Foreign Affairs: Крохкая будучыня Кітая

Новыя даследаванні ставяць пад сумнеў устойлівасць рэжыму Сі Цзіньпіна.

Доўгі час кітайская палітычная сістэма лічылася адной з самых стабільных у свеце. Нягледзячы на крызіс на рынку нерухомасці, даўгавую нагрузку рэгіёнаў і запаволенне эканомікі, Кітай працягваў дэманстраваць тэхналагічныя поспехі і высокі ўзровень заяўленай падтрымкі Камуністычнай партыі. Цяпер жа карціна выглядае значна менш аптымістычна. Трываласць даверу грамадзян да рэжыму і здольнасць краіны да рэформаў выклікаюць вялікія сумневы, піша часопіс Foreign Affairs (пераклад — сайт Charter97.org).

Палітолаг Лянцзян Лі у кнізе «Палітычны давер у Кітаі» заяўляе, што традыцыйныя апытанні значна завышаюць узровень падтрымкі ўлады. Ён прапануе новую мадэль ацэнкі, падзяляючы давер на чатыры тыпы — ад поўнага да поўнага недаверу — і засяроджваючыся на ўспрыманні асабістай кампетэнтнасці і намераў лідара КНР Сі Цзіньпіна. Аналіз дадзеных паказвае, што толькі каля 28% грамадзян цалкам давяраюць лідару краіны, а да 20% выказваюць поўны недавер. Астатнія займаюць прамежкавыя пазіцыі.

На думку Лі, гэта стварае рызыку ланцуговай рэакцыі, калі незадаволенасць можа хутка распаўсюдзіцца ад груп поўнага недаверу да тых, хто сумняваецца або часткова давярае Цэнтру, — як гэта адбылося ў 1989 годзе або падчас падзення Берлінскай сцяны.

Эканаміст Сюй Чэнган у кнізе «Інстытуцыйныя гены» тлумачыць эканамічныя праблемы Кітая няздольнасцю яго палітычных інстытутаў да рэформаў. Ён сцвярджае, што сучасная сістэма ўзнаўляе аўтарытарныя схемы кіравання, закладзеныя яшчэ ў імперскія часы, а ўзмацненне кантролю пры Сі стала непазбежным працягам гэтых «генаў». На яго думку, кітайскія інстытуты несумяшчальныя з устойлівай рынкавай эканомікай, што вядзе краіну да зацяжной стагнацыі.

Абодва аўтары сыходзяцца ў адным: магчымы крызіс даверу або сур'ёзны эканамічны шок — напрыклад, правал спробы сілай захапіць Тайвань або фінансавы крызіс — могуць падарваць уладу Сі. Пры гэтым, паводле іх ацэнак, Кітай не мае інстытуцыйных рэсурсаў для хуткай дэмакратызацыі. Найбольш верагодна, краіну чакае перыяд нестабільнасці, за якім настане новая форма аўтарытарызму — магчыма, яшчэ менш прадказальная, чым цяперашняя.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]