У 44 я адчуваю сябе лепш, чым у 20

Беларуска, маці пяці дзяцей, выглядае так, што многія пазайздросцяць.

Па новую гераіню для рубрыкі «У 40 на 20» журналісты Onlíner паехалі ў Астравец. Так, дарэчы, прыгожыя людзі ёсць не толькі ў Мінску. Астравец, маленькі горад у Гродзенскай вобласці, ажыў разам з прытокам грошай і запускам АЭС. Але, у адрозненне ад большасці камандзіраваных і часовых, сям'я Наталлі жыве ў гэтых краях як мінімум чатыры пакаленні. Сённяшняя гісторыя — пра тое, што знешняя карцінка не заўсёды адлюстроўвае рэальнасць. І яшчэ пра тое, як жанчыне вярнуць уласную сілу.

«Галоўнае, чаго ад мяне патрабавалі, — быць паслухмянай»

У Наталлі дзіўная знешнасць: яе тыпажу і ярка-блакітным вачам пазайздросціў бы Цім Бёртан, рэжысёр Big Eyes. Часам яна выглядае значна маладзей за свае 44, быццам дзіця, уразлівае і далікатнае. У іншыя моманты дэманструе сапраўдны запас трываласці: маці пяцярых (sic!) дзяцей і дасведчаны банкаўскі спецыяліст, Наталля пражыла нялёгкае жыццё. Яе гісторыя вартая быць пачутай.

— Я нарадзілася ў Астраўцы. Маю сям'ю нельга назваць асабліва беднай або, наадварот, заможнай. Жылі як усе. Куплялі неабходнае па меры патрэбы, нічога звыш нормы. Галоўнай у сям'і была мама, ёй падпарадкоўваліся беспрэчна. Як скажа яна, так і будзе. Тата быў толькі маўклівым дадаткам. Так, матрыярхат на гэтых землях — частая гісторыя.

Я амаль не памятаю сябе дзіцём. Як ні дзіўна, вельмі мала ўспамінаў. Ёсць такія карцінкі: бабуля хварэе, ляжыць у цёмным пакоі; у дзіцячым садку выхавальнік ударыў мяне… Я была добраю дзяўчынкай, якую ўвесь час ставілі ў прыклад малодшаму брату. Паслухмяная, вучылася без троек, займалася народнымі танцамі, выступала на спаборніцтвах, без дазволу не выходзіла з дому… Прыкладнае дзіця. Калі ў 15 гадоў староннія казалі мне кампліменты, я ставілася да гэтага насцярожана, быццам ад мяне чагосьці хочуць. Я не памятаю ніводнага выпадку, каб мама абняла мяне, пахваліла або сказала пра сваю любоў. Бацькі наўпрост не вымаўлялі такіх слоў: «малайчына», «разумніца», «прыгажуня». Не, не ў нашай сям'і.

Я не лічыла сябе ні прыгажуняй, ні брыднулей. Ставілася да сваёй знешнасці нейтральна. У канцы дзевяностых былі моднымі яскравыя ласіны, спадніцы-трапецыі з гузікамі спераду, жатыя аб'ёмныя касцюмы, магутныя пацанскія курткі… У сям'і ўвогуле не было такой каштоўнасці, маўляў, жанчына павінна быць прыгожай. Галоўнае, чаго ад мяне патрабавалі, — не пярэчыць і не канфліктаваць, быць паслухмянай.

У 17 гадоў у мяне пачаліся першыя адносіны. Ён быў старэйшы за мяне на 7 гадоў, а я… яшчэ нічога не ведала пра жыццё. Магчыма, мне проста так хацелася сысці з дому, з бацькоўскай сям'і, што я «збегла» ў гэты шлюб.

«Знешняя карцінка была прыгожай і дабрабытнай»

У 11-м класе Наталля зацяжарыла. І гэта стала велізарным шокам для яе прыкладнага свету. Падлеткавая цяжарнасць — складаная гісторыя. Перш за ўсё ў такой сітуацыі дзяўчыне патрэбная падтрымка бацькоў.

— Мама, на маё велізарнае здзіўленне, не лаялася. Але яна настойліва хацела, каб я зрабіла аборт. Я рашуча адмовілася. Не ведаю, адкуль узялася сіла. Гэта быў першы раз, калі я адважылася пярэчыць маме. Будучы муж таксама падтрымаў мяне: ён хацеў захаваць дзіця. Сваё становішча я трымала ў таямніцы ад аднакласнікаў і настаўнікаў. Толькі за дзве тыдні да заканчэння навучальнага года ў школе зразумелі, што я цяжарная. Настаўнікі былі ў шоку, бо я вучылася ў «А» класе — самым лепшым. Некаторыя аднакласніцы асуджалі мяне… Але прамой булінг ці нешта адкрыта дрэннае — гэтага не было. Я нарадзіла 13 ліпеня. Маёй дачцэ, Анастасіі, цяпер ужо 26 гадоў — і я не магу ўявіць свайго жыцця без яе. Нядаўна я стала бабуляй, унуку 6 месяцаў, уяўляеце!

Мой муж быў прадпрымальнікам, я дапамагала яму ў працы спачатку на рынку, потым — у краме. Памятаю, дзіця спіць побач у калясцы, а я працую за касай. Хутка ў нас нарадзіліся сыны — Юліян і Яраслаў. У 24 гады я ўжо была шматдзетнай маці. Памятаю, як першы раз выйшла на вуліцу з трыма дзецьмі. Здавалася, усе на мяне глядзяць і паказваюць пальцам. Цяпер трое дзяцей — норма, большасць сем'яў у маім асяроддзі — шматдзетныя. А тады падобнага ў Астраўцы і блізка не было! Мы былі амаль першымі.

У рэстаранчыку, дзе мы п'ём каву, аддаюць перавагу інды-попу, і меланхалічная балада Ланы Дэль Рэй гучыць саўндтрэкам на заднім плане.

— Мой шлюб нельга назваць шчаслівым. Вы кажаце, мужу пашанцавала ўзяць у жонкі такую прыгажуню? Не думаю, што ён гэта цаніў. Муж падымаў на мяне руку, я жахліва яго баялася. Памятаю, як сядзела і дрыжала, калі ён вяртаўся дадому пасля пасядзелак з сябрамі: будуць сёння пабоі ці не? Цяжка апісаць гэтае адчуванне татальнага жаху, калі няма ніякай падтрымкі. Падружкі цяпер кажуць: «Ты ж магла ў любы момант сысці». Я не магу растлумачыць, чаму заставалася.

Я хацела развесціся, але, як прыкладная дачка, паслухалася маму, захавала адносіны. Хоць жа магла сказаць «не»… Знешняя карцінка была прыгожай і дабрабытнай, а што адбывалася ўнутры нашага шлюбу, ніхто не ведаў. Мы некалькі разоў разыходзіліся і мірылася. Калі я ўсё ж такі развялася ў 2016 годзе, многія здзіўляліся: «Чаму? Ён жа такі добры, зарабляе». Я нават не спрабавала тлумачыць.

Праз месяц пасля таго, як мы канчаткова разышліся, я даведалася, што цяжарная ад былога мужа. Але на той момант у яго ўжо была новая сям'я. Свайго трэцяга сына, Захара, я нарадзіла ў 34 гады. І з таго часу несла адказнасць за чацвярых дзяцей адна. Мне складана адстойваць свае правы. Перад разводам муж прымусіў мяне падпісаць шлюбную дамову — і я пагадзілася на гэта, абы толькі пазбегнуць сваркаў і канфліктаў. Дурніца, казала мама, магла б жыць як у Хрыста за пазухай.

«Я перастала растварацца ў іншым чалавеку»

Пасля разводу наступіў час, калі Наталля пачала вяртаць сябе — па міліметры, па маленькіх страчаных частках душы.

— Не ведаю, як узяла сябе ў рукі. Старэйшыя дзеці дапамагалі з Захарам, адпускалі мяне, каб я не вянула. І я пачала актыўна наведваць танцавальныя гурткі, завяла падруг — і гэта быў самы класны дэкрэт. Танцы, спатканні… Шыкарны час. Я стала больш увагі надаваць сабе, а не растварацца ў іншым чалавеку. Да гэтага падруг у мяне асабліва не было, свет круціўся вакол дзяцей і мужа.

У гэты ж час я завочна атрымала вышэйшую адукацыю. Памятаю, як у 2016-м абараняла дыплом эканаміста-маркетолага ў БГЭУ, пакуль мама сядзела ў машыне з месячным дзіцем. Дзякуй ёй за гэта! Бо былы муж катэгарычна не хацеў, каб я вучылася, атрымала вышэйшую адукацыю, вадзіцельскія правы і г. д.

Праз два з лішнім гады пасля разводу, летам 2018-га, у мяне пачаліся новыя адносіны. Дык што не верце жорсткім фразам пра «разведзенку з прычэпам». У 35+ замкнуцца дома, пасыпаць галаву попелам і не выходзіць на «рынак спатканняў»? Гэта састарэлы штамп. Мне ішоў 37-ы год, я была ў разводзе і з 4 дзецьмі. Ён прыехаў працаваць на атамную станцыю. Знайшоў мяне ў «УКантакце» і напісаў, але тады я не захацела працягваць перапіску. А потым аднойчы мы з падружкамі пайшлі ў кавярню — і там выпадкова сустрэлі яго. Ён мяне ўбачыў, пазнаў, і мы пачалі хадзіць на спатканні. У 2020 годзе нарадзілася наша дачка і маё пятае дзіця — Ева. Я вельмі добра, цёпла стаўлюся да свайго партнёра, кахаю яго. Але цяпер ён у Расіі, на іншай АЭС. А шлюб на адлегласці, калі бачышся 3 разы на год, — гэта не шлюб для мяне. Не сапраўдная сям'я. Вандравацца з адной атамнай станцыі на іншую я таксама не хачу… Таму не ведаю, якая будучыня ў гэтых адносін… Магчыма, я проста ўжо не веру ў «сур'ёзныя адносіны» і не давяраю мужчынам.

«Калі жанчыне падабаецца хадзіць без касметыкі і выглядаць як пацанёнак — гэта яе права»

Цікавая дэталь: другі — хай і неафіцыйны — муж Наталлі амаль на 6 гадоў маладзейшы за яе. І гэта не дзіўна. Наша сённяшняя гераіня выглядае маладзей за сваіх равесніц, а яе таліі пазайздросціла б нават Одры Хепбёрн.

— Мне здаецца, я заўсёды сачыла за сабой. Не памятаю, каб выходзіла з дому без макіяжу. Нават «па хлеб» я хажу з макіяжам. А цяжарная бегала на высокіх абцасах.

Я часта чую ў свой бок кампліменты наконт знешнасці, але не вельмі надаю ім значэнне. Магчыма, мне проста пашанцавала з генетыкай. Мая 94-гадовая бабуля, напрыклад, яшчэ жывая, і ў яе ў родзе ўсе доўгажыхары.

Да касметолага я пакуль што не хаджу, але задумваюся пра гэта. Сывараткі, крэмы, даглядальная касметыка — гэта абавязковы пункт у маёй руціне прыгажосці. Нядаўна купіла апарат для мікратокавай тэрапіі: ён павінен злёгку падцягваць контур твару, буду спрабаваць і сачыць за эфектам. У астатнім нічога звышнатуральнага: рэгулярна фарбую валасы, хаджу да каларыста, зрабіла татуаж броваў… Кожны дзень у 6 раніцы, перад працай у банку, у мяне хатняя трэніроўка: разаграваюся і хвілін 30 займаюся з гантэлямі. Апошнім часам хадзіла на бачату, люблю парныя танцы. На жаль, яны закрыліся і з'ехалі ў Смаргонь. Харчаванне, шчыра кажучы, у мяне ўвогуле не наладжана. Я люблю «шкодную» ежу: салодкае, бутэрбродзікі, булкі з макам, шакалад, а «нармальныя» супы і кашы не ям. Трэба пераглядаць свой рацыён.

Пры гэтым цяпер, у 44, я адчуваю сябе і выглядаю лепш, чым у 20. У юнацтве я была нібыта забітая. Муж, пабоі… Нібыта я жыла не сваім жыццём. Цяпер дакладна лепш.

Мне важна сказаць: жанчына нікому нічога не вінная. Яна не абавязаная быць прыгожай. Як яна сама вырашыць, так і будзе. Перш за ўсё жанчына павінна быць у згодзе з сабой. Калі ёй падабаецца хадзіць без касметыкі і выглядаць як пацанёнак — гэта яе права. Калі хочацца пастаянна хадзіць на абцасах — гэта яе права.

Для мяне ўсе людзі — прыгожыя. У кагосьці шыкоўныя вочы, у кагосьці — вейкі, вусны, усмешка… А прыдзерціся можна да ўсяго. Таму рэдка сустрэнеш жанчыну, якая падабаецца сабе на 100%. Хаця збоку нехта скажа: «Вау, класная!..» Ведаеце, я вярнула сабе дзявочае прозвішча — і гэта важней, чым аб'ём маёй таліі ў сантыметрах.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]