Скончыўся тэрмін дзеяння дагавора СНВ-3
- 5.02.2026, 17:20
- 1,092
Паўвекавая эпоха кантролю над узбраеннямі паміж ЗША і Расіяй скончылася.
Апошні дзеючы дагавор паміж ЗША і Расіяй, які абмяжоўваў стратэгічныя ядзерныя арсеналы, афіцыйна спыніў сваё дзеянне ў чацвер, упершыню за больш чым паўстагоддзя пакінуўшы дзве найбуйнейшыя ядзерныя дзяржавы без якіх-небудзь узаемных абмежаванняў, піша Assosciated Press (пераклад — сайт Charter97.org).
У Крамлі заявілі, што разглядаюць заканчэнне тэрміну дзеяння Дагавора аб скарачэнні стратэгічных наступальных узбраенняў (СНВ-3) «негатыўна» і з шкадаваннем. Эксперты па кантролі над узбраеннямі папярэджваюць, што спыненне дзеяння пагаднення можа адкрыць шлях да новай гонкі ядзерных узбраенняў.
Вашынгтон не падоўжыў дагавор, настойваючы на ўдзеле Кітая.
Пуцін раней выказваў гатоўнасць захоўваць ліміты СНВ-3 яшчэ год пры ўмове, што ЗША зробяць тое самае. Аднак прэзідэнт ЗША Дональд Трамп ухіліўся ад прамога адказу, заявіўшы, што любая новая дамова павінна ўключаць Кітай — патрабаванне, якое Пекін адхіліў.
Дзяржсакратар ЗША Марко Рубіо адзначыў, што «ў XXI стагоддзі немагчыма гаварыць пра рэальны кантроль над узбраеннямі без удзелу Кітая», улічваючы хуткі рост яго ядзернага арсеналу.
Апошні дагавор эпохі кантролю над узбраеннямі.
СНВ-3, падпісаны ў 2010 годзе былымі лідарамі ЗША і Расіі Баракам Абамам і Дзмітрыем Мядзведзевым, абмяжоўваў кожны бок 1550 баегалоўкамі і 700 носьбітамі, а таксама прадугледжваў інспекцыі, якія спыніліся ў 2020 годзе з-за пандэміі. У 2023 годзе Расія прыпыніла ўдзел, але заявіла, што працягне выконваць колькасныя ліміты.
Новая гонка ўзбраенняў.
Кітай выказаў шкадаванне ў сувязі са спыненнем дзеяння дагавора і заклікаў ЗША аднавіць перамовы з Расіяй. Масква падтрымала пазіцыю Пекіна. Пуцін абмеркаваў сітуацыю з лідарам Кітая Сі Цзіньпінам, указаўшы на адсутнасць рэакцыі ЗША на прапанову аб падаўжэнні дагавора. МЗС РФ падкрэсліў, што Масква гатовая прыняць «рашучыя ваенна-тэхнічныя меры» ў адказ на патэнцыйныя пагрозы, але пры гэтым застаецца адкрытай да палітычна-дыпламатычных крокаў для стабілізацыі абстаноўкі.
Эксперты папярэджваюць, што адсутнасць абмежаванняў можа прывесці да рэзкай эскалацыі. «Калі ЗША вырашаць нарошчваць свой арсенал, Расія пойдзе іх прыкладам, а Кітай паскорыць уласнае нарошчванне», — заявіў выканаўчы дырэктар Асацыяцыі кантролю над узбраеннямі Дарыл Кімбал.