Навукоўцы знайшлі павука з унікальнымі здольнасцямі
6- 7.02.2026, 10:59
- 3,758
Невялікі мозг, але высокі інтэлект.
На працягу дзесяцігоддзяў навукоўцы лічылі, што толькі істоты з вялікім мозгам здольныя да складанага планавання і гнуткага вырашэння праблем. Нервовая сістэма павукоў меншая за зярнятка рысу, таму ніхто не чакаў, што яны трапяць у спіс «стратэгічных мысляроў».
Эвалюцыйны біёлаг з Ратгерскага ўніверсітэта Скот Трэверс у сваёй калонцы для Forbes распавёў пра павукоў роду Portia. Яны вылучаюцца разумнымі паляўнічымі паводзінамі.
Біёлаг адзначыў, што Portia — гэта цэлы род павукоў-скакуноў, якія насяляюць Афрыку, Азію і Аўстралію. Гэтыя павукі загадзя плануюць паляванне, абыходзяць здабычу, каб заставацца па-за полем зроку, і карэктуюць сваю тактыку ў залежнасці ад умоў.

Павук, які ўмее планаваць
Трэверс падзяліўся, што павукі Portia, у адрозненне ад большасці іншых відаў, не абапіраюцца выключна на сваю павуціну для лоўлі здабычы. Замест гэтага яны актыўна палююць, а іх пераважнай здабычай з'яўляюцца іншыя павукі, у тым ліку віды, якія часта бываюць большыя і больш небяспечныя.
Біёлаг падкрэсліў, што павукі — адны з самых адчувальных да зрокавых і вібрацыйных сігналаў наземных істот. Гэта азначае, што для паспяховага палявання Portia павінны пазбягаць выклікання абаронных рэакцый або рэакцый уцёкаў.
У адным з даследаванняў 1996 года гаворыцца, што павукі Portia здольныя вучыцца на сваіх памылках. Часта падчас палявання яны падманваюць сваіх ахвяр і загадзя ўсё плануюць.
Больш за тое, даследчыкі высветлілі, што павукі Portia могуць карэктаваць свой падыход да палявання ў залежнасці ад віду павука, а таксама ад структуры навакольнага асяроддзя.
Акрамя таго, у 1997 годзе навукоўцы правялі эксперымент, падчас якога павукоў Portia змясцілі на прыпаднятыя платформы, а іх здабыча была бачная толькі з зыходнай пазіцыі. Каб дасягнуць здабычы, павукам трэба было рухацца складаным маршрутам.
Даследчыкі высветлілі, што павукі Portia маглі лёгка знаходзіць сваю здабычу, нават калі яна не знаходзілася ў полі зроку. У некаторых выпадках павукі нават адступалі ад ахвяры, каб выманіць яе.
Як зрабілі выснову даследчыкі, такое паводзіны відавочна паказвае на тое, што павукі Portia ствараюць унутраныя ўяўленні пра свае маршруты палявання перад тым, як напасці.
Як такія малыя павукі могуць мець такія здольнасці?
Біёлаг адзначыў, што з нейрабіялагічнага пункта гледжання павукі Portia цікавыя менавіта сваімі памерамі. Іх мозг змяшчае значна менш нейронаў, чым у млекакормячых або птушак. Тым не менш, яны здольныя падтрымліваць паводзіны, звязаныя з вышэйшымі кагнітыўнымі функцыямі.
Трэверс заявіў, што, верагодней за ўсё, адказ у тым, што эфектыўнасць важней за маштаб. Ён нагадаў, што павукі-скакуны маюць высокаразвітую зрокавую сістэму з вялікімі галоўнымі вачыма, якія забяспечваюць высокае прасторавае разрозненне. Нейронная апрацоўка гэтых павукоў цесна інтэграваная з іх сенсарнымі ўваходнымі дадзенымі, што дазваляе вельмі хутка ацэньваць складаныя візуальныя сцэны.