У Албаніі стваральнікаў першага антыкарупцыйнага ШІ-міністра абвінавацілі ў карупцыі
2- 28.01.2026, 19:05
Пад хатні арышт змешчаны дырэктар Нацыянальнага агенцтва інфармацыйнага грамадства і яе намеснік.
У Албаніі па рашэнні спецыяльнай антыкарупцыйнай пракуратуры пад хатні арышт змешчаны дырэктар Нацыянальнага агенцтва інфармацыйнага грамадства (AKSHI) Эліра Кана і яе намеснік. Згодна з заявай ведамства, іх падазраюць у арганізацыі злачыннай групы, якая, выкарыстоўваючы службовае становішча, маніпулявала працэдурамі дзяржаўных закупак на агульную суму каля 7,4 млн еўра, паведамляе The Washington Post.
AKSHI з'яўляецца дзяржаўнай структурай, адказнай за лічбавую інфраструктуру ўрада, і менавіта яна распрацавала віртуальнага міністра Дыэллу — аватар на аснове штучнага інтэлекту, прадстаўлены ў 2023 годзе. Да асноўных задач Дыэллы належаць дапамога грамадзянам у атрыманні дзяржаўных паслуг анлайн і аналіз даных дзеля павышэння празрыстасці ў сферы дзяржаўных закупак.
Гэты праект быў часткай мер, накіраваных на выкананне крытэрыяў для ўступлення Албаніі ў Еўрапейскі саюз. Падчас выступаў, у тым ліку перад парламентам краіны, аватар заяўляў, што ў яго «няма асабістых амбіцый або інтарэсаў», а ёсць «толькі даныя, веды і алгарытмы, прызваныя бесстаронне, празрыста і безупынна служыць грамадзянам».
У лістападаўскай справаздачы прадстаўнікоў Еўрасаюза гаварылася, што Албанія «дасягнула пэўнага прагрэсу» ў барацьбе з карупцыяй, але яна «па-ранейшаму шырока распаўсюджаная ў ўразлівых сектарах».
У снежаньскім аналізе экспертаў з Нямецкага савета па міжнародных адносінах адзначалася, што Дыэлла павысіла эфектыўнасць і бесстароннасць рашэнняў аб дзяржаўных закупках, але агульная адпаведнасць краіны стандартам ЕС у гэтай сферы застаецца «праблемнай».
Расследаванне ў дачыненні да кіраўнікоў AKSHI з'яўляецца часткай больш шырокай антыкарупцыйнай кампаніі албанскай пракуратуры, якая таксама закранула былога прэзідэнта Іліра Мэта, мэра Тыраны і намесніцу прэм'ер-міністра Белінду Баллуку, блізкую да прэм'ер-міністра Эдзі Рамы. Яе абвінавачваюць у немэтавым расходаванні дзяржаўных сродкаў, што яна адмаўляе. Палітычная апазіцыя правяла акцыі пратэсту з патрабаваннем адстаўкі ўрада.
Прэм'ер-міністр Эдзі Рама, каментуючы расследаванне ў дачыненні да AKSHI, заявіў, што ўстрымаецца ад ацэнак да завяршэння следства, пры гэтым адзначыўшы важнасць працы антыкарупцыйных органаў.
Эксперт па краінах Заходніх Балкан Энды Ходжа з Каралеўскага каледжа Лондана сказаў, што з дапамогай Дыэллы Рама можа дэманстраваць міжнароднай супольнасці намаганні па барацьбе з карупцыяй. Ён таксама адзначыў, што ўрад не ўмешваўся ў расследаванне справы AKSHI, што можа сведчыць пра прызнанне праблемы.
У інтэрв'ю Рама заявіў, што плануе пакінуць пасаду пасля ўступлення Албаніі ў ЕС, што, паводле яго ацэнкі, можа адбыцца ў 2030 годзе.