У пазяханні выявілі нечаканы для мазгу эфект
4- 2.02.2026, 10:37
- 5,146
Навукоўцы губляюцца ў здагадках.
Пазяханне запускае накіраваны адток спіннамазгавай вадкасці з галаўнога мазгу да спіннога мазгу і адначасова ўзмацняе прыток артэрыяльнай крыві. Да такой высновы прыйшлі навукоўцы з даследчай арганізацыі Neuroscience Research Australia. Вынікі апублікаваныя на сэрвісе прэпрынтаў bioRxiv.
У эксперыменце ўдзельнічалі 22 здаровыя дарослыя, якім рабілі МРТ падчас чатырох дыхальных станаў: спакойнага дыхання, пазяхання, стрымлівання пазяхання і моцнага ўдыху. Аналіз паказаў, што падчас пазяхання патокі спіннамазгавай вадкасці і венознай крыві пачынаюць рухацца ўзгоднена — ад галаўнога мазгу да спіннога мазгу. Гэта рэзка адрознівае пазяханне ад глыбокага дыхання, пры якім венозная кроў звычайна адцякае з мазгу, а спіннамазгавая вадкасць, наадварот, паступае ўнутр.
Акрамя таго, пазяханне павялічвала прыток крыві па соннай артэрыі больш чым на 30% у параўнанні з глыбокім удыхам. На думку аўтараў, гэта звязана з тым, што адначасовы адток венознай крыві і спіннамазгавай вадкасці вызваляе месца ў чэрапнай поласці для дадатковага прытоку артэрыяльнай крыві.
Аб’ём перамяшчаемай вадкасці за адно пазяханне невялікі — ён складае некалькі мілілітраў, — аднак эфект апынуўся стабільным у ўсіх удзельнікаў. Пры гэтым кожны добраахвотнік пазяхаў па-рознаму: МРТ зафіксавала індывідуальныя патэрны руху языка і мышцаў глоткі.
Дакладны механізм гэтага працэсу пакуль застаецца незразумелым. Даследчыкі мяркуюць, што скаардынаваная праца мышцаў шыі, языка і глоткі можа спрыяць «пампаванню» вадкасці. Магчымыя функцыі такога пераразмеркавання ўключаюць тэрмарэгуляцыю, выдаленне прадуктаў абмену і тонкую наладу працы мазгу, аднак гэтыя гіпотэзы яшчэ трэба праверыць.