«Беларускі пункт нязломнасці працуе 24/7»

Валанцёрка Алена Жаркевіч распавяла, як беларусы дапамагаюць кiеўцам, якія засталіся без цяпла.

Кіеў перажывае моцныя маразы і рэгулярныя адключэнні электраэнергіі на фоне пастаянных расійскіх атак. У гэтых умовах у сталіцы Украіны ўжо тыдзень працягвае працаваць Беларускі пункт нязломнасці — месца, дзе людзям дапамагаюць вытрываць.

Як сёння жыве Кіеў без святла і цяпла — ва ўмовах маразоў і пастаянных удараў расійскіх акупантаў? Пра гэта сайт Charter97.org пагутарыў з Аленай Жаркевіч, валанцёркай, актывісткай і прадстаўніцай грамадскай арганізацыі «Сустрэча».

— Калі няма святла і цяпла, Кіеў выходзіць на вуліцы — з’яўляюцца такія палаткі, як наша. Я буду казаць пра наш пункт: да нас прыходзяць, каб сагрэцца і паесці, таму што мы арганізавалі ўсё так, каб у нас заўсёды была гарачая ежа. Тут ёсць святло, людзі могуць зарадзіць тэлефоны і павэрбанкі — вось так мы і спраўляемся, як можам.

Калі казаць пра тое, што адбываецца ў дамах Кіева, то, вядома, кожны выкручваецца як можа. У нас ёсць шматпавярхоўкі, у каго ёсць газ — тыя грэюцца газам. Людзі ўключаюць пліты і абаграваюцца, калі ёсць такая магчымасць.

Самая цяжкая сітуацыя — калі лопаюцца трубы. Тады кватэры залівае вадой, людзі фактычна не могуць у іх знаходзіцца. У такіх выпадках яны прыходзяць да нас, у палаткі: саграваюцца, падграваюць ваду, бяруць гарачую ежу.

Ёсць людзі сталага ўзросту або з інваліднасцю, асабліва ў шматпавярховых дамах. Ім цяжка выйсці на вуліцу і складана кудысьці дабрацца. Тады яны прыходзяць да нас з тэрмасамі — альбо суседзі, альбо мы самі набіраем ежу ў тэрмасы і адносім такім людзям, тым, хто знаходзіцца ў цяжкім стане або не можа самастойна перасоўвацца.

— Як узнікла ідэя адкрыць Беларускі пункт нязломнасці?

— Беларускі пункт нязломнасці рэалізавалі самі беларусы. Гэта была мая ідэя, таму што я жыву ва Украіне і разумею, што сёння сапраўды неабходна. Людзі адгукнуліся на маю ініцыятыву: адгукнуліся сябры, адгукнуліся проста неабыякавыя людзі.

У нас ёсць закрыты чат, дзе знаходзяцца выключна нашы валанцёры, якія працуюць 24/7. Першымі пачалі дапамагаць беларусы з дыяспары ў ЗША. Са мной звязаліся мае сябры і сказалі: «Алена, давай мы што-небудзь купім для дапамогі». Беларусы з Вашынгтона сабралі грошы паміж сабой — я нават не ведаю, хто і колькі — і купілі нам палатку.

Потым беларусы з Канады спыталі: «А чым ты будзеш абаграваць палатку?» Я адказала, што ў нас пакуль нічога няма і я шукаю варыянты. Яны купілі нам газавыя гарэлкі і іншае абсталяванне для абагрэву.

Пазней адгукнулася беларуская кампанія Ineedhelp — хлопцы самі мне патэлефанавалі і сказалі: «Алена, давай мы купім генератар». Гэта былі першыя крокі, каб гэты пункт наогул з’явіўся.

А потым ужо пачалі дапамагаць звычайныя беларусы. Мы разумелі, што нам патрэбны стол, патрэбна паліва, патрэбныя базавыя рэчы. Мы адкрылі рахунак, і беларусы пачалі пералічваць грошы, каб мы маглі ўсё гэта арганізаваць.

Далей мы разам з Ірынай Шчаснай і іншымі актывістамі напісалі ў сябе на старонках заклік: «Беларусы Кіева, прыязджайце, дапамагайце — трэба ўстанавіць палатку». Усё ўжо было ўзгоднена з мясцовай адміністрацыяй, і мы далі кліч. Беларусы прыехалі дапамагаць расцягваць палатку, пазней далучыліся і мясцовыя жыхары — дапамаглі ўсё ўсталяваць, нават зрабілі нам падлогу.

Беларускі пункт нязломнасці зрабілі простыя людзі — без гучных прозвішчаў, без фондаў. Я чула, што некаторыя беларускія дзеячы, якія называюць сябе палітыкамі, казалі, што гэта немагчыма. Аказалася — магчыма; галоўнае — хацець і дзейнічаць.

У першы ж вечар, калі мы толькі ўстанаўлівалі палатку, у нас яшчэ амаль нічога не было. Мы ўключылі генератар і пачалі ўсё падключаць. Ужо тады да нас прыйшлі, думаю, чалавек 50 або больш — проста каб зарадзіць тэлефоны. Мы не паспявалі раздаваць падаўжальнікі. У той момант тут не было ні святла, ні вады — наогул нічога. Пункт пачаў працаваць яшчэ да таго, як мы ўсё паспелі канчаткова падрыхтаваць.

На наступны дзень да нас звярнулася раённая адміністрацыя. Тут працавалі рамонтныя брыгады, якія прыехалі аднаўляць Кіеў з усёй Украіны — з Роўна і іншых гарадоў. Людзей не хапае, многія на фронце, сітуацыя цяжкая. Нас спыталі, ці зможам мы карміць гэтых работнікаў. У выніку атрымалася так, што акрамя мясцовых жыхароў мы кормім яшчэ і іх — прыкладна 250–300 чалавек у дзень.

Я хачу асобна сказаць, хто нам асабліва дапамагае. Да нас прыязджаюць былыя дабравольцы, якія былі паранены або ўжо дэмабілізаваны. Нам дапамагаюць былыя палітвязні: Ірына Шчасная дапамагае з першых дзён, Аляксей Капліч прыехаў з Вільні, ён вызваліўся зусім нядаўна. Нам дапамагаюць беларускія валанцёры з усёй Украіны. Мы ўсім ім бязмерна ўдзячныя.

— Якая дапамога цяпер найбольш неабходная ўкраінцам, каб вытрываць гэтыя надзвычай цяжкія ўмовы?

— Калі казаць пра Украіну ў цэлым, скажу наўпрост: увесь цывілізаваны свет павінен уключыцца для дапамогі. Украіне патрэбна зброя, і трэба ціснуць на Расію. Калі не будзе абстрэлаў, калі не будзе расійскіх акупантаў, якія тут забіваюць людзей, усё скончыцца. Мы перажывем маразы, мы перажывем усё.

Калі казаць пра дапамогу тут і цяпер, каб вытрымаць у гэтых умовах і падтрымліваць і дабравольцаў, і вайскоўцаў, і мірных людзей, — нам патрэбныя рукі, нам патрэбна паліва. Нам патрэбныя пледы і тэрмасы. Патрэбныя акумулятарныя лямпы — яны каштуюць 300–400 грыўняў, гэта каля 40 злотых. Для нас гэта невялікая сума, але многія бабулі ў Кіеве проста не могуць сабе гэтага дазволіць.

Калі беларусы захочуць далучыцца да дапамогі Беларускаму пункту нязломнасці, нам патрэбныя пледы, павэрбанкі, цёплыя рэчы, любыя крыніцы святла на акумулятарах — каб чалавек мог зарадзіць іх у нас і пайсці дадому, дзе зноў будзе святло.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]