Як «Хартыя» спыніла акупантаў у Купянску
5- 17.01.2026, 19:14
- 15,150
Легендарнае падраздзяленне стала сімвалам стойкасці Украіны.
Украінскі збожжавы мільярдэр Усевалад Кожамяка кардынальна змяніў сваё жыццё пасля пачатку поўнамаштабнай вайны. Былы бізнесмен і марафонец памяняў дзелавы касцюм на вайсковую форму і заснаваў адно з самых эфектыўных баявых фармаванняў Украіны — 13-ю брыгаду «Хартыя», якую сёння называюць «брыгадай мільярдэра».
У цьмяна асветленым гатэлі ў Харкаве Кожамяка, апрануты ў поўную вайсковую амуніцыю, іграў «Для Элізы» Бетховена на раялі, разважаючы пра новую рэальнасць у размове з The Telegraph.
«Так, я бізнесмен, — сказаў ён. — А цяпер я камандзір вайсковай часці ва Украіне».
Добраахвотнікі, фінансаваныя бізнесам
«Хартыя» была створана ў сакавіку 2022 года як добраахвотнае падраздзяленне цывільных, профінансаванае асабістымі сродкамі Кожамякі і падтрымкай заможных донараў.
Спачатку падраздзяленне дзейнічала ў складзе тэрытарыяльнай абароны Харкаўшчыны, а потым ператварылася ў элітнае штурмавое фармаванне Нацыянальнай гвардыі Украіны.
Паводле ацэнак ваенных аналітыкаў, шматлікасць брыгады вагаецца ад 1500 да 5000 байцоў. Яна спецыялізуецца на хуткіх контратаках, гарадскіх баях і аперацыях з выкарыстаннем дронаў.
«Як толькі скончыцца ваенны час, мы зноў станем цывільнымі людзьмі», — сказаў Кожамяка амаль чатыры гады таму.
Сцяг Украіны над Купянскам
На гэтым тыдні падраздзяленні «Хартыі» паднялі ўкраінскі сцяг над Купянскам — горадам, які некалькі месяцаў знаходзіўся пад сакрушальным ціскам расійскіх атак «мясарубкі». Яшчэ нядаўна горад лічылі амаль страчаным, але ўкраінскія сілы заявілі, што амаль цалкам выцеснілі расійскія войскі.
Паводле разведдадзеных, суадносіны страт у баях за Купянск складалі 1 да 27 — на аднаго ўкраінскага вайскоўца прыпадалі 27 расійскіх салдат.
Палкоўнік Ігар Абаленскі назваў гэты поспех прыкладам новага падыходу да вайны:
«Купянская аперацыя даказвае, што дзякуючы планаванню, падрыхтаваным камандзірам і штабам, а таксама якаснай падрыхтоўцы падраздзяленняў — усё гэта мы называем метадам «Хартыі» — можна паспяхова спыніць і знішчыць ворага».
Тактыка дакладных удараў
Падчас аперацыі байцы «Хартыі» дзейнічалі ва ўзаемадзеянні з менш дасведчанымі часткамі, фармуючы шматузроўневую абарону. Элітныя падраздзяленні трымалі ў рэзерве для вырашальных удараў, прасоўваліся праз лясы і наносілі раптоўныя атакі ў горадзе.
Асноўнымі мэтамі сталі чыгуначныя вузлы, падыходы да рэк і вузкія гарадскія праходы, якія ператварыліся ў зоны сканцэнтраванага паражэння для расійскіх войскаў. Аперацыі абапіраліся на разведку, мабільнасць і каардынацыю з артылерыяй і дронамі.
Поспех пад Купянскам стаў асабліва важным на фоне палітычнага ціску на Кіеў. На гэтым тыдні прэзідэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што, на яго думку, менавіта Уладзімір Зяленскі з'яўляецца галоўнай перашкодай для мірнай дамоўленасці, а не Уладзімір Пуцін.
Гэтыя словы павысілі стаўкі для Украіны, прымусіўшы Кіеў дэманстраваць рэальныя поспехі на полі бою. Ваенны эксперт Гэміш дэ Брэттан-Гордан адзначыў:
«Нядаўнія поспехі Украіны пад Купянскам маюць вырашальнае значэнне, каб паказаць: яна не капітулявала. Менавіта Украіна цяпер пракладае сабе шлях, а не Расія».
Нягледзячы на поспехі, Украіна сутыкаецца з вострым дэфіцытам асабовага складу, вымушаная перакідваць «пажарныя» падраздзяленні, такія як «Хартыя», паміж самымі гарачымі ўчасткамі фронту. Гэта робіць кожную перамогу яшчэ больш важнай.