СМІ: Расія можа знясіліцца ўжо да лета
10- 23.02.2026, 22:39
- 20,730
Добрыя навіны для Украіны.
Праз чатыры гады пасля таго, як Уладзімір Пуцін аддаў загад пра ўварванне ва Украіну, эканоміка Расіі ўвайшла ў «зону смерці», піша выданне Fortune.
«Расійская эканоміка завісла ў тым, што можна назваць негатыўнай раўнавагай: яна падтрымлівае сябе, адначасова паступова разбураючы ўласную будучыню», — паведаміла навуковая супрацоўніца Цэнтра Карнегі па Расіі і Еўразіі, былая дарадца Цэнтральнага банка РФ Аляксандра Пракопенка.
Эканоміка не знаходзіцца на мяжы неадкладнага абвалу, аднак рост ВУП спыніўся, нафтавыя даходы на фоне заходніх санкцый скараціліся ўдвая, а бюджэтны дэфіцыт хутка вычэрпвае рэзервы.
У той жа час склаліся дзве эканамічныя сістэмы: адна — ваенная і звязаныя з ёй галіны, прыярытэтныя для Крамля; другая — усе астатнія сектары. Расійская эканоміка цяпер функцыянуе на тым, што можна назваць «вайсковай рэнтай» — бюджэтныя трансферты абаронным прадпрыемствам, якія ствараюць заробкі і эканамічную актыўнасць.
Аднак гэтыя сродкі накіроўваюцца на актывы, прызначаныя для разбурэння. Грошы, якія падтрымліваюць працу заводаў, ідуць на вытворчасць танкаў, бранятэхнікі і іншае зброі, якое пасля знішчаецца або пашкоджваецца і не стварае падмурак для будучага эканамічнага росту.
Аналагічна, сродкі, патрачаныя на прыцягненне новых вайскоўцаў, не павышаюць іх прадукцыйнасць у грамадзянскім сектары. Замест гэтага многія гінуць або вяртаюцца з раненнямі. Паводле ацэнак Цэнтра стратэгічных і міжнародных даследаванняў, агульныя страты расійскіх войскаў складаюць 1,2 мільёна чалавек, з якіх 325 тысяч — загінулыя.
«Арганізм спальвае ўласныя мышцы дзеля энергіі», — падсумавала Пракопенка.
Хаця цэнтральны банк панізіў працэнтныя стаўкі дзеля падтрымкі росту, а Крэмль спрабуе стрымліваць бюджэтны дэфіцыт, праблемы эканомікі РФ не вырашаюцца манетарнай ці фіскальнай палітыкай. Працэнтныя выплаты па дзяржаўным доўгу ў гэтым годзе ўжо перавысяць сукупныя выдаткі на адукацыю і ахову здароўя.
Аднак Пуцін не можа проста спыніцца, бо эканоміка ўсё больш залежыць ад абароннага сектара, а дэмабілізацыя можа выклікаць крызіс. Замест завяршэння вайны ён працягвае яе, чакаючы, хто першым не вытрымае — Украіна ці яе заходнія партнёры.
У апошнія месяцы непакой чуваць і ўнутры Расіі. Паводле The Washington Post, расійскія чыноўнікі папярэдзілі Пуціна пра рызыку фінансавага крызісу ўжо да лета. Яны ўказваюць на слабыя нафтавыя даходы, якія ў студзені ўпалі на 50% у параўнанні з мінулым годам, і рост бюджэтнага дэфіцыту — нават пасля павышэння падаткаў.
Адзін з маскоўскіх бізнесменаў паведаміў, што крызіс можа наступіць праз «тры—чатыры месяцы» на фоне паскарэння інфляцыі. Паводле яго слоў, закрываюцца рэстараны, тысячы работнікаў звальняюць. З-за дарагіх крэдытаў і слабога попыту кампаніі скарачаюць працоўны час або адпраўляюць работнікаў у неаплачваныя адпачынкі. Грамадзянам становіцца ўсё складаней абслугоўваць крэдыты, што павышае рызыкі для банкаўскай сістэмы.