Выяўлены нечаканы факт аб старажытных цывілізацыях

Людзі запісвалі інфармацыю задоўга да з’яўлення пісьменнасці.

Больш за 40 тысяч гадоў таму людзі ўжо наносілі на прылады і фігуркі паўтаральныя шэрагі кропак, ліній і крыжоў. Новае даследаванне лінгвіста Крысціяна Бенца з Саарскага ўніверсітэта і археолага Эвы Дуткевіч з Берлінскага музея ранняй гісторыі паказвае: гэтыя паслядоўнасці знакаў маглі быць не ўпрыгажэннем, а сістэмай запісу інфармацыі. Праца апублікавана ў часопісе Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

Навукоўцы прааналізавалі больш за 3000 гравіраваных знакаў на 260 палеалітычных артэфактах узростам ад 34 да 45 тысяч гадоў. Шмат з іх паходзіць з пячор Швабскага Альба на паўднёвым захадзе Германіі — у прыватнасці, з Фогельхерда, Гайсенклестерле і Холэнштайн-Штадэля. Сярод знаходак — фігурка маманта з радамі крыжоў і кропак, пласціна з біўня з мноствам насечак, а таксама знакамітая скульптура «Львіны чалавек» з раўнамернымі зарубкамі на руцэ.

Даследчыкі не спрабавалі расшыфраваць знакі, а засяродзіліся на іх структуры. З дапамогай метадаў колькаснай лінгвістыкі і машыннага навучання яны ацанілі частату паўтораў, прадказальнасць паслядоўнасцей і інфармацыйную шчыльнасць — энтрапію. Высветлілася, што паводле гэтых статыстычных характарыстык палеалітычныя шэрагі дзіўна блізкія да пратаклінапісу — найранняй вядомай сістэмы пісьма, якая з’явілася ў Месапатаміі каля 3000 года да н. э.

«Мы выявілі ўнікальны статыстычны адбітак гэтых сістэм знакаў, які робіць іх раннімі папярэднікамі пісьма», — адзначыў Бенц. Паводле яго слоў, паслядоўнасці кшталту «крыж, крыж, крыж, лінія, лінія» вылучаюцца высокай паўтаральнасцю і прадказальнасцю, што не ўласціва сучасным сістэмам пісьма, якія наўпрост адлюстроўваюць маўленне. Аднак іх агульная інфармацыйная шчыльнасць супастаўная з раннімі таблічкамі пратаклінапісу.

«Фігуркі дэманструюць больш высокую інфармацыйную шчыльнасць, чым прылады», — дадала Дуткевіч. Паводле яе слоў, падобныя знакавыя традыцыі сустракаюцца не толькі ў Швабскім Альбе, але і ў іншых рэгіёнах Еўропы.

Аўтары падкрэсліваюць, што гаворка не пра паўнавартаснае пісьмо ў сучасным разуменні. Аднак здольнасць кадзіраваць інфармацыю ў візуальных сімвалах, паводле іх меркавання, фармавалася паступова на працягу дзясяткаў тысяч гадоў. Пісьмо стала толькі адной з стадый у доўгай эвалюцыі знакавых сістэм.

Што менавіта фіксавалі людзі каменнага веку — застаецца невядома. Але партатыўныя памеры прадметаў, якія змяшчаюцца ў далонь, і паўтаральнасць сімвалаў дазваляюць меркаваць, што яны маглі служыць для захоўвання і перадачы інфармацыі ўнутры груп — задоўга да з’яўлення першых гарадоў і пісьменных цывілізацый.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]