Партугалія ўпершыню вярнула Мексіцы вывезеныя скарбы

Гістарычны прэцэдэнт.

У межах знакавага акту міжнароднага культурнага супрацоўніцтва ўлады Партугаліі афіцыйна перадалі Мексіцы тры ўнікальныя даіспанскія артэфакты, піша New Voice.

Гэта — першы ў гісторыі выпадак, калі Партугалія вяртае культурныя каштоўнасці гэтай лацінаамерыканскай краіне. Урачыстая цырымонія перадачы экспанатаў адбылася 12 лютага 2026 года ў пасольстве Мексікі ў Лісабоне, і ў бліжэйшы час яны будуць рэпатрыяваныя дыпламатычным шляхам.

Сярод вернутых скарбаў найвышэйшую мастацкую вартасць мае керамічная жаночая фігурка вышынёй 43 сантыметры, створаная паміж 300 і 600 гадамі нашай эры. Артэфакт належыць да культуры шахтавых грабніц, якая квітнела на тэрыторыі сучаснага мексіканскага штата Халіска. Статуэтка адлюстроўвае жанчыну, якая сядзіць на каленях, у характэрным конусападобным галаўным уборы і са стылізаванымі шрамамі на плячах. Навукоўцы мяркуюць, што такія прадметы выкарыстоўваліся ў рытуалах урадлівасці і шанавання продкаў. Фігурку спрабавалі прадаць на аўкцыёне ў 2024 годзе, аднак умяшанне партугальскай пракуратуры і судовай паліцыі дазволіла спыніць незаконную аперацыю.

Другім аб’ектам з’яўляецца вытанчаная паліхромная ваза майя класічнага перыяду (600−900 гг. н. э.). Цыліндрычная пасудзіна, аздобленая іерогліфічнымі тэкстамі і выявамі эліты, паходзіць з паўднёва-ўсходніх рэгіёнаў Мексікі. Падобныя чары традыцыйна выкарыстоўваліся для рытуальнага ўжывання какава, якое мела глыбокае сакральнае значэнне ў грамадстве майя. Аўтэнтычнасць вазы пацвердзілі спецыялісты Нацыянальнага інстытута антрапалогіі і гісторыі Мексікі (INAH) пасля працяглага іканаграфічнага аналізу.

Трэцім артэфактам стала пахавальная урна сапатэкаў (600−1200 гг. н. э.) з Цэнтральных далінаў Аахакі. На ёй выяўлены Косіхо — боства дажджу, маланкі і грому. Урна была канфіскавана пракуратурай у правінцыі Эвора-Эштрамош. Сапатэцкая цывілізацыя вядомая адной з найстаражытнейшых сістэм пісьма ў Мезаамерыцы, а падобныя пасудзіны служылі свяшчэннымі аб’ектамі, якія злучалі памерлых з боскімі сіламі.

Гэта рэстытуцыя стала вынікам маштабнага супрацоўніцтва міністэрстваў замежных спраў і культуры абедзвюх краін, а таксама праваахоўных органаў Партугаліі. Мексіканскія ўлады падкрэслілі, што вяртанне гэтых прадметаў з’яўляецца аднаўленнем нацыянальнай ідэнтычнасці і гістарычнай справядлівасці. Гэта акцыя адлюстроўвае глабальную тэндэнцыю да рэпатрыяцыі культурнай спадчыны, вывезенай у выніку незаконных раскопак або кантрабанды.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]