з гэтымі ракетамі вельмі часта выкарыстоўваецца ракета-пастаноўшчык перашкод ADM-160, яе нам перадавалі, і вельмі многія паспяховыя атакі былі выкананыя менавіта з ужываннем гэтай ракеты. Гэта ракета, якая на некалькі секунд, а часам і хвілін, асляпляе лакатары праціўніка ў той момант, калі праходзяць асноўныя ўдарныя ракеты.
Хутчэй за ўсё, менавіта камбінацыя двух апошніх механізмаў, то-бок выхад на гранична малой вышыні і выкарыстанне сістэмы радыёэлектроннай барацьбы або ракеты, у тым ліку РЭБ-ракеты ADM-160, і дала такі эфект, што ўсе ракеты, якія выходзілі на мэту, выканалі баявую задачу.
— ЗСУ паспяхова кантратакуюць на поўдні. Ці можна ўжо казаць пра пералом на фронце?
— Не, гэты пералом не вынік нашых кантратак, і я ўвогуле не называў бы гэта пераломам. У любых наступальных аперацыях, у любой ваеннай дактрыне, ёсць пэўныя перыяды: перыяд пастаноўкі задачы, перыяд планавання, перыяд назапашвання сіл і сродкаў, перыяд разгортвання, наступальны перыяд, перыяд абаронных аперацый, а потым зноў запуск па коле амаль тых жа самых працэсаў, уключаючы аперацыйную паўзу для назапашвання.
Расіяне цяпер, выкарыстаўшы стратэгічныя рэзервы, якія яны назапасілі летась, перайшлі ў аперацыйную паўзу, так можна сказаць. Стратэгічныя рэзервы выкарыстаныя, наступальны патэнцыял зніжаны, а тыя сілы і сродкі, якія расіяне цяпер вырабляюць, яны назапашваюць ужо для наступнай летняй ваеннай кампаніі 2026 года.
Гэтае зніжэнне расійскага наступальнага тэмпу многімі ўспрымаецца як нейкі пералом. Не, гэта не пералом, гэта проста аперацыйная паўза са зніжэннем інтэнсіўнасці баёў. Некалькі тыдняў таму, на піку сваіх наступальных магчымасцяў, расіяне маглі арганізоўваць да 300, а то і больш за 300 атак на фронце за дзень. Цяпер — 120, а праз пэўны час будзе 70–80, то-бок яны сыдуць амаль да нуля. Ну, не да нуля, але, прынамсі, прыкметна знізяць інтэнсіўнасць. Дык вось, гэта перыядычнасць, а не злом фронту. Менавіта так гэта ўспрымаць нельга.
Але гэты перыяд паддаецца разліку. То-бок, у прынцыпе, зыходзячы з інтэнсіўнасці баёў, можна разлічыць, калі праціўнік будзе сыходзіць у аперацыйную паўзу. Хутчэй за ўсё, ЗСУ пралічылі ўсе гэтыя моманты, і мы падчас гэтай аперацыйнай паўзы, у рэжыме назапашвання, а менавіта яна цяпер у расіян, пачалі аднаўляць свае раней страчаныя пазіцыі. Але гэта не стратэгічны пералом.
Цяпер новая лінія фронту будзе фармавацца цягам некалькіх месяцаў, пакуль расіяне зноў не назапасяць сілы, не выведуць войскі і не пачнуць летнюю ваенную кампанію 2026 года. То-бок цяпер у расіян перыяд аперацыйнай паўзы, калі казаць дакладна так.
— Расійскія вайскоўцы скардзяцца на збоі лагістыкі з-за новых FPV-дронаў ЗСУ, якія б'юць ужо на глыбіню да 50 км. Што гэта азначае для арміі РФ?
— Для любой арміі гэта азначае, што армейскія тылы праціўніка могуць знішчацца, а гэта якраз і вядзе да спынення лагістычных ланцужкоў. Армейскі тыл — гэта глыбіня 50 плюс-мінус 20 кіламетраў. То-бок гэта тыя раёны, дзе разгортваюцца штабы арміі, рамонтныя майстэрні, пункты пастаяннай дыслакацыі сіл праціўніка, склады гаруча-змазачных матэрыялаў, паліва, баявых прыпасаў і гэтак далей. Гэта якраз тая апошняя лагістычная, калі можна так сказаць, прыстань для перакідкі войскаў, армейскі тыл.
Дык вось, армейскі тыл цяпер дастаецца ад аператыўных дронаў ЗСУ. Гэта так званы аператыўны тыл. Апошнім часам мы атрымалі вялікую колькасць аператыўных дронаў, плюс ракеты аператыўнага ўзроўню, аператыўна-тактычныя ракеты М-30 і М-31 для HIMARS з далёкасцю 85 кіламетраў. То-бок на гэтым этапе пад ударамі знаходзіцца ўвесь армейскі тыл арміі РФ.
Гэта не дае расіянам магчымасці падысці да лініі фронту і разгартацца. То-бок яны ўжо прыкладна на глыбіні да 50–70 кіламетраў не могуць нармальна падыходзіць, а далей рухацца проста не могуць. Гэта адна з асноўных задач любой арміі — не даць праціўніку магчымасці разгарнуць сілы ў армейскім тыле. То-бок у ЗСУ гэтае пытанне цяпер вельмі добра вырашана. Я яшчэ больш скажу: назіраецца станоўчая дынаміка павелічэння сродкаў паражэння аператыўнага ўзроўню.