На Зямлі ўтвараецца новы акіян
3- 15.02.2026, 21:22
- 3,808
Вучоныя распавялі, дзе ён з’явіцца.
Афрыканскі кантынент павольна, але няўхільна расколваецца на часткі. Геолагі пацвярджаюць: Усходнеафрыканскі рыфт, гіганцкая расколіна даўжынёй у тысячы кіламетраў, паступова ператвараецца ў новы акіян.
Працэс зойме мільёны гадоў, але ягоныя наступствы назаўсёды зменяць карту свету, піша партал newsweek.com.
Дзе менавіта расколваецца Афрыка
Эпіцэнтр геалагічных змен знаходзіцца ў эфіопскім рэгіёне Афар. Гэта ўнікальная кропка, дзе сыходзяцца адразу тры рыфтавыя зоны: Эфіопскі, Чырванаморскі і Аденскі рыфты.
Спецыялісты называюць гэта месца «потройным злучэннем». Зямная кара тут настолькі станчаная, што асобныя ўчасткі тэрыторыі ўжо знаходзяцца ніжэй узроўню мора.
Хуткасць разыходжання пліт складае ўсяго некалькі міліметраў у год. Аднак па меры апускання даліны вада з Чырвонага мора і Аденскага заліва рана ці позна запоўніць упадзіну, што ўтвараецца, стварыўшы новы акіянічны басейн.
Самалійская пліта паступова аддзяляецца ад Нубійскай, уносячы з сабой частку Усходняй Афрыкі.
Што рухае гэтым працэсам
Паводле даных даследаванняў, апублікаваных у аўтарытэтных навуковых часопісах, пад рэгіёнам Афар знаходзіцца мантыйны плюм — магутны ўзыходзячы паток распаленага матэрыялу з глыбінных слаёў Зямлі.
Гэты «суперплюм» пульсуе, падобна да сэрцабіцця, мільёны гадоў запар, паступова разрываючы зямную кару. Магнітныя даныя адназначна сведчаць: раскол пачаўся ўжо даўно і працягваецца дагэтуль.
Якімі будуць наступствы
У найбліжэйшай будучыні працэс будзе суправаджацца павышанай сейсмічнай актыўнасцю, вывяржэннямі вулканаў і зменамі рэльефу. У перспектыве дзесяткаў мільёнаў гадоў Усходняя Афрыка можа цалкам аддзяліцца ад мацерыка і стаць самастойным кантынентам.
Усходнеафрыканскі рыфт дае навукоўцам унікальную магчымасць назіраць нараджэнне новага акіяна ў рэальным часе. Такое здараецца на планеце надзвычай рэдка, і тое, што адбываецца сёння, магчыма, убачаць нашы вельмі далёкія нашчадкі ўжо не як даліна, а як марское дно.