У бюджэтах расійскіх рэгіёнаў утварылася рэкордная ў гісторыі «дзірка»

Карціна для расіян невясёлая.

Расійскія рэгіёны завяршылі 2025 год з сумарным дэфіцытам мясцовых бюджэтаў на 1,538 трыльёна рублёў, паведаміўМінфін РФ.

У параўнанні з мінулым годам «дзірка» ў бюджэтах суб'ектаў павялічылася ў 5 разоў, адносна 2023 года — амаль у 8 разоў, а яе канчатковы памер стаў беспрэцэдэнтным за 20 гадоў даступнай статыстыкі. Папярэдні рэкорд рэгіёны ўстанавілі падчас крызісу пандэміі (677 млрд рублёў у 2020 годзе), але ён быў перавышаны ўдвая.

Па выніках года паступленні ў рэгіёны ключавога падатку на прыбытак скараціліся на 8,5%, да 5,278 трлн рублёў, а агульныя даходы выраслі толькі на 4,8% — да 25,87 трлн рублёў. Пры гэтым выдаткі павялічыліся на 10% і дасягнулі 27,408 трлн рублёў.

«Карціна вельмі сумная», — канстатуе эканаміст Наталля Зубарэвіч. Падрабязныя дадзеныя пакуль ёсць за 9 месяцаў мінулага года, і яны паказваюць, што 52 суб'екты мелі бюджэтны дэфіцыт. «Найцяжэйшае становішча ў Кемераўскай і Валагодскай абласцях, дзе дэфіцыт 25% (ад уласных даходаў), у Архангельскай, Мурманскай, Цюменскай абласцях (20–22%), у Іркуцкай вобласці і Комі (17–18%)», — пералічвае Зубарэвіч.

Паказальна, што павелічэнне дэфіцыту бюджэту рэгіёнаў адбылося ва ўмовах павышэння падатковай нагрузкі, якая «павінна была б падтрымаць даходную базу бюджэту ў шырокім сэнсе», звяртае ўвагу галоўны эканаміст Альфа-банка Наталля Арлова.

Дадатковай дапамогі з федэральнай казны губернатары не атрымалі: трансферты — 3,96 трлн рублёў — засталіся практычна на ўзроўні мінулага года і ніжэй, чым у 2023-м. У выніку латаць «дзіркі» ўладам суб'ектаў давялося за кошт доўгу: яго памер на канец года дасягнуў 3,5 трлн рублёў і стаў максімальным за 15 гадоў.

«У рэгіёнаў пачаліся касавыя разрывы», — распавядае Зубарэвіч: з-за гэтага грошы давялося пазычаць у банках «пад шалёныя працэнты». А ў некаторых суб'ектах пачаўся крызіс неплацяжоў заробкаў бюджэтнікам. Без грошай засталіся, у прыватнасці, настаўнікі і ўрачы ў Кемераўскай вобласці, медработнікі ў Хакасіі, пажарныя з Забайкальскага краю, а таксама супрацоўнікі Сібірскага аддзялення РАН.

Чакаць палягчэння праблем рэгіёнам у 2026 годзе наўрад ці варта, лічыць Зубарэвіч: з-за павышэння падаткаў бізнес недалічыцца прыбытку, а суб'екты — падатку на прыбытак; гонка заробкаў запавольваецца, а разам з ёй — і паступленні ад НДФЛ. Эканоміка скочваецца ў стагнацыю і, магчыма, рэцэсію; рызыкі бюджэтнай сітуацыі сталі «максімальнымі», падкрэслівае Зубарэвіч: «Простых шляхоў вырашэння гэтай сітуацыі няма».

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]