Стала вядома, чаму Зямля заставалася замарожанай 56 млн гадоў

Наша планета перажыла як мінімум два эпізоды амаль поўнага абледзянення.

Навукоўцы з Вашынгтонскага ўніверсітэта патлумачылі, чаму адзін з глабальных ледавіковых перыядаў — так званая «Зямля-сняжок» — цягнуўся каля 56 млн гадоў: ключавую ролю, паводле іх тэорыі, адыграла паскоранае выветрыванне марскога дна. Вынікі даследавання апублікаваныя ў часопісе Geology.

Геалагічныя даныя сведчаць, што больш за 600 млн гадоў таму Зямля перажыла як мінімум два эпізоды амаль поўнага абледзянення. У адным выпадку лёд захоўваўся дзясяткі мільёнаў гадоў, у другім — усяго каля чатырох мільёнаў гадоў. Доўгі час лічылася, што працягласць такіх перыядаў вызначалася ў асноўным выкідамі вулканічнага CO₂ (вуглякіслага газу).

Аднак мадэляванне, праведзенае амерыканскімі навукоўцамі, паказала: пры супастаўных абʼёмах вулканічных выкідаў працяглае пахаладанне можна патлумачыць толькі паскарэннем хімічных рэакцый на марскім дне. У межах 10 тысяч сімуляцый навукоўцы прасачылі абмен вугляродам паміж атмасферай, акіянам і горнымі пародамі.

«Калі кантыненты пакрываюцца лёдам, выветрыванне на сушы амаль спыняецца. Але марская вада працягвае пранікаць у трэшчыны акіянічнай кары. У працэсе так званага выветрывання марскога дна вада рэагуе з пародамі, звязваючы вуглярод у мінералах і зніжаючы канцэнтрацыю CO₂ ў атмасферы», — патлумачылі навукоўцы.

Паводле разлікаў даследчыкаў, падчас працяглага абледзянення гэты працэс ішоў у 25–53 разы хутчэй, чым сёння, ператвараючы акіянічнае дно ў галоўны «паглынальнік» парніковых газаў. Парнікавыя газы маюць сагравальны эфект — яны ўтрымліваюць у атмасферы цяпло, адбітае ад паверхні Зямлі. Гэта з’ява называецца парніковым эфектам.

Дадатковым фактарам магла стаць нізкая канцэнтрацыя сульфатаў у марской вадзе. Пры іх дэфіцыце мінералы горш закаркоўваюць трэшчыны ў кары, парыстасць захоўваецца, і цыркуляцыя вады ўзмацняецца, падтрымліваючы хімічныя рэакцыі. Гэта стварала замкнёны цыкл, які запавольваў пацяпленне.

Аўтары лічаць, што менавіта хімія акіяна, а не толькі вулканічная актыўнасць, магла вызначаць, як доўга Зямля заставалася ў стане глабальнай замарозкі.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]