Сям'я з Жодзіна расказала, як у чатыры разы скараціла выдаткі на ежу

Рацыён — на 300 рублёў у месяц.

23‑гадовая Надзея Якубенка і яе 24‑гадовы муж Улад жывуць у Жодзіне. Абодва працуюць у грамадскім харчаванні: дзяўчына — шэф-кухар у мясцовым парк-атэлі, хлопец — піццайола ў краме. Яшчэ нядаўна на ежу ў іх сыходзіла 1200—1400 рублёў у месяц. Адкладаць ні на што не атрымлівалася. Так працягвалася, пакуль Надзя не прапанавала эксперымент: перагледзець выдаткі на харчаванне і пачаць збіраць на ўласнае жыллё. Tochka.by даведалася ў дзяўчыны, наколькі цяжка сябе абмяжоўваць, што можна купіць на 300 рублёў і якія звычкі дапамагаюць не выходзіць за межы бюджэту.

Паход па прадукты — як квэст

Сустракаемся з Надзяй у краме каля дома. Дзяўчына ўпэўнена лавіруе паміж стэлажамі — без выпадковых прыпынкаў каля паліц з салодкім. У кошыку толькі тое, што загадзя запісана ў тэлефоне.

Паход па прадукты гераіня называе квэстам: знайсці патрэбнае па самай «салодкай» цане.

Яна ведае, у якой краме выгадна купіць яйкі, а куды лепш накіравацца па мінтай. Калі патрэбнага акцыйнага тавару няма, Надзя спакойна сыходзіць з пустымі рукамі.

«Раней я саромелася хадзіць па краме і нічога не купляць. Здавалася, што на мяне крыва глядзяць. Зараз спакойна магу нічога не браць. Гэта як выхад з зоны камфорту», — кажа дзяўчына.

Па новых правілах маладая сям'я жыве са студзеня.

Прычына простая — стомленасць ад адчування, што грошы «цякуць праз пальцы».

Агульны даход пары — каля 4000 рублёў у месяц.

«Я вывучыла ўсе нашы выдаткі. На ежу сыходзіла 1200 рублёў, часам і 1400 рублёў. І мы проста псіханулі. Пайшлі ў краму, купілі прадуктаў на 60 рублёў — і зразумелі, што нам гэтага хапае на тыдзень. Памножылі на чатыры — атрымалася 240 рублёў у месяц. Вырaшылі паспрабаваць», — успамінае Надзя.

Да гэтага пара часта купляла гатовую ежу ў краме або нешта смачнае на вечар, замаўляла дастаўку, хадзіла ў кафэ.

«Мы ў пятніцу маглі купіць піва, кальмараў, жоўтага паласатыка, чыпсы. І за гэта аддаць 50—60 рублёў. Па сутнасці, ежа на адзін вечар. А цяпер на гэтыя ж грошы мы харчуемся тыдзень», — кажа Надзя.

Праўда, праз месяц бюджэт павялічылі яшчэ на 60 рублёў — дадалі сухафрукты, арэхі і зеляніна.

Рацыён на 300 рублёў у месяц

Эксперыментам вырашылі забіць двух зайцаў: і зэканоміць, і зрабіць харчаванне больш карысным. Раней, паводле слоў Надзі, елі «смеццевае».

Перад закупам на месяц сужэнцы складаюць спіс базавых прадуктаў. Аснова — курыца, замарожаная рыба, крупы, макароны, малочныя прадукты, сезонная гародніна, кансерваваны тунец, субпрадукты (улюбёныя ў Надзі — курыныя сэрцайкі), хлеб, чай.

«Мы прыбралі мясную гастраномію, гатовую выпечку, снэкі, газіроўку. Калі гэтага няма дома — няма і спакусы», — тлумачыць суразмоўца.

Курыцу купляюць толькі цалкам — так выгадней. І тут пара паказвае свой кулінарны прафесіяналізм: адна тушка — мінімум пяць паўнавартасных прыёмаў ежы на дваіх. Суп, тушаныя ножкі або крылцы з бульбай, рубленыя катлеты з грудкі, амлет з філе, лаваш з мясам.

«Калі глядзець па цане за кілаграм, тушка абыходзіцца прыблізна ў 6 рублёў, тады як філе — каля 14 рублёў. Разбіраю яе на часткі: ножкі, крылы, сцёгны… Косткі і скура — на булён. Мяса потым ідзе ў лаваш замест каўбасы. Адходаў амаль няма», — дзеліцца кулінарнымі лайфхакамі шэф-кухар.

Гатуе ў сям'і ў асноўным Надзя. Часцей — на заўтра, каб пасля працы дома ўжо чакала ежа і не ўзнікала жадання замовіць дастаўку. На гатаванне сыходзіць ад гадзіны да трох. Меню на тыдзень дзяўчына не складае — адкрывае халадзільнік і імправізуе.

«Я ў асноўным усё тушу. Раслінны алей мы амаль не выкарыстоўваем — толькі сметанковае масла. Раней купляла алей гхі, але яно ўсё ж дарагое. Раблю розныя гарніры: зялёную і звычайную грэчку варачу, булгур. З мяса — курыца ў асноўным. Але вось цяпер з вёскі прывезлі кабанчыка, яшчэ бярэм там сала або «пальцам пханую» каўбаску», — кажа суразмоўца.

У вёсцы жывуць бацькі Надзі. Яны дапамагаюць прадуктамі з агарода. Дзяўчына разумее: без гэтага бюджэт эксперыменту давялося б павялічыць прыкладна на 150—200 рублёў.

Дома заўсёды ёсць запасы — крупы, мяса. Пустым халадзільнік не бывае. Пры гэтым Надзя прытрымліваецца прынцыпу: ежу нельга выкідваць.

«Гэта, вядома, ужо прафесійнае: я ўважліва сачу за тэрмінамі прыдатнасці. Калі бачу, што тварог хутка сапсуецца, раблю сырнікі», — расказвае яна.

Надзя прызнаецца, што любіць салодкае: «з'есці кілаграм зефіру адразу — прасцей простага». Але дэсерты дзяўчына цяпер таксама гатуе дома.

Напрыклад, торт, паводле яе слоў, атрымліваецца прыкладна ў тры разы танней, чым у кавярні.

Правілы эканоміі

Сужэнцы купляюць толькі тое, што сапраўды ядуць. Не бяруць тавар толькі таму, што ён па акцыі, і не гоняцца за брэндамі.

Частку прадуктаў заказваюць праз дастаўку буйных сетак. Надзя рэгулярна параўноўвае цэны з афлайн-крамамі і сцвярджае: базавыя пазіцыі там каштуюць гэтак жа або танней. Плюс эканомія часу і меней спакусы пакласці ў кошык лішняе.

Сям'я актыўна карыстаецца картамі лаяльнасці і банкаўскімі бонусамі.

Асноўную закупку робяць раз на месяц, а раз на тыдзень дадаюць прадукты, якія хутка псуюцца — напрыклад, ёгурт.

«Апошні раз самай дарагой пазіцыяй была сумесь перцаў — 100 рублёў за кілаграм. Гэта калі лічыць па кілаграмах. А калі па суме ў чэку, то курыца — 5,5 кг за 35 рублёў», — кажа Надзя.

Паводле яе слоў, новы рэжым харчавання даецца ёй лёгка, а вось мужу — складаней.

«Ён марыць пра бутэрброд з каўбасой, які зап'е газіроўкай. Можа сказаць: зараз выйду, па дарозе куплю шаурму і з'ем цішком. Але потым смяецца: маўляў, добра, жарт, мне падабаецца, што цяпер ёсць грошы. Раней ён пастаянна казаў: грошай няма, незразумела, куды яны знікаюць. Цяпер гэта яго матывуе», — дзеліцца суразмоўца.

Сістэма канвертаў

Цяпер на прадукты сыходзіць 5—10% сямейнага даходу. Больш за палову пара адкладае. Мэта ўсяго эксперыменту — хутчэй вырашыць жыллёвае пытанне. Пакуль сям'я жыве ў інтэрнаце кватэрнага тыпу ад працы Надзі.

«Мы далучыліся да «Жыллёвага балансу». Цяпер кожны месяц трэба плаціць столькі, колькі раней сыходзіла на ежу. Але мы хочам аддаваць больш, каб не за дзесяць гадоў усё выплаціць, а за пяць», — разлічвае дзяўчына.

У дзень зарплаты грошы адразу размеркоўваюцца. Спачатку абавязковыя плацяжы: крэдыты, «камуналка», назапашвальны рахунак на кватэру. Гэтыя выдаткі пара дзеліць паміж сабой, а астатні бюджэт у іх асобны.

У Надзі — сістэма канвертаў: «Падарункі», «Здароўе», «Адпачынак», «Фінансавая падушка», «Адзенне».

Ёсць нават асобная катэгорыя — на корм для кошкі. На Моллі сыходзіць 100 рублёў у месяц — на гадаванцах, падкрэслівае гаспадыня, не эканомяць.

«На падарункі — 10%, падушка бяспекі — таксама 10%, на здароўе (я цяпер зубы лячу) — яшчэ 10%. На адзенне — крыху менш. Але ўвогуле я магу перакідваць грошы з адной катэгорыі ў іншую», — тлумачыць дзяўчына.

Пасля такога размеркавання не застаецца свабодных грошай.

«Я яшчэ на айфон збіраю, а муж — на правы. Але стараемся ўсё роўна радаваць адно аднаго. На Новы год я падарыла яму навушнікі Marshall, пра якія ён марыў, а ён мне — скурную сумку», — расказвае Надзя.

За апошні год дзяўчына кінула курыць. Раней гэтая звычка штомесяц забірала каля 200 рублёў. Надзя таксама адмовілася ад алкаголю і занялася здароўем. Кажа, змены закранулі не толькі фінансы.

«У гэтым эксперыменце мне больш за ўсё падабаецца, што я кірую сваім жыццём. Раней было адчуванне, што проста плыву: праца — дом. Цяпер ёсць мэта. Гэта вельмі натхняе», — кажа гераіня.

TikTok і хейт

Пра свой эксперымент Надзя расказвае ў TikTok. Дзяўчына скончыла курсы па блогерстве і дыстанцыйна атрымлівае вышэйшую адукацыю па спецыяльнасці «інтэрнэт-маркетолаг».

«Першымі ролікамі, якія ў нас «заляцелі», былі пра тое, як мы пайшлі станавіцца ў дзяржаўную чаргу на жыллё. Мы там былі якімі-небудзь 6800‑мі. Зразумелі, што так мы наўрад ці нешта атрымаем, трэба шукаць іншы спосаб», — расказвае суразмоўца.

Рэакцыя падпісчыкаў розная: ад падтрымкі да скепсісу. Адны не вераць, што пара харчуецца на 300 рублёў, іншыя называюць дзяўчыну «нахабнай» за тое, што бярэ прадукты ў бацькоў.

«Некаторыя наогул пішуць: навошта вы гэта паказваеце, цяпер усім нам урэжуць заробкі», — кажа Надзя.

Парады «зарабляць больш» яе не зачапляюць.

«На дадзены момант мой заробак — максімум, які я магу атрымаць у Жодзіне. І, як паказвае эксперымент, адкладаць можна і з гэтай сумы», — лічыць Надзея.

Паводле яе слоў, нават калі даходы вырастуць, выдаткі на ежу павялічваць сужэнцы пакуль не плануюць. Лепш больш адкладаць.

Цяпер Надзя і Улад упэўнены: вытрымаюць столькі, колькі спатрэбіцца. Галоўнае — ясна, дзеля чаго ўсё гэта. Пакуль ёсць мэта і падтрымка адзін аднаго, такі рэжым ім па сілах.

Праверка

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]