Звяржэнне рэжыму ў Іране зменіць увесь Блізкі Усход
1- 21.01.2026, 16:23
- 2,864
Блізкі Усход стаіць на парозе геапалітычнага зруху.
Амаль паўстагоддзя, з Ісламскай рэвалюцыі 1979 года, Іран пад кіраваннем тэакратаў быў цэнтрам нестабільнасці ў рэгіёне. Рэвалюцыйныя ўлады стварылі «Хезбалу» ў Ліване, падтрымлівалі і ўзбройвалі «ХАМАС» у Газе, хусітаў і рэжым Асада ў Сірыі, а таксама дэстабілізавалі паслясадамаўскі Ірак. Іран заставаўся непрымірным ворагам Ізраіля і Саудаўскай Аравіі, спрыяючы тэрарызму і антысемітызму ў заходніх краінах, піша The National Interest (пераклад — сайт Charter97.org).
Крах ваенных праксі-структур пасля вайны Ізраіля з «Хезбалаю» і «ХАМАСам» і ўдары ЗША па іранскім ваенным кіраўніцтве падарвалі аўтарытэт рэжыму. Масавыя пратэсты ў Іране, эканамічны крызіс і праблемы з інфраструктурай толькі паскорылі працэс.
Гістарычная стратэгія Ірана будавалася на дыстанцыйнай вайне праз праксі, каб абараніць тэрыторыю краіны пасля Ірана-ірацкай вайны 1980–1988 гадоў. Але параза «Хезбалы» і «ХАМАСу» адкрыла шлях для прамых удараў па Іране, што аслабіла рэжым у вачах уласных грамадзян.

Калі Ісламская Рэспубліка рухне або трансфармуецца, працэс радыкальных змен закране ўвесь рэгіён. Магчыма вяртанне да ўлады спадкаемца шаха Рэзы Пехлеві, аднаўленне адносін з ЗША і Ізраілем, а таксама фармаванне новай «восі» з Ізраілем, Саудаўскай Аравіяй і дзяржавамі Персідскага заліва. Гэта дазволіць стабілізаваць Ліван, Сірыю і Ірак, а таксама зменшыць антысемітызм на Захадзе.
Нават у выпадку затрымкі перамен, працэс ужо запушчаны: пратэсты паказваюць гатоўнасць больш за 90 мільёнаў адукаваных і маладых іранцаў выйсці з палітычнай цемры і інтэгравацца ў сусветную эканоміку. Іран можа стаць прыкладам секулярызацыі для рэгіёна, як гэта робіць Саудаўская Аравія.
Эксперты адзначаюць, што радыкальны іслам на Блізкім Усходзе ўжо знаходзіцца ў заняпадзе, а секулярызацыя рэгіёна стварае перспектывы для мірнага суіснавання з Ізраілем і паступовага прыстасавання Палестыны да новай рэчаіснасці.
Блізкі Усход змяняецца, і падзеі, якія доўгія гады здаваліся немагчымымі, становяцца непазбежнымі.