Для Лукашэнкі грошай больш няма
5- Аляксей Мазартаў, «Беларусы і рынак»
- 14.02.2026, 13:09
- 3,862
Расія на ўсіх парах рухаецца ў фінансавы крызіс.
Чыноўнікі фінансавага блоку папярэджваюць Пуціна пра тое, што паўнамаштабны фінансавы крызіс у Расіі можа разразіцца ў бліжэйшыя месяцы. Гарызонт — ад трох–чатырох месяцаў да паўгода. Пры гэтым, калі раней, каб убачыць прыкметы набліжэння крызісу, трэба было вывучаць статыстыку Расстата, то цяпер яны бачны нават няўзброеным вокам.
У студзені па Маскве пракацілася хваля закрыцця бараў і рэстаранаў. Паводле звестак федэрацыі рэстаратараў, за месяц закрыліся каля 50 завядзенняў. Гэта ўдвая больш, чым месяц таму. Такімі тэмпамі рэстараны ў Маскве закрываліся толькі ў год пандэміі.
Бо рэстаранны бізнэс — гэта такі бізнэс, які больш за іншых адчувальны да змяненняў эканамічнай кан'юнктуры. Сітуацыя ў эканоміцы пагаршаецца, даходы ў людзей падаюць, і людзі пачынаюць эканоміць. У першую чаргу яны пачынаюць эканоміць на паходах у рэстараны.
А даходы ў людзей у Расіі скарачаюцца разам са скарачэннем аб'ёмаў вытворчасці. Падзенне вытворчасці пачалося ў 20 з 28 галін расійскай прамысловасці. Яшчэ з лета мінулага года многія расійскія кампаніі, каб скараціць выдаткі, пачалі скарачаць працоўны тыдзень або адпраўляць супрацоўнікаў у неаплатныя адпачынкі. У рэжыме частковай занятасці цяпер у Расіі працуюць 14,5 працэнта работнікаў. А калі вы часткова занятыя, то вам і плацяць часткова.
Яшчэ адна ранняя прыкмета набліжэння крызісу — сітуацыя на рынку нерухомасці.
Аб'ёмы непрададзенага жытла дасягнулі гістарычнага максімуму і цяпер складаюць 70 працэнтаў ад усіх аб'ёмаў бягучага будаўніцтва.
На мінулым тыдні найбуйнейшы забудоўшчык Расіі, кампанія «Самолет», выступіла з адкрытым зваротам да ўрада, каб урад даў ім льготны крэдыт на 50 мільярдаў расійскіх рублёў. Але, па-першае, нават калі ўрад дасць гэтыя 50 мільярдаў, яны кампанію не выратуюць. У яе назапасілася запазычанасць у 700 мільярдаў. Ну і па-другое, сумнеўна, што кампанія атрымае гэтыя грошы з бюджэту. Бо ў расійскім бюджэце лішніх грошай няма.
Дэфіцыт расійскага бюджэту за студзень амаль дасягнуў паловы ўсяго гадавога плану. На год Мінфін запланаваў бюджэтны дэфіцыт у 3,7 трыльёна рублёў, але толькі за першы месяц ён ужо склаў 1,7 трыльёна.
«Высокія значэнні памеру дэфіцыту на пачатку года, галоўным чынам, абумоўлены апераджальным фінансаваннем выдаткаў у межах года і не паўплываюць на выкананне мэтавых параметраў структурнага балансу на 2026 год у цэлым», — гаворыцца ў каментары расійскага Мінфіна.
Прыблізна тое самае расійскі Мінфін казаў і ў пачатку мінулага года. У выніку леташні дэфіцыт быў вышэйшы за першапачатковы план амаль у пяць разоў. Сёлета ёсць шанец значна перасягнуць леташнія дасягненні.
Бо, насамрэч, праблема не ў «апераджальным фінансаванні выдаткаў». Праблема якраз у даходах.
За месяц бюджэтныя даходы ў цэлым знізіліся на 11,6 працэнта. Даходы ад продажу нафты абрынуліся амаль у два разы і склалі ўсяго 393 мільярды рублёў. Але нават гэта не мяжа.
На мінулым тыдні Трамп абвясціў пра здзелку, паводле якой Індыя адмовіцца ад закупак расійскай нафты ў абмен на скасаванне падвышаных пошлін на індыйскія тавары. Падобна, здзелка працуе. У нядзелю агенцтва «Рэйтэр» паведаміла, што індыйскія кампаніі адмаўляюцца купляць нафту ў Расіі.
«Найбуйнейшыя кампаніі не прымаюць прапановы ад трэйдараў па пагрузцы расійскай нафты ў сакавіку і красавіку. Большасць іншых нафтаперапрацоўчых кампаній спынілі закупкі расійскай нафты», — напісала агенцтва.
Нават калі Індыя скараціць закупкі расійскай нафты ўсяго на 30 працэнтаў, дэфіцыт расійскага бюджэту можа аказацца ў тры разы вышэйшым, чым планаваў расійскі Мінфін. А амерыканцы яшчэ і не спыняюць паляванне на танкеры ценявага флоту. 9 лютага яны арыштавалі яшчэ адзін, прычым гэтым разам у Індыйскім акіяне.
Планы кампенсаваць выпадзенне даходаў ад нафты за кошт павышэння падаткаў, у першую чаргу ПДВ, не спрацавалі. Не звязаныя з нафтай і газам даходы расійскага бюджэту ў студзені выраслі ўсяго на 4,5 працэнта.
«Сітуацыя з бюджэтам рэзка пагаршаецца. Даходы будуць меншыя, а выдаткі — большыя», — працытавала «Рэйтэр» крыніцу, знаёмую з закрытымі разлікамі расійскага Кабміна.
Паводле гэтых разлікаў, дэфіцыт бюджэту па выніках года можа быць 8–10 трыльёнаў рублёў. Але на вайне расійскія ўлады, вядома, эканоміць не збіраюцца. Затое расійскі Мінфін ужо падрыхтаваў прапановы пра новае павышэнне падаткаў і замарожванне фінансавання з Фонду нацыянальнага дабрабыту ўсіх інвестыцыйных праектаў, не звязаных з вайной. Нядзіўна, што на беларускага саюзніка ў Расіі лішніх грошай больш няма.
Аляксей Мазартаў, «Беларусы і рынак»