Вытворца стратэгічнай авіяцыі РФ «Тупалеў» сутыкнуўся з мноствам праблем
2- 26.01.2026, 12:00
- 4,408
У кіраўніцтве адбыліся паказальныя змены.
У Расіі заявілі пра змяненне кіраўніцтва ў самалётабудаўнічай кампаніі «Тупалеў». Цяпер замест 76-гадовага менеджара Аляксандра Бабрышэва прызначылі 37-гадовага Юрыя Амбрасімава, які дагэтуль быў намеснікам кіруючага дырэктара па эканоміцы і фінансах.
Як піша Defense Express, такія змены з'яўляюцца паказальнымі ў кіраўніцтве «Тупалева», бо гэта адбылося праз год пасля папярэдняга раўнда кадравых ратацый, якія адбыліся ў 2024 годзе.
«»Для нас гэта сітуацыя ўяўляе цікавасць, таму што гаворка ідзе пра кампанію-вытворцу стратэгічных бамбавікоў тыпаў Ту-22М3, Ту-160 і адначасова распрацоўшчыку стратэгічнага бамбавіка тыпу Ту-95МС. Акрамя таго, «Тупалеў» вырабляе лайнеры тыпу Ту-214, якія могуць мець двайное прызначэнне. Асабліва пасля заклікаў расійскіх прапагандыстаў ператварыць гэтыя лайнеры ў «мабілізацыйныя ракетаносцы» пад Х-101 і Х-22», — патлумачылі аналітыкі.
Прэтэнзіі да вытворцы Ту-22М3, Ту-160 і Ту-214
У выданні нагадалі, што асноўным актывам кампаніі «Тупалеў» з'яўляецца «Казанскі авіязавод», дзе вырабляюць новыя Ту-214, збіраюць Ту-160М з нарыхтовак савецкага часу ў межах праграмы «аднаўлення вытворчасці», а таксама рэалізуецца праграма мадэрнізацыі бамбавікоў Ту-22М3 да ўзроўню Ту-22М3М.
«Першая прэтэнзія істотнага характару, якая прывяла да змены кіраўніцтва «Тупалева» і абмяркоўваецца на расійскіх профільных рэсурсах, — гэта назапашаныя прэтэнзіі з боку Мінабароны РФ, што датычацца невыканання абаронных заказаў», — адзначылі эксперты.
Напрыклад, у маі 2025 года «Арбітражны суд» Масквы вырашыў на карысць Мінабароны РФ спагнаць з «Тупалева» 3 млрд рублёў у межах пазову, які быў пададзены яшчэ ўлетку 2024 года. У той жа час у чэрвені мінулага года расійскае Мінабароны падало да гэтай кампаніі яшчэ адзін пазоў на 900 млн рублёў.
Другая прэтэнзія, паводле слоў аналітыкаў, — невыкананне кантрактаў на вытворчасць лайнераў Ту-214 для камерцыйных заказчыкаў, у выніку чаго назапасіліся фінансавыя прэтэнзіі ў судовым парадку. У прыватнасці, 6,2 млрд рублёў за непастаўленыя Ту-214 з кампаніі «Тупалеў» у судзе спрабуе спагнаць расійская «Татнефць».
Якая цана аднаго стратэгічнага бамбавіка ў Расіі?
Даныя з адкрытых крыніц сведчаць, што, напрыклад, кошт Ту-160М складае 15–16 млрд рублёў за «борт». А рамонт/мадэрнізацыя аднаго Ту-95МС абыходзіцца ад 3,77 млрд рублёў да 5,3 млрд рублёў за «борт», аднак усё залежыць ад месца выканання работ. Таму агульная сума ў 3,9 млрд рублёў судовых прэтэнзій можа ў лепшым выпадку пакрыць выдаткі на рамонт аднаго Ту-95МС, дадаюць у Defense Express.
«Дарэчы, менавіта Мінабароны РФ можа мець значна больш маштабныя прэтэнзіі да таго ж «Тупалева». Напрыклад, у 2025 годзе стратэгічная авіяцыя краіны-агрэсара павінна была атрымаць чатыры Ту-160М, выпушчаныя з цэхаў КАЗ у 2022–2023 гадах. Аднак толькі на пачатку 2026 года адбылася перадача двух з гэтых самалётаў узброеным сілам РФ, прычына затрымкі з перадачай увогуле не агалошваецца», — падкрэслілі ў публікацыі.
Адзначаецца, што па праграме мадэрнізацыі Ту-22М3М было выраблена толькі два самалёты (у 2018 і 2023 гадах), аднак кіраўніцтва КАЗ паведамляла пра амбіцыі правесці мадэрнізацыю 30 такіх дальніх бамбавікоў.
«Што да вытворчасці лайнераў Ту-214, то карціна выглядала наступным чынам. План на 2023 год прадугледжваў пастаўку трох самалётаў, фактычна не было пастаўлена ніводнага. План на 2024 год прадугледжваў пастаўку 10 самалётаў, фактычна быў пастаўлены толькі адзін», — адзначылі ў матэрыяле.
Паводле слоў экспертаў, калі ў Расіі заяўляюць пра Ту-214 на заводзе па Ту-160 і Ту-22М3, то гаворка ідзе менавіта пра схаваныя сродкі для ВПК.
«Іншымі словамі, у межах гэтай канструкцыі вытворчасць Ту-214 можа выступаць «шырмай» для магутнасцяў па стратэгічнай авіяцыі, і на гэтым фоне заяўленыя расіянамі лічбы па вытворчасці гэтых лайнераў двайнога прызначэння варта ўспрымаць крытычна», — пішуць аналітыкі.
У той жа час, калі гаварыць пра сегмент стратэгічнай авіяцыі, то, на думку экспертаў, расіяне наўрад ці могуць пахваліцца паспяховасцю. Пра гэта сведчыць і тое, што з чатырох Ту-160М пасля некалькіх гадоў чакання Мінабароны Расіі прыняло толькі два стратэгічныя бамбавікі.
«Цалкам верагодна, што самае кіраўніцтва РФ поўнасцю ўсведамляе ступень адставання свайго ВПК у тэхналогіях і вытворчых магчымасцях. Таму не бачыць іншага варыянту, як з пэўнай перыядычнасцю ладзіць кадравыя перастаноўкі на флагманскіх прадпрыемствах свайго абаронна-прамысловага комплексу як паліятыўны спосаб вырашэння праблем», — падсумавалі ў матэрыяле.