Politico: ЕС рыхтуе ўступленне Украіны ўжо ў 2027 годзе

План складаецца з пяці крокаў.

Еўрасаюз выношвае беспрэцэдэнтны план, які можа надаць Украіне частковае сяброўства ў блоку ўжо ў наступным годзе. Брусэль імкнецца ўмацаваць пазіцыі краіны ў Еўропе і канчаткова адарваць яе ад Масквы.

Кіеў настойвае, каб уступленне ў ЕС у 2027 годзе было ўключана ў мірнае пагадненне з Крэмлём па выніках чатырох гадоў паўнамаштабнай вайны. Ідэя, што знаходзіцца на ранняй стадыі абмеркавання, уяўляе сабой кардынальную змену спосабу прыняцця новых краін, піша Politico. План прадугледжвае, што Украіна атрымае месца за сталом ЕС яшчэ да таго, як правядзе ўсе рэформы, неабходныя для атрымання поўных правоў сяброўства.

Еўрапейскія чыноўнікі і ўрад Украіны заяўляюць, што заяўка Кіева патрабуе неадкладнасці. Расія, верагодна, паспрабуе «спыніць рух Украіны ў ЕС», — заявіў прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі журналістам у Кіеве ў пятніцу, адказваючы на пытанне пра важнасць афіцыйнага зацвярджэння даты ўступлення ў 2027 годзе.

«Таму мы і гаворым: назавіце дату. Чаму канкрэтную дату? Таму што пад гэтай датай паставяць подпісы Украіна, Еўропа, ЗША і Расія», — падкрэсліў ён.

Паведамляецца, што ідэя ЕС пераклікаецца з канцэпцыяй «Еўропы рознай хуткасці» Эмануэля Макрона, якую ён неаднаразова агучваў з 2017 года. Паводле слоў чыноўніка ЕС і двух дыпламатаў, апошняя версія плана неафіцыйна названа «адваротным пашырэннем», паколькі яна фактычна ўводзіць краіны ў блок на пачатку працэсу выканання крытэрыяў сяброўства, а не ў яго канцы.

Чыноўнікі ЕС лічаць гэтую ідэю прывабнай, бо яна дасць Кіеву перапынак для завяршэння рэформаў дэмакратычных інстытутаў, судовай і палітычнай сістэм, адначасова змяншаючы верагоднасць таго, што краіна страціць надзею на ўступленне і адвернецца ад Захаду. Аднак наперадзе сур'ёзныя перашкоды, і не апошняя з іх — прэм'ер-міністр Венгрыі Віктар Орбан.

На падставе размоў з пяцьцю дыпламатамі розных краін, а таксама трыма чыноўнікамі ЕС і двума ўкраінскімі службовымі асобамі, Politico вылучыла пяць крокаў гэтага плана.

Крок 1: падрыхтаваць Украіну (гульня на апярэджанне)

ЕС паскарае заяўку Украіны. Гэта ўключае наданне Кіеву неафіцыйных указанняў па перамовах аб «кластарах» — юрыдычных кроках на шляху да сяброўства. Блок ужо перадаў Украіне падрабязнасці па трох з шасці перамоўных кластараў. На нефармальнай сустрэчы міністраў у справах Еўропы на Кіпры ў сакавіку ЕС хоча перадаць украінскай дэлегацыі падрабязнасці па астатніх кластарах, каб работа магла пачацца і над імі.

«Нягледзячы на найцяжэйшыя абставіны і працяглую расійскую агрэсію, Украіна паскарае свае намаганні па рэфармаванні», — заявіла намесніца міністра ў справах Еўропы Кіпра, які старшынствуе ў Радзе ЕС, Марылена Раўна.

Аднак чыноўнік ЕС падкрэсліў, што «кароткіх шляхоў» у пытанні рэформаў не будзе. Гэтае меркаванне падзяляюць і дыпламаты краін, якія актыўна падтрымліваюць Украіну. Але са свайго боку Кіеў заяўляе пра гатоўнасць выканаць працу. «Мы будзем тэхнічна гатовыя да 2027 года», — падкрэсліў Зяленскі.

Крок 2: стварыць фармат «сяброўства-лайт»

На нядаўняй сустрэчы ў Брусэлі ўрады краін ЕС распыталі кіраўніцу Еўракамісіі Урсулу фон дэр Ляен аб шляхах выхаду з тупіка з прыняццем новых краін. Паводле дыпламатаў, яна выклала розныя варыянты, сярод якіх была ідэя «адваротнага пашырэння». «Гэта будзе свайго роду перакаліброўка працэсу: вы ўступаеце, а затым паэтапна атрымліваеце правы і абавязкі», — сказаў чыноўнік ЕС.

Ідэя не ў тым, каб панізіць планку патрабаванняў, а ў тым, каб даслаць магутны палітычны сігнал краінам, чые ўступленні затрымліваюцца з-за вайны або апазіцыі такіх сталіц, як Будапешт (гэта датычыцца не толькі Украіны, але і Малдовы і Албаніі).

Хаця Зяленскі раней заяўляў, што Украіна не пагодзіцца на другасортны статус у ЕС, Кіеў можа быць адкрыты да варыянту, які юрыдычна замацуе шлях краіны ў ЕС яшчэ да таго, як яна стане паўнапраўнай удзельніцай, паведаміў адзін з крыніц выдання, знаёмы з пазіцыяй украінскіх уладаў. Аднак Германія выступае супраць стварэння некалькі узроўняў сяброўства, баючыся, што Брусэль паабяцае тое, чаго не зможа выканаць. Ёсць надзея, што калі Парыж, Рым і Варшава падтрымаюць ідэю, удасца пераканаць Берлін.

Крок 3: дачакацца сыходу Орбана

Галоўная праблема — неабходнасць аднагалоснай падтрымкі ўсіх 27 краін. Віктар Орбан, найбліжэйшы саюзнік Пуціна ў ЕС, катэгарычна супраць. Камісія і сталіцы ЕС глядзяць на венгерскія выбары ў красавіку і адначасова шукаюць спосабы абысці вета Орбана. Орбана чакае жорсткая канкурэнцыя, і ён адстае ў апытаннях.

У сваёй кампаніі ён выкарыстоўвае тэму сяброўства Украіны як зброю, заяўляючы, напрыклад, што «Украіна — вораг» [Венгрыі] і што яна «ніколі» не павінна ўступаць у ЕС. Ніхто з апытаных чыноўнікаў не верыць, што Орбан перадумае да выбараў. «Гэта асабістае паміж Орбанам і Зяленскім. Гэта больш, чым стратэгія або тактыка», — адзначыў адзін дыпламат.

У ЕС спадзяюцца, што калі Орбан прайграе, яго сапернік Петер Мадьяр можа змяніць курс, бо ён абяцаў вынесці гэтае пытанне на рэферэндум. Але калі Орбана перавыбраюць, у справу ўступае чацвёрты крок.

Крок 4: разыграць карту Трампа

Хаця апазіцыя Орбана здаецца непахіснай, еўрапейскія лідары лічаць, што ёсць адзін чалавек, здольны змяніць яго меркаванне: прэзідэнт ЗША Дональд Трамп. Амерыканскі лідар, цесна звязаны з Орбанам, не хавае жадання асабіста падштурхнуць Украіну і Расію да мірнай здзелкі. Паколькі ўступленне Украіны ў ЕС да 2027 года прапісана ў праекце мірнай прапановы з 20 пунктаў, ёсць надзея, што Трамп сапраўды патэлефануе ў Будапешт, каб заключыць здзелку.

Зяленскі намякнуў на гэта ў нядаўняй заяве: «Мы гаворым пра тое, ці будуць Злучаныя Штаты палітычна працаваць з некаторымі еўрапейскімі суб'ектамі, каб яны не блакіравалі [здзелку]».

Крок 5: калі нічога не дапаможа — пазбавіць Венгрыю права голасу

Калі «мастацтва здзелкі» Трампа не спрацуе, у ЕС застанецца апошні козыр: вярнуць на стол артыкул 7 Дагавора ЕС супраць Венгрыі. Артыкул 7 — гэта самая сур'ёзная палітычная санкцыя, якую можа ўвесці ЕС. Яна прыпыняе правы чальца, у тым ліку права голасу пры прыняцці новых краін.

ЕС пакуль не мае намеру рабіць гэты крок, лічачы, што гэта згуляе на руку Орбану перад красавіцкімі выбарамі. Але сталіцы ўжо ацэньваюць падтрымку выкарыстання гэтага інструмента, калі Орбана перавыбраюць і ён працягне блакіраваць рашэнні ЕС. Такі крок «абсалютна магчымы», — заявіў адзін з дыпламатаў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]