13 лютага 2026, Пятніца, 16:44
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Навукоўцы: У сланоў насамрэч ёсць дзіўныя вусы

Навукоўцы: У сланоў насамрэч ёсць дзіўныя вусы

У новым даследаванні разгадалі таямніцу іх будовы.

Хобат слана мяккі, але неверагодна спрытны — ён здольны падымаць цвёрдыя прадметы, дапамагае жывёлам мець зносіны, а таксама з’яўляецца карысным інструментам для прыняцця душа. Унутры хобата сланоў знаходзяцца тысячы вусоў, якія забяспечваюць моцнае пачуццё дотыку, што кампенсуе дрэнны зрок і тоўстую скуру. Цікава, што вусы сланоў таксама неверагодна падобныя на каціныя вусы і маюць канструкцыю, якую інжынеры, згодна з новым даследаваннем, лічаць «разумнай», піша Popular Science.

У новым даследаванні каманда інжынераў з Інстытута інтэлектуальных сістэм імя Макса Планка, нейрабіёлагаў з Берлінскага ўніверсітэта імя Гумбольдта і матэрыялазнаўцаў са Штутгарцкага ўніверсітэта ў Германіі аб’ядналі свае намаганні, каб раскрыць таямніцу таго, як працуюць вусы слана. Навукоўцы спадзяваліся зразумець, як уладкаваныя вусы, наколькі яны парыстыя і наколькі мяккія.

Спачатку навукоўцы меркавалі, што вусы сланоў будуць больш падобныя да звужаных вусоў мышэй і шчураў. Вядома, што вусы гэтых грызуноў маюць круглае папярочнае сячэнне, цалкам цвёрдыя па ўсёй даўжыні і валодаюць прыблізна раўнамернай жорсткасцю.

Каманда выкарыстала мікракамп’ютарную тамаграфію для вымярэння трохмернай формы некалькіх вусоў. Вынікі паказалі, што вусы слана насамрэч адрозніваюцца ад вусоў шчура — яны больш падобныя да вусоў дамашніх катоў. Аналіз паказвае, што вусы слана больш тоўстыя і лязападобныя, маюць спляскатае папярочнае сячэнне, полае аснаванне і некалькі доўгіх унутраных каналаў, якія больш нагадваюць структуру авечых рогаў і конскіх капытоў. Больш парыстая структура змяншае масу вусоў і забяспечвае ўдаратрываласць, што дапамагае сланам з’ядаць сотні кілаграмаў ежы, не пашкоджваючы вусы. Дарэчы, не пашкодзіць вусы — надзвычай важна, бо яны не могуць адрасці зноў.

Навукоўцы таксама выявілі, што вусы катоў і сланоў маюць жорсткае аснаванне, якое пераходзіць у мяккі, падобны да гумы, кончык, што працуе інакш, чым раўнамерна жорсткія вусы шчураў і мышэй. Ужо вядома, што такі пераход ад жорсткасці да мяккасці забяспечвае цэласнасць структур і дапамагае сланам вызначаць, што яны адчуваюць. Цяпер навукоўцы лічаць, што менавіта гэты незвычайны градыент дапамагае сланам дакладна вызначаць, дзе менавіта аб’ект кантактуе з кожным з іх 1000 вусікаў на хобце.

Паводле слоў сааўтара даследавання Эндрю Шульца, у той жа час валасы на целе і хвасце азіяцкіх сланоў жорсткія ад аснавання да кончыка. Менавіта таму навукоўцы раней не падазравалі, што ў хобце сланоў размешчаны зусім іншыя вусы.

Каб зразумець, як змяненне жорсткасці ўздоўж вусоў слана ўплывае на тактыльныя адчуванні, даследчыкі стварылі з дапамогай 3D-друкара фізічную мадэль вуса слана. Эксперыменты паказалі, што адчуванні залежаць ад таго, якой часткі палачкі датыкаліся навукоўцы.

Далей навукоўцы таксама выкарысталі камп’ютарнае мадэляванне, што дазволіла ацаніць, як унікальная геаметрыя, парыстасць і градыенты жорсткасці, якія яны вымералі, уплываюць на рэакцыю вусоў слана пры кантакце з аб’ектам. Вынікі паказалі, што пераход ад жорсткага аснавання да мяккага кончыка, а таксама геаметрыя, парыстасць і градыенты жорсткасці, якія яны вымералі, уплываюць на рэакцыю вусоў слана пры кантакце з аб’ектам.

Напісаць каментар

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках