«Аўстрыйская дзяржава дала грошы на ўласны бізнес»

Беларуска сышла з ІТ праз 19 гадоў — і лічыць гэта адным з найлепшых рашэнняў у сваім жыцці.

Юлія працавала ў ІТ з 2007 года, і на першы погляд усё было добра. У рэзюмэ — вядомыя кампаніі, добрыя пасады, рэлакейт у Аўстрыю. Але ўсё гэта нагадвала таксічныя адносіны. На працягу доўгіх гадоў дзяўчына хацела сысці.

У чэрвені 2025 года яе скарацілі — так яна пачала сваю практыку як соматычны практык і выкладчыца метаду Фельдэнкрайза. Сваю гісторыю беларуска распавяла devby.io.

«Не магла злезці з гэтага каня»

– Мая праца ў ІТ заўсёды была пра камунікацыю з кліентамі: я высвятляла, што ім патрэбна, пісала спецыфікацыі, даносіла патрабаванні да распрацоўкі і дапамагала праектным менеджарам. У студзені 2022 года я атрымала офер ад аўстрыйскага IBM і так апынулася ў Вене.

Насамрэч думкі пра «сыход з ІТ» з’явіліся ў мяне даўно. Нядаўна я знайшла свой артыкул 2012 года, які называўся «Ці ёсць жыццё пасля бізнес-аналізу?». Яшчэ тады мне ўпершыню перастала падабацца прафесія. Але неўзабаве я змяніла працу, потым нарадзіла дзіця — і стала не да «сыходу з ІТ».

Але гэтая думка мяне грызла ўвесь гэты час. Памятаю, у студзені 2024 года размаўляла са знаёмым і думала: пара злезці з каня, які даўно памёр. А я ніяк не магла — мне здавалася, што я еду. Але не туды.

Было складана з двух прычын.

У мяне была добрая зарплата і выразны функцыянал: я разумела, што павінна рабіць на працы.

Міграцыйныя моманты. У Аўстрыі даволі моцная сацыялка, нават для мігрантаў (раскажу пра гэта ніжэй). Але ўсё адно мне было страшна: а што, калі я не знайду новае месца за адведзены час?

У выніку, мне непрыемна гэта прызнаваць, але сыход з працы атрымаўся даволі таксічным. Ведаеце, калі не можаш нармальна выйсці з адносін і часам нават ненамерана пачынаеш паводзіць сябе горш — проста каб іншы чалавек сам гэтыя адносіны «закрыў».

Складана проста прыйсці і сказаць: «Я хачу звольніцца». І таму я пачала менш старацца на працы. Адзначу, што еўрапейцы працуюць у крыху больш расслабленым рэжыме, чым мігранты. Таму я знізіла ўзровень сваёй працы да сярэдняга па кампаніі. Але рабіла ўсё, што мне казалі: проста стала менш праяўляць ініцыятыву і працаваць крыху павольней.

У выніку мяне скарацілі.

Як выглядае звальненне ў Аўстрыі

– У аўстрыйскіх кантрактах звычайна прапісана, за колькі часу працадаўца павінен папярэдзіць пра звальненне. Гэты тэрмін залежыць ад стажу. І ўвесь гэты час супрацоўнік атрымлівае зарплату. Працягваць працаваць не заўсёды абавязкова: можна дамовіцца, што ты будзеш атрымліваць зарплату ў любым выпадку.

Пасля гэтага чалавек становіцца на ўлік у цэнтры занятасці. І калі шукае працу, то атрымлівае страхавую выплату — прыкладна 70% ад зарплаты. Тэрмін гэтай выплаты таксама залежыць ад стажу. Звычайна ён складае 5–7 месяцаў — гэта лічыцца афіцыйным даходам, і ў міграцыйных службаў да яго няма прэтэнзій.

Пасля гэтага ў цябе ёсць яшчэ тры месяцы на пошук працы. То бок так, у Аўстрыі вельмі высокія падаткі, але яны ідуць на тваю ж падтрымку.

Чаму праца ў ІТ не для мяне

– За доўгія гады працы ў ІТ я зразумела, што ў ёй мала карысці для рэальных людзей. Так, ты паляпшаеш нейкія паказчыкі, але гэта важна толькі для пары менеджараў і кампаніі. Я разумею, што бізнес павінен зарабляць грошы. Але наколькі ж больш матывацыі працаваць, калі бачыш, што твае дзеянні прыносяць рэальную карысць.

У ІТ вельмі мала дафамінавага падмацавання. Таму так шмат выгаранняў. І гэта дрэнна ўплывае на здароўе, на гарманальны фон — ды і на агульны стан. Я проста зразумела, што ў мяне няма столькі здароўя, каб пастаянна жыць у рэжыме, дзе аддача адчуваецца так рэдка.

Я шмат працавала з прэсейлам. Адна здзелка займала некалькі месяцаў, пры гэтым найчасцей мы прайгравалі. Уявіце: 15 праваленых здзелак і толькі адна выйгрышная.

І нават калі вы выйгралі тэндэр, гэта не значыць, што ўсё скончылася: толькі калі завершыш праект, кампанія атрымае грошы.

З бізнес-аналітыка ў соматычныя практыкі

– Цяпер я вяду асабістую соматычную практыку. Мая задача — дапамагаць людзям праз рух лепш адчуваць сваё цела, разгружаць нервовую сістэму і вяртаць сабе нармальны сон і энергію.

Што гэта значыць на практыцы? Найбольш зразумелы прыклад — дзіця вучыцца хадзіць. Яму ніхто не тлумачыць, як ставіць нагу і пераносіць вагу: яно спрабуе, рухаецца, памыляецца, зноў спрабуе. І праз цялесны досвед разумее, што працуе. Так мозг фармуе новыя нейронныя сувязі, і расце нейрапластычнасць.

Да мяне прыходзяць людзі з рознымі запытамі, але найчасцей гэта дыскамфорт або боль у целе, праблемы са сном і стан побач з выгараннем — калі нервовая сістэма ўжо не вытрымлівае нагрузку. І многія застаюцца нават пасля таго, як вострыя сімптомы мінаюць: яны пачынаюць бачыць у гэтым не «спосаб выправіць праблему», а навык, які дапамагае жыць у сучасным тэмпе.

Калі тлумачыць праз аналагію з ІТ, то гэта як працаваць на ўзроўні «жалеза»: калі «hardware» пачынае працаваць больш стабільна і зладжана, «software» потым лягчэй вырашае амаль любыя задачы. Людзі вучацца лепш заўважаць сігналы цела, трымаць увагу на сабе і рэагаваць на стрэс спакайней.

Я сама пасля сыходу з ІТ стала значна спакайней і шчаслівей. Так, аб’ектыўна грошай менш, перспектывы туманнейшыя, стабільнасці амаль няма — але базавай трывожнасці стала ў разы менш.

З 2025 года я магу праводзіць урокі па метадзе Фельдэнкрайза — пакуль працую з людзьмі праз голас. У 2027 годзе планую завяршыць навучанне і атрымаць поўную сертыфікацыю, каб прымаць людзей на кушэтцы. У Аўстрыі такія паслугі каштуюць дорага.

Дзяржава дала грошы на бізнес

– У Аўстрыі ёсць праграма падтрымкі для тых, хто хоча пайсці ў прадпрымальніцтва. Схема простая: трэба напісаць бізнес-план па-нямецку (з ChatGPT гэта цалкам пасільная задача), яго правярае і ўзгадняе бізнес-кансультант. Дарэчы, кансультант аказаўся сапраўды моцным. Ён дапамог структуразаваць ідэю і даў вельмі якасныя шаблоны і разлікі.

І увесь час працы над бізнес-планам пачаткоўцу прадпрымальніку плацяць грошы. Такія сабе аўстрыйскія «пад’ёмныя», каб можна было спакойна запусціць сваю справу.

Я ўвайшла ў праграму летам: спачатку мне выплачвалі страхоўку па беспрацоўі (фактычна вяртанне маіх жа ўзносаў). А потым плацілі дапамогу ў межах гэтай праграмы.

Упэўнена, што і ў іншых краінах Еўропы ёсць падобныя праграмы. Абавязкова пашукайце!

Хачу сысці з ІТ. З чаго пачаць?

– Для пачатку сядзьце і падлічыце, колькі грошай вам трэба на жыццё. Для многіх малых бізнесаў у Еўропе ёсць праграмы падтрымкі — абавязкова вывучыце тэму. Магчыма, вы зможаце атрымаць падатковыя льготы або «пад’ёмныя».

Другая праблема — змена статусу. Адно — казаць: «Я ў ІТ, я бізнес-аналітык/кансультант, IBM» — гэта гучыць зразумела і статусна. Іншая справа — «я соматычны практык». Людзі не разумеюць, пужаюцца, прыпісваюць эзатэрыку.

Я шмат працавала над сваім унутраным успрыманнем, думала пра сваю ідэнтычнасць і пазіцыянаванне. Мне дапамагло не баяцца страціць «залаты білет» і прыняць, што цяпер мне цікава іншае.

Мне вельмі дапамагла падтрымка партнёра. Прасіць дапамогі і апоры — нармальна, і недаацэньваць уплыў блізкага чалавека на такія рашэнні дакладна не варта.

Па-другое, я вельмі своечасова, яшчэ ў 2023 годзе, пайшла вучыцца ў інстытут Фельдэнкрайза. Тады матывацыя была крыху іншай: AI толькі пачынаў актыўна ўваходзіць у жыццё, і мне хацелася асвоіць нешта фундаментальнае, чалавечае. Нешта, што яшчэ доўга не зможа быць аўтаматызавана.

Калі гаварыць пра змену прафесіі, я б глядзела не толькі на варыянт «сысці з аднаго і адразу зайсці ў іншае», але і на навучанне таму, што вам па-сапраўднаму цікава. Вучоба дасць апору, час саспець і дапаможа перабудавацца без надрыву.

Вярнуцца ў ІТ? Ні за што!

– Нядаўна я «вайбкодзіла» і застала сябе ў чатыры раніцы за камп’ютарам. І зразумела, што не павінна вяртацца да традыцыйнай офіснай працы. А тое, чым я цяпер займаюся, моцна мяне зазямляе: я нармальна сплю, п’ю ваду.

З маім тыпам нервовай сістэмы такая праца, не звязаная з іншымі людзьмі, не карысная. І я не хачу вяртацца да дзейнасці, якая ў доўгатэрміновай перспектыве не прыносіць мне карысці. Мой муж — сангвінік: ён увайшоў у задачу, захацеў есці, выйшаў з задачы, пайшоў паеў. У яго з гэтым няма праблем.

А ў мяне часта здараецца гіперфокус: увайшла ў задачу — і вяртаюся толькі праз 12 гадзін. Таму фармальна, вядома, я магу знайсці працу ў ІТ. Але наўрад ці вярнуся.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]