«Тры гадзіны ночы, цемра, холад — і тут мікрааўтобус на віцебскіх нумарах»

Беларусы распавялі пра ўзаемадапамогу падчас цыклону «Уллі».

Студзень 2026-га стаў для беларусаў няпростым выпрабаваннем: цыклон «Уллі» прынёс наймацнейшыя снегапады, транспартныя заторы, перабоі са святлом. У некаторых раёнах камунальныя службы ўсё яшчэ ліквідуюць наступствы.

Іх маштаб, адзначаюць эксперты, у значнай меры выкліканы не толькі разгулам стыхіі, але і хранічнай недафінансаванасцю ЖКГ. Але сумнеўна, што ўлады гэта прызнаюць.

Многія беларусы ў сацсетках адзначаюць, што зусім не трэба рабіць з уборкі снегу паказуху. Бо каштоўная дапамога не па разнарадцы, а ад сэрца да сэрца, калі сапраўды за зямлякоў бярэ гонар і гарачая падзяка.

«Салідарнасць» папрасіла сваіх чытачоў падзяліцца такімі гісторыямі — нашы суразмоўцы ўспомнілі не толькі «Уллі», але і «Хав'ер», тэорыю малых спраў, гучную аварыю з вадой і нават прыгоды за мяжой. Імёны ўсіх суразмоўцаў зменены з меркаванняў бяспекі.

«За пару гадзін зрабілі прыгожа і зручна»

— Я таксама ўвесь час у сацсетках натыкаюся на пастановачныя ролікі пад песню, як беларусы чысцяць снег — у стылі «ні ў лад, ні ў склад, затое пра Лукашэнку», — смяецца Павел, жыхар райцэнтра на Міншчыне. — Адно з апошніх відэа — вывелі дзетак у садку з лапаткамі, быццам расчысціць пляцоўку. Дзеткі мілыя, а маніпуляцыі — танныя.

У нашым горадзе і я, і ўсе, у каго ёсць вочы, цудоўна бачылі, як работнічкі гарвыканкама арганізавалі «снежны дэсант». Выйшлі пазіраваць і танцаваць з лапатамі там, дзе літаральна нядаўна ўжо прайшоў трактар! Смешна і няёмка.

А ў гэты час на ўскраінах жыхары пяціпавярховак ледзь выбіраліся з пад'ездаў.

Я спецыяльна пайшоў да бабулі расчысціць каля пад'езда і зразумеў, што гэта ні пра што — трэба вакол усяго дома да прыпынку хаця б сцежку пракласці. Паўгадзіны пыхцеў, потым выйшаў бабулін сусед, ён адстаўнік-вайсковец, здаецца. Пахмуры такі, нелюдзімы мужчына — а таксама паглядзеў на «цырк», які ўчынілі чыноўнікі, плюнуў і моўчкі далучыўся да мяне. І мы за пару гадзін зрабілі прыгожа і зручна. Справа маленькая, а вынік рэальны.

Бабулькі і мамы з каляскамі так расчуліліся, прапаноўвалі нам і гарбату з ліпай, і піражкі. І вось гэта чалавечая ўдзячнасць і ўзаемная падтрымка ад людзей, якія звычайна толькі вітаюцца адзін з адным, куды важней за бадзёрую паказуху з Лукашэнкам, які «задае тэмп» у сябе на падворку.

«…І тут мікрааўтобус на віцебскіх нумарах»

Мінчанка Аліна пацвярджае: у яе родным «спальніку» жыхары цудоўна самаарганізаваліся, не чакаючы заклікаў ЖЭСу. Проста таму, што разумелі: тэхнікі на ўсіх адразу не хопіць, а дворнікі, частка якіх немаладыя жанчыны, адны не справяцца.

— Вядома, многія бурчалі, куды ідуць нашы падаткі, — дадае яна, — але ўсё роўна суседзі ў дамавым чаце хутка дамовіліся.

Выйшлі і аўтамабілісты, і сабачнікі, і парачка спартсменаў памахаць лапатамі. А яшчэ па нашым раёне праязджаў мужчына на пазадарожніку, дапамагаў выцягваць машыны з абочын, якія моцна занесла снегам.

Я, шчыра кажучы, адразу ўспомніла гісторыю з вадой. Памятаеце, у чэрвені 2020-га здарылася аварыя, і адразу некалькі раёнаў Мінска засталіся без нармальнай пітной вады, а ўлады некалькі дзён нам хлусілі, што праблем няма, «толькі пах»? У крамах запасы хутка скончыліся, цыстэрнаў не ставала, чаргі да крыніц.

І нашы людзі, якія проста пачалі прывозіць ваду з іншых раёнаў: у бальніцы, дзіцячыя сады, да жылых дамоў. Я і тады плакала ад гонару за беларусаў, і цяпер слёзы навертаюцца. Бо гэта і ёсць сапраўдная салідарнасць. І хоць улады спрабуюць то «прыўласніць» яе сабе ў заслугі, то ўзначаліць — усе разумеюць, як насамрэч.

Аліна расказала і яшчэ адзін выпадак узаемадапамогі, які датычыўся яе асабіста:

— Гадоў 10–12 таму мы з сяброўкай жылі і працавалі ў Піцеры. Нейк едзем у майскія выходныя ад бацькоў на машыне разам са знаёмымі — і на віцебскай трасе сярод ночы трапляем у аварыю, сутыкнуліся з дзіком. Гэта ўжо Расія, да бліжэйшага населенага пункта або хаця б запраўкі чорт ведае колькі, паліцыя на афармленне ДТЗ, як і эвакуатар, не спяшаецца, тры гадзіны ночы, цемра, холад. Мы ўжо змірыліся, што там і заночуем. І тут мікрааўтобус на віцебскіх нумарах — нашыя, брыгада будаўнікоў на працу едзе.

Хлопцы спыніліся, спыталі, якая патрэбная дапамога — і падхапілі нас. Прычым не проста падвезлі з прыбаўткамі і гарачай гарбатай, а яшчэ ўдакладнілі, у які раён нам зручней. Вядома, гэта звычайная сітуацыя, думаю, гэтак жа дапамаглі б і іншыя вадзіцелі ў межах «дарожнага братэрства». Але тое, што гэта аказаліся менавіта беларусы, мяне грэе.

«Я ў сэрцах гучна вылаялася, прычым чамусьці па-беларуску»

У Рэгіны гісторыя, як яна кажа, «замежна-адпускная». Першы раз прыехаўшы ў госці да далёкай радні ў Ізраілі, яна выбралася ў адзін з дзён паглядзець рынак, пагуляць — і заблукала:

— А тэлефон адна дурнічка (я) пакінула дома. Да таго ж я вельмі сарамлівая і англійскую ведала кепска, каб спытаць у людзей дарогу, а рускую, здаецца, ніхто не разумеў. Купіла сабе ці сок, ці ліманад і наладжвалася, што рабіць далей.

І так раззлавалася на сябе, што ў сэрцах гучна вылаялася. Прычым чамусьці па-беларуску, кшталту «трасца табе ў бакі, што ж я такая доўбня дубовая!». І тут пажылы прадавец у суседнім латку расплываецца ў ўсмешцы: «Беларуска? Землячка!».

У мяне, відаць, быў вельмі ашалелы выгляд, ён пачаў тараторыць, што таксама беларус, з Мінска, жыў на Залатой Горцы і, можа, я ведаю гэтыя мясціны. Класны дзядзька аказаўся. Карацей, у выніку закрыў лавачку і не толькі завёз мяне па адрасе да родных, але і праз пару дзён яны з жонкай запрасілі нас на прагулку і зладзілі найцікавейшую экскурсію.

«На мае падзякі толькі ўсміхнуўся»

— Я не здзіўляюся навінам, як вадзіцелі падвозілі да дому пасажыраў цягніка, які застрэў, — такое ж было і ў 2013-м, калі ў сакавіку здарыўся «Хав'ер», і аўтамабілісты выехалі дапамагаць тым, хто застрэў на трасе, — кажа мінчанка Вера. — Мне таксама падчас «Хав'ера» вельмі дапамаглі.

У той дзень, калі стала зразумела, што надвор'е моцна псуецца, начальнік адпусціў раней усіх бацькоў з малымі дзецьмі — я памчалася забіраць сына з садка. Але ўсё роўна трошкі не паспела: выходзім да варот, а ўжо мятэ, снег б'е ў твар, сапраўдная завіруха. Думаю: кіну тут санкі, пацягну малога — хоць яму і 3 гады было, але ў зімовым камбінезоне такі цяжкаваты калабок.

Тут да пад'езда суседняга дома пад'яжджае пікап, выходзіць высочэнны мужчына і бачыць гэтую карціну: мы з калабком тупчымся каля каліткі. Ён падышоў, спытаў, ці далёка нам — а там усяго метраў 500 прайсці ўздоўж дарогі, і наш дом каля метро, але яшчэ паспрабуй, дайдзі па гурбах.

Мужчына закамандаваў: «За мной!». Малога адной рукой падхапіў, санкі — другой і пайшоў па амаль занесенай сцежцы, вялікі і спакойны, як ледакол. Давёў нас да самага пад'езда, загадаў ісці сагравацца і на мае падзякі толькі ўсміхнуўся.

Цяпер сыну амаль 16, гэта малады мядзведзь, вышэйшы за мяне і шырэйшы ў плячах. Тую гісторыю ён, вядома, не памятаў — але калі пачаўся «Уллі» з завеяй, я ўспомніла і расказала.

Ён так уразіўся, што падбухторыў тату і нават пару сяброў, і мінулыя выходныя, акурат напярэдадні працоўнага тыдня, яны расчысцілі сцежкі да калітак каля таго самага дзіцячага садка.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]