«Стала зразумела, што менеджар наогул нас не памятае»

З-за турыстычнага скандалу дзесяткі беларусаў засталіся без адпачынку.

Гэтыя беларусы лічылі прапанову кампаніі — вясельнае падарожжа на Балі або паездку за мяжу па цане «крыху ніжэй за рынак» — удалай знаходкай. На справе замест квіткоў яны атрымалі бясконцыя перапіскі і запрашэнне ў чат пацярпелых, дзе ўжо 23 чалавекі. Падрабязнасці распавядае «Точка».

Гатаваліся да вясельнага падарожжа

Яўгенія і Андрэй ажаніліся 20 верасня. У якасці вясельнага падарунка яны вырашылі адправіцца на астравы.

«Мы абое шмат працуем і вельмі занятыя, таму я шукала тур праз профілі ў Instagram», — распавядае Яўгенія.

Паводле яе слоў, акаунт турагенцтва яна знайшла дзякуючы рэкламе ў сацсетцы. Старонка выклікала давер — там былі водгукі і актыўны кантэнт. Яўгенія напісала адразу ў некалькі кампаній, але менавіта тут водгук аказаўся найбольш аператыўным. Менеджар прадставілася Палінай.

«Нягледзячы на мае рэдкія адказы, яна была настойлівая, нагадвала пра сябе. Нячаста можна ўбачыць такі сэрвіс. Я вырашыла, што калі ў іх усё так чотка зносіны праз Instagram, то з турам праблем узнікнуць не можа», — кажа Яўгенія.

Важна: турагент працавала ў якасці ІП з УНП 391 874 604. Паводле даных спецыялізаваных сайтаў, 4 лютага 2026 года ён быў ліквідаваны.

У дамовах, якія заключала Паліна, яна таксама дзейнічала ад імя ТАА «Онлайн Экспресс».

Выбар напрамку і афармленне

Спачатку супругам падбіралі варыянты на Мальдывах, пасля спыніліся на Балі. Зносіны працягнуліся ў Telegram, затым адбыўся тэлефонны размова.

«Яна вельмі прафесійна і душэўна адказала на ўсе мае 15 пытанняў пра тур», — адзначае Яўгенія.

Пасля ўзгаднення ўмоў бакі аформілі дагавор. Дакумент адправілі з Мінска, але з першага разу ён не дайшоў.

«Паліна сказала, што ён згубіўся на пошце ў перадноўгадовай мітусні», — адзначае дзяўчына.

З другой спробы дагавор прыйшоў, яго падпісалі і адаслалі назад.

Таксама супругам выставілі рахунак на перадплату з умовай пералічыць грошы на працягу двух дзён. Пасля адпраўкі чэка, паводле слоў Яўгеніі, менеджар стала адказваць заўважна радзей.

Але тады супругі не надалі гэтаму значэння — да другой аплаты і вылету заставалася яшчэ шмат часу.

Першыя трывожныя сігналы

Трывога з’явілася ў пачатку лютага, калі Паліна перастала выходзіць на сувязь.

«Яна пісала, што зробіць пераразлік па курсе, каб сума была камфортнейшая, і адкладала адказ. А пасля некалькіх напамінанняў перастала чытаць паведамленні», — тлумачыць Яўгенія.

Ужо 15 лютага Андрэй патэлефанаваў менеджару з іншага нумара.

«Калі мы назвалі прозвішчы і даты вылету, стала зразумела, што яна наогул не памятае ні наш дагавор, ні нас саміх», — адзначае гераіня.

Праз некалькі хвілін Яўгеніі прыйшло паведамленне пра тое, што тур не быў забраніраваны. Прычынай называўся пераход кампаніі з ІП на ТАА.

Таксама менеджар паведаміла, што займаецца вяртаннем сродкаў, папрасіла мець зносіны толькі ў перапісцы і папярэдзіла, што грошы могуць паступіць на працягу года.

«Адразу стала відавочна, што гэта падман», — заяўляе Яўгенія.

Дзяўчына сцвярджае, што ў дакуменце прапісана: калі браніраванне не адбылося, грошы павінны вярнуць на працягу двух дзён.

Пошук іншых пацярпелых

Супругі папрасілі скласці графік вяртання, але адказу не атрымалі. Тады яны пачалі шукаць інфармацыю пра кампанію ў інтэрнэце.

У Threads Яўгенія ўбачыла публікацыю дзяўчыны, якая трапіла ў аналагічную сітуацыю. Пасля гэтага супругі далучыліся да агульнага чата пацярпелых.

«На той момант там было 15 чалавек. Некаторыя ўжо ляталі праз гэтага агента раней і звярнуліся да яе зноў. Але другі раз паехаць на адпачынак ужо не змаглі», — каментуе Яўгенія.

Паводле слоў дзяўчыны, на працягу сутак колькасць удзельнікаў чата павялічылася да 23. Людзі адзначаюць, што можа ісціся пра кліентаў пяці турафірмаў.

Супругі таксама звярнуліся ў міліцыю ў Брэсце і напісалі заяву. Дзяўчына сцвярджае, што праваахоўныя органы паабяцалі інфармаваць пра ход праверкі.

Зараз Яўгенія і Андрэй, паводле іх слоў, у разгубленасці.

«Упершыню ў жыцці нам давялося сутыкнуцца з падобнай сітуацыяй. Гэта моцна падрывае давер да турафірмаў, асабліва да тых, што працуюць дыстанцыйна. Ніколі б не падумала, што ў Беларусі ёсць махляры», — кажа дзяўчына.

Супругі спадзяюцца, што праваахоўныя органы дапамогуць вярнуць грошы, а сама сітуацыя атрымае юрыдычную ацэнку.

Па дакументах усё выглядала чыста

Яшчэ адзін пацярпелы прадставіўся Кірылам. Паводле яго слоў, перад купляй тура ён уважліва праверыў агенцтва і асабіста сустракаўся з менеджарам.

Мужчына з сябрамі знайшлі агенцтва ў Instagram, пасля чаго вывучылі інфармацыю ў адкрытых крыніцах.

«Мы праверылі яе (менеджара. — Заўв. рэд.) на сайце Міністэрства спорту і турызму, паглядзелі ў картатэцы — ІП працуе з 2024 года, праблем не было. У Instagram ёсць відэа з ёй, яна публічная асоба», — кажа Кірыла.

Тур афармлялі на групу з некалькіх чалавек, таму да выбару падыходзілі асабліва ўважліва.

«Мы збіраліся ў шасцёх. Тры гадзіны сядзелі і выбіралі гатэль, бо ў нас былі фінансавыя абмежаванні», — адзначае мужчына.

Перадплата і затрымкі

Паводле слоў Кірыла, перад аплатай ён запатрабаваў пацвярджальныя дакументы.

«Я папрасіў прадставіць дагавор з туроператарам і давернасць. Усё было. Пячаткі, подпісы, даныя супадалі», — запэўнівае ён.

Дагавор быў аформлены ад імя туроператара, а агент выступала як прадстаўнік. У лістападзе сябры ўнеслі перадплату — каля 70% кошту тура.

Як дадае Кірыла, кошт адпачынку выглядаў адэкватным.

«Мы правяралі на сайце туроператара. Розніца ў кошце там і ў Паліны была каля $ 200–300, бо яна не брала дадатковы агенцкі збор», — распавёў мужчына.

Але, калі падышоў час аддаваць астатнюю суму, пачаліся затрымкі.

«Яна пачала адкладаць, фактычна гуляла ў котку-мышку. Адна з пар усё ж даплаціла астатак — каля $ 2000. Мы другую частку плаціць не сталі», — тлумачыць Кірыла.

Пазней пацярпелыя атрымалі паведамленне з тлумачэннямі і абяцаннем вярнуць грошы.

«Прыйшоў вялікі ліст, па сутнасці тыпавы, дзе гаварылася, што яна не можа выканаць абавязацельствы, але гатовая вярнуць грошы на працягу года, часткамі», — падкрэслівае мужчына.

Цяпер, паводле яго слоў, пацярпелыя спрабуюць разабрацца ў сітуацыі і знайсці юрыдычнае рашэнне.

«Ад адказнасці не адмаўляюся»

Журналісты звязаліся з турагентам, той самай Палінай. Дзяўчына падзялілася сваёй пазіцыяй і распавяла, ці плануе вяртаць грошы незадаволеным кліентам.

Яна адзначыла, што ў якасці індывідуальнай прадпрымальніцы працавала на рынку турпаслуг паўтара года. Паводле яе слоў, за гэты перыяд адправіла на адпачынак больш за 80 кліентаў.

«Усе зляталі ў адпачынак. Пытанняў з дамовамі не было. Усе засталіся задаволеныя», — кажа Паліна.

Акрамя таго, яна распавяла, што была ў міліцыі, дзе з яе ўзялі тлумачальную. Паводле слоў дзяўчыны, цяпер праваахоўныя органы апытваюць пацярпелых. Ёй у РАУС таксама далі параду афіцыйна ўладкавацца на працу.

«Я цяпер і займаюся пошукам працы. Магчыма, вазьму яшчэ нейкія дадатковыя падпрацоўкі, каб пабыстрэй вярнуць кліентам грошы. Разлічваю зрабіць гэта на працягу года», — запэўнівае Паліна.

Што датычыць усёй гэтай «непрыемнай сітуацыі», то яна ўзнікла «з-за касавага разрыву».

«Мая выручка аказалася меншай, чым выдаткі. Вельмі шмат грошай пайшло на рэкламу, офіс, творчую дзейнасць. Я няправільна ўсё разлічыла і не змагла аплаціць турпаслугі. Прызнаю, што гэта мая памылка, ад адказнасці не адмаўляюся», — запэўнівае Паліна.

Падчас падрыхтоўкі матэрыялу, калі інфармацыя пра турагента дайшла да міліцыі, дзяўчына стала актыўней выходзіць на сувязь з кліентамі.

Версія туроператара

У гэтай гісторыі ёсць яшчэ адзін бок — туроператар. Журналісты звязаліся з кампаніяй, і там распавялі, што рабіць кліентам, якія засталіся без жаданага адпачынку.

У прэс-службе «Русского Экспресса» (у Беларусі юрыдычная асоба — ТАА «Онлайн Экспресс») паведамілі, што, сапраўды, з 2024 года з ІП Палінай Іванавай быў заключаны дагавор на рэалізацыю тураў.

Перад пачаткам супрацоўніцтва кампанію праверылі. Агент была ўключана ў Рэестр суб'ектаў турыстычнай дзейнасці, мела офіс у Мінску і ўласны сайт — travels-g.by.

Паводле даных аператара, за час працы праз яе было рэалізавана каля 60 тураў.

Праблемы, як сцвярджаюць у кампаніі, узніклі ў лістападзе 2025 года. Тады Паліна стварыла тры заяўкі, але аплаты па іх не было.

«Паколькі ад турагента не паступіла ні аплаты, ні адказу па неабходных дзеяннях, 28 лістапада 2025 года гэтыя заяўкі былі ануляваныя», — паведамілі ў кампаніі.

Пасля гэтага Паліне абмежавалі магчымасць ствараць новыя браніраванні ў сістэме.

Чаму турыстаў не папярэджвалі

У кампаніі тлумачаць: у туроператара няма кантактных даных падарожнікаў, а пры продажы праз упаўнаважанага агента камунікацыя з кліентамі знаходзіцца ў зоне адказнасці апошняга.

Акрамя таго, да іх звярталіся людзі, «заяўкі з данымі якіх наогул не было ў сістэме браніравання».

Па ацэнцы туроператара, у сітуацыі «могуць прасочвацца прыкметы крымінальна каральных дзеянняў», аднак прававую ацэнку павінны даць адпаведныя органы.

Што рабіць кліентам

У кампаніі рэкамендуюць правяраць статус заяўкі на афіцыйным сайце або накіроўваць запыт на электронную пошту [email protected], указаўшы нумар браніравання і даныя людзей.

«Таксама просім групу турыстаў, якім належыць адпачынак у Кітаі, забраніраваны праз ІП Іванава, у перыяд з 23 сакавіка па 4 красавіка, звязацца з туроператарам», — заклікаюць там.

Па ўсіх пытаннях можна звяртацца па тэлефоне: +375 (44) 544−94−89.

Хто нясе адказнасць

У кампаніі таксама падкрэсліваюць: калі турагент прымае грошы ад кліентаў, ён абавязаны пералічыць іх туроператару.

Што датычыць адказнасці менавіта ТАА «Онлайн Экспресс» як туроператара, то ў кампаніі кажуць, што, згодна з тлумачэннямі Міністэрства спорту і турызму, а таксама Нацыянальнага агенцтва па турызме, калі турагент наделены паўнамоцтвамі па прыёме грошай за набытыя туры, то ён абавязаны выдаць заказчыку касавы чэк альбо іншы дакумент, які пацвярджае аплату кошту турыстычных паслуг.

Калі сродкі не паступілі на рахунак аператара, той «не нясе адказнасці і не можа адказваць па абавязацельствах» дагавора.

У гэтым выпадку абавязак па вяртанні грошай, дадаюць у кампаніі, ляжыць на турагенце.

Акрамя таго, калі грошы былі атрыманыя, але не пералічаныя туроператару, у такіх дзеяннях, як яшчэ раз падкрэсліваюць у прэс-службе «Русского Экспресса», «могуць прасочвацца прыкметы махлярства».

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]