Рост пратэрміноўкі расіян па іпатэцы ўстанавіў рэкорд з 2000-х гадоў
2- 26.01.2026, 22:30
За год пратэрміноўка павялічылася на 76,6%.
Расійская банкаўская сістэма ў 2025 годзе сутыкнулася з наймацнейшым за дзесяцігоддзі ростам пратэрмінаванай запазычанасці па іпатэчных крэдытах.
Як паведамляе РБК са спасылкай на даныя «Скорынг бюро», на канец года расійскія грамадзяне не выплацілі банкам у тэрмін іпатэчныя пазыкі і працэнты на 276 млрд рублёў. За год пратэрміноўка павялічылася на 115,2 млрд рублёў, або на 76,6%.
Такі рост — на 50% у год і вышэй — быў характэрны для Расіі сярэдзіны 2000-х, калі іпатэка толькі зараджалася, адзначае РБК. Цяпер жа з такой хуткасцю праблемныя даўгі растуць другі год запар: у 2024-м іх сума ўзрасла ў 1,5 раза — са 100 да 150,4 млрд рублёў. У сукупнасці за 2023–25 гг. пратэрміноўка па іпатэцы павялічылася на 180%, вынікае са статыстыкі «Скорынг бюро».
Расіянам становіцца ўсё складаней выплачваць крэдыты «з улікам складанай эканамічнай сітуацыі», адзначае аналітык «Фінама» Ігар Дадонаў. Паводле даных агенцтва «Даўгавы кансультант», найбольш істотны прырост пратэрмінаванай іпатэкі за 11 месяцаў 2025 года адбыўся ў Рэспубліцы Тыва (у 4,8 раза), Рэспубліцы Марый Эл (у 4 разы), Рэспубліцы Крым (у 3,7 раза), Цюменскай вобласці (у 2 разы). У абсалютным вымярэнні лідар — Маскоўская вобласць (9,7 млрд), далей ідуць Масква (7,99 млрд рублёў), Краснадарскі край (7,75 млрд рублёў), Цюменская вобласць (4,8 млрд рублёў) і Санкт-Пецярбург (4,8 млрд рублёў).
Агульны аб’ём праблемных крэдытаў фізасобаў (уключаючы спажывецкія крэдыты, аўтакрэдыты і крэдытныя карты) у банкаўскай сістэме па стане на снежань дасягнуў 2,3 трлн рублёў. За апошнія тры гады іх аб’ём вырас на 900 млрд рублёў, або на 64%, вынікае са статыстыкі ЦБ.
Рост пратэрміноўкі ў расіян — наступства крэдытнага буму 2023–24 гг., калі дзейнічалі льготныя праграмы, а ў армію пачаўся масавы прыток кантрактнікаў, адзначае эканаміст Барыс Гразоўскі: «Сям’і, якія сталі атрымліваць грошы за служачых па кантракце, <�…> яны ўзялі крэдыты, каб купіць дом, аўтамабіль».
Цяпер жа ў расійскай эканоміцы назіраецца прыкметнае астуджэнне, запавольваецца рост зарплат, і пазычальнікі апынаюцца ў складанай сітуацыі, але дзяржаве выгадна, каб людзі залазілі ў пазыкі, паколькі такіх людзей прасцей прыцягнуць на вайну, лічыць Гразоўскі: «Хтосьці апынаецца ў безвыходнай сітуацыі, пачынае браць невялікія пазыкі да зарплаты, потым даводзіцца перакрэдытоўвацца, бяручы ў доўг вялікія сумы. Атрымліваецца, што такіх людзей лёгка падчапіць на кручок».