Выяўлена новая карысць гарбаты і кавы для здароўя мозгу
2- 10.02.2026, 9:28
- 2,634
Дастаткова ўсяго некалькіх кубкаў на дзень.
Як высветлілі навукоўцы, людзі, якія выпіваюць некалькі кубкаў гарбаты або кавы на дзень, маюць ніжэйшую рызыку развіцця дэменцыі і крыху лепшыя кагнітыўныя паказчыкі, чым тыя, хто пазбягае гэтых напояў, паведамляе The Guardian.
Выданне паведаміла, што медыцынскія запісы больш як 130 000 чалавек паказалі, што на працягу 40 гадоў тыя, хто рэгулярна выпіваў дзве–тры кубкі кавы з кафеінам або адну–дзве кубкі гарбаты штодзённа, мелі на 15–20% ніжэйшую рызыку развіцця дэменцыі, чым тыя, хто не ўжываў гэтыя напоі.
У артыкуле, апублікаваным у часопісе Амерыканскай медыцынскай асацыяцыі, гаворыцца, што людзі, якія ўжываюць каву з кафеінам, таксама паведамляюць пра крыху меншы кагнітыўны спад, чым тыя, хто аддае перавагу гэтаму ж напою, але без кафеіну.
Дадаецца, што такія людзі дэманструюць лепшыя вынікі ў некаторых аб’ектыўных тэстах на функцыянальнасць мозгу.
Таксама вынікі даследавання паказваюць, што рэгулярнае ўжыванне гарбаты і кавы карыснае для мозгу. У той жа час гэтага нельга даказаць, бо людзі, якія ўжываюць кафеін, могуць быць менш схільныя да дэменцыі з іншых прычын.
У артыкуле адзначаецца, што падобная сувязь магла б узнікнуць, калі б людзі, якія дрэнна спяць і, відаць, маюць вышэйшую рызыку кагнітыўнага зніжэння, пазбягалі кафеіну, каб лепш высыпацца ўначы.
«Нашае даследаванне само па сабе не можа даказаць прычынна-выніковую сувязь, але, на нашу думку, гэта найлепшае на сённяшні дзень сведчанне, якое датычыць спажывання кавы і гарбаты і кагнітыўнага здароўя, і яно адпавядае праўдападобнай біялогіі», – падзяліўся галоўны аўтар даследавання Ю Чжан, які вывучае эпідэміялогію харчавання ў Гарвардскім універсітэце.
Выданне падкрэслівае, што кава і гарбата ўтрымліваюць кафеін і поліфенолы, якія могуць абараняць ад старэння мозгу, паляпшаючы здароўе судзін і змяншаючы запаленне і акісляльны стрэс, падчас якога шкодныя атамы і малекулы, што называюцца свабоднымі радыкаламі, пашкоджваюць клеткі і тканкі.
Больш за тое, рэчывы, што змяшчаюцца ў напоях, таксама могуць паляпшаць метабалічнае здароўе. Напрыклад, кафеін звязаны з ніжэйшымі паказчыкамі захворвання на цукровы дыябет 2-га тыпу, які з’яўляецца вядомым фактарам рызыкі развіцця дэменцыі.
Даследчыкі прааналізавалі запісы 131 821 добраахвотніка, якія ўдзельнічалі ў двух буйных даследаваннях у ЗША ў галіне аховы здароўя: «Здароўе медсясцёр» і «Назіранне за медыцынскімі работнікамі».
Адзначаецца, што ў абодвух даследаваннях на працягу 43 гадоў праводзіліся паўторныя ацэнкі рацыёну ўдзельнікаў, дыягназаў дэменцыі, любога кагнітыўнага зніжэння, якое яны перажывалі, а таксама вынікаў аб’ектыўных кагнітыўных тэстаў.
Вынікі паказалі, што мужчыны і жанчыны, якія ўжывалі найбольш кавы з кафеінам, мелі на 18% ніжэйшую рызыку дэменцыі ў параўнанні з тымі, хто ўжываў яе мала або наогул не ўжываў. Пры гэтым аналагічныя вынікі былі атрыманыя і для гарбаты.
«Здаецца, эфект стабілізаваўся пры ўжыванні дзвюх–трох кубкаў кавы з кафеінам або адной–дзвюх кубкаў гарбаты з кафеінам. Сувязі паміж кавай без кафеіну і дэменцыяй не выяўлена», – гаворыцца ў публікацыі.
У артыкуле адзначаецца, што неабходна правесці дадатковыя даследаванні, каб пацвердзіць, ці сапраўды гэтыя два напоі абараняюць мозг.
Чжан дадаў, што новыя даследаванні могуць вывучыць, ці выклікаюць гэтыя напоі біялагічныя змены, звязаныя з функцыяй мозгу, якія можна выявіць пры дапамозе сканавання або іншых тэстаў.
Прафесар кардыяметабалічнай медыцыны ў Універсітэце Глазга Навід Саттар распавёў, што атрымаць адназначнасць будзе нялёгка, не ў апошнюю чаргу таму, што кафеін можа мець як станоўчы, так і адмоўны ўплыў на мозг.
Выданне адзначыла, што гарбата і кава змяшчаюць антыаксіданты, якія могуць быць карыснымі, а кафеін можа матываваць людзей да працы, вучобы і фізічных практыкаванняў.
У той жа час у некаторых людзей кафеін павышае артэрыяльны ціск, што з’яўляецца істотным фактарам развіцця дэменцыі.
«Кафеін мае мноства эфектаў, некаторыя з якіх могуць быць карыснымі, а некаторыя – шкоднымі, і канчатковы эфект немагчыма ацаніць, пакуль не будзе праведзена рандомізаванае даследаванне», – адзначыў Саттар.
Паводле меркавання даследчыкаў, прыкладна палову выпадкаў дэменцыі ў свеце можна прадухіліць або адкласці, калі ліквідаваць такія фактары, як атлусценне, курэнне, залішняе ўжыванне алкаголю, страта слыху і высокі артэрыяльны ціск.
«Не лічыце каву або гарбату чароўнай абаронай. Я б сказаў, што для паляпшэння здароўя мозгу важна весці здаровы лад жыцця, рэгулярна займацца фізічнымі практыкаваннямі, прытрымлівацца збалансаванага харчавання і добра высыпацца», – раіць Чжан.