Гэты год будзе пераломным
1- Мікалай Княжыцкі
- 10.02.2026, 16:50
- 2,114
У Расіі няма ваенных перспектыў.
Гэты год будзе пераломным – не толькі для Украіны, але і для сусветнага парадку ў цэлым.
Абяцанні пра тое, што ўжо вясной мы правядзём прэзідэнцкія выбары і ўхвалім на рэферэндуме перамір’е, выглядаюць хутчэй як палітычныя жаданні, чым як рэальныя сцэнары. З аднаго боку – адміністрацыя Дональда Трампа, з другога – Уладзіміра Пуціна.
Трамп зацікаўлены ў спыненні агню не з гуманітарных прычын. У канцы года ў ЗША адбудуцца парламенцкія выбары, дзе ў дэмакратаў ёсць сур’ёзныя шанцы вярнуць кантроль над Кангрэсам. У такім разе Трамп рызыкуе стаць «кульгавай качкай», а працэдура імпічменту зноў стане цалкам рэалістычнай. Менавіта таму яму крытычна важна даказаць, што абяцаны ім мір усё ж настаў. Ён абяцаў дасягнуць гэтага за 24 гадзіны.
Акрамя таго, Трамп заўсёды мысліў у катэгорыях бізнесу. Бізнесу, які, на яго думку, можна было б рабіць разам з Расіяй. Гэты падыход не новы. Яшчэ падчас украінскіх выбараў у 2019 годзе пратрампаўскія колы ў ЗША разам з расіянамі працавалі над сцэнаром адхілення ад улады Пятра Парашэнкі – палітыка, якога Масква адкрыта ненавідзела. Перамагчы павінен быў нехта іншы, з кім можна дамовіцца. Спачатку рабілі стаўку на Юлію Цімашэнку, пазней – на Уладзіміра Зяленскага, якога ў Крамлі лічылі недасведчаным і зручным.
План быў просты: маштабныя амерыканскія інвестыцыі ў Расію, сумесны выхад на ўкраінскі рынак і фактычнае ператварэнне Украіны ў фінансавую здабычу Расіі — пры амерыканскім удзеле. Трамп меркаваў, што такім чынам зможа адараваць Расію ад Кітая. Але рэальнасць аказалася больш складанай.
Паралельна Трамп паслядоўна спрабуе аслабіць Еўрапейскі саюз як эканамічнага канкурэнта і як палітычнага гульца. Пры гэтым яго інтарэсы сітуацыйна супадаюць з інтарэсамі Пуціна. Для Крамля распад Еўропы, аб’яднанай каштоўнасцямі, — стратэгічная мэта. Праз падтрымку ультраправых партый Пуцін імкнецца прывесці да ўлады сілы, што мысляць выключна катэгорыямі грошай і якіх лёгка карумпаваць. Менавіта такія сілы не перашкодзяць аднаўленню імперскага праекта Расіі.
Чаму ж у перамір’і зацікаўленая сама Расія? Бо яе эканоміка ў надзвычай цяжкім стане і далей будзе толькі слабець. Ваенных поспехаў няма, стратэгічнай перспектывы на фронце — таксама. Захапіць Украіну ваенным шляхам Расія не здольная. Адзіны шанец для Крамля — навязаць «мір» на сваіх умовах, дамагчыся зняцця санкцый, вярнуць грошы і паспрабаваць прывесці ва Украіну прарасійскую ўладу.
Вось чаму мы бачым спробу палітычнага бліцкрыгу: хуткая змена ўлады, хуткая здзелка, хуткае абвяшчэнне «перамогі». Але ніводная ўкраінская ўлада на капітуляцыю не пойдзе — ні пры якіх умовах.
Гэта не азначае, што выбары не рыхтуюцца. Іх рыхтуюць усе — і ўлада, і апазіцыя. На ўсякі выпадак. А раптам усё ж удасца хутка спыніць вайну, а раптам гэты адзін шанец са 100 выпадзе!
Але не. Усё ж такі выглядае, што ніякіх выбараў і ніякіх мірных пагадненняў у гэтым годзе не будзе. Пра гэта сведчыць сам фармат перамоў: у іх бяруць удзел вайскоўцы, якія гавораць не пра палітыку, а пра тэхнічныя сцэнары — у прыватнасці, пра магчымую замарозку канфлікту. Нават гэтага Расіі будзе складана дасягнуць: яна будзе выстаўляць усё новыя ўмовы, выканаць якія немагчыма.
Дык вось, вайна, хутчэй за ўсё, працягнецца ўвесь гэты год.
Наша ключавая задача — захаваць адзінства Еўрапейскага саюза і падтрымку з боку ЗША. У Злучаных Штатах большасць выбарцаў як рэспубліканцаў, так і дэмакратаў падтрымлівае Украіну, і ніводзін прэзідэнт не зможа цалкам ігнараваць гэтую пазіцыю. Еўропа таксама будзе працягваць нас падтрымліваць — менавіта таму Расія будзе імкнуцца максімальна дэстабілізаваць сітуацыю, распаўсюджваць антыўкраінскую прапаганду і аслабляць заходнія грамадствы.
Калі расійская эліта ўсвядоміць, што ваенных перспектыў няма, санкцыі будуць толькі ўзмацняцца, а эканоміка працягне падзенне, менавіта яна прывядзе да паступовага дэмантажу пуцінскай сістэмы. У гэты момант расійскі імперыялізм пачне рассыпацца, як картачны домік, а ўсе ўкраінскія тэрыторыі вернуцца да Украіны.
Але для гэтага нам патрэбныя тры рэчы: поўная падтрымка Еўрапейскага саюза, падтрымка Злучаных Штатаў Амерыкі і ўнутранае адзінства. Расія спрабуе стаміць украінскае грамадства ўдарамі па энергетыцы і інфраструктуры, каб падштурхнуць нас да ўнутранага супрацьстаяння. Нельга дапусціць гэтага сцэнару.
Адказнасць украінскай улады за захаванне адзінства і прафесійнае супрацьдзеянне расійскім уплывам — і ў Амерыцы, і ў Еўропе — сёння вельмі вялікая.
Калі мы выстаім гэты год, ужо ў наступным годзе можна будзе гаварыць пра рэальны мір. Не прыніжальны. І не капітуляцыйны.
Мікалай Княжыцкі, Facebook