Яшчэ адно стратэгічнае паражэнне Крамля

Гэта істотна аслабіць расійскі ўплыў у рэгіёне.

Размовы пра магчымы рэферэндум аб далучэнні Малдовы да Румыніі маюць цалкам канкрэтныя прычыны. Для Малдовы гэта, па сутнасці, найбольш легітымны і самы хуткі шлях адначасова ў Еўрапейскі саюз і НАТА. Сёння Малдова застаецца дзяржавай, на тэрыторыі якой актыўна дзейнічаюць расійскія спецслужбы, што пастаянна спрабуюць дэстабілізаваць сітуацыю ў рэгіёне. Такім чынам, вырашэнне гэтага пытання, то-бок далучэнне Малдовы да Румыніі, з’яўляецца цалкам легітымным і адносна хуткім шляхам, без неабходнасці асобных узгадненняў з Еўрапейскім саюзам або НАТА. Ідзе гаворка пра ліквідацыю адной дзяржавы, штучна створанай, дарэчы, Савецкім Саюзам, і пра пашырэнне іншай дзяржавы. Пра гэта накіроўваецца адпаведная натыфікацыя ў ААН — і на гэтым працэдура фактычна завяршаецца.

Гэты працэс прадугледжвае правядзенне рэферэндуму ў Малдове і падпісанне міждзяржаўнай дамовы аб спыненні існавання адной дзяржавы і пашырэнні другой у межах тэрыторый, якія на сёння эфектыўна кантралюе ўрад Малдовы. Гэта сапраўды просты, але разам з тым эфектыўны механізм. Менавіта таму гэтая тэма актыўна абмяркоўваецца: людзі шукаюць рэальны выхад, які дазволіў бы ім пачаць жыць годна і пазбавіцца нават ад мінімальнага ўплыву Масквы.

Тады ўзнікае пытанне: што рабіць з Прыднястроўем? Бо яно перастае быць для Масквы стратэгічнай перавагай і ператвараецца ў стратэгічную страту. Расія атрымлівае тэрыторыю, якую трэба ўтрымліваць і забяспечваць, не маючы да яе ніякага сухапутнага калідора. Там застаецца пэўная колькасць расійскіх войскаў, і Прыднястроўе адразу становіцца сур’ёзнай праблемай для Крамля. Што з гэтым рабіць — гэта ўжо пытанне, якое Расія вымушаная вырашаць самастойна.

У той жа час сцэнар з ужываннем сілы з боку Румыніі не мае сэнсу. У гэтым няма ніякай ваеннай неабходнасці. Рэальны ціск будзе нараджацца ўнутры самога Прыднястроўя — на побытавым, сацыяльным узроўні, з боку цёшчаў і свякровак. Людзі там жывуць звычайным жыццём, перыядычна ездзяць у Малдову, падтрымліваюць эканамічныя і сямейныя сувязі. І ўявім сітуацыю, калі ім раптам кажуць: у Малдову больш ездзіць нельга, застаецца толькі Расія. Але дабрацца да Расіі немагчыма — няма сухапутнага паведамлення, авіярэйсы адсутнічаюць, альтэрнатыўных маршрутаў таксама няма.

Фактычна Прыднястроўе аказваецца ў ізаляцыі, на свайго кшталту «востраве». У гэтых умовах людзі вымушаныя самі задумацца, якім будзе іх будучыня: ці ўдзельнічаць у рэферэндуме, ці патрэбная ім расійская ваенная прысутнасць.

Сам факт рэалізацыі Малдовой права нацыі на самавызначэнне і далучэнне да Румыніі стварае магутны інфармацыйны і палітычны кантэкст для жыхароў Прыднястроўя. Яны апынаюцца перад выбарам: заставацца з Расіяй або вяртацца ў малдаўскую прастору. І з вялікай верагоднасцю гэтае рашэнне будзе прынята даволі хутка — асабліва пры адсутнасці падтрымкі з боку Масквы.

У выпадку такога сцэнара Масква істотна страчвае ўплыў у рэгіёне. Мы ўжо бачым, як Расія спрабуе біць па поўдні Украіны, у прыватнасці па раёнах Затокі, Белгарада-Днястроўскага, якія патэнцыйна маглі б стаць шляхам у Прыднястроўе. Але калі пытанне Малдовы будзе вырашана, Расія фактычна губляе сэнс нават гіпатэтычна рухацца ў напрамку Адэсы. Вядома, яна можа рабіць асобныя спробы ціску, аднак стратэгічная падтрымка, на якую разлічвае Масква, у такім сцэнары знікае. Калі паглядзець на карту, становіцца відавочна: галоўнай мэтай Расіі было стварэнне сухапутнага калідора да Прыднястроўя, што мусіла стаць элементам далейшага захопу Украіны. У такім выпадку гэтая логіка цалкам губляе сэнс.

Такім чынам, замест чарговай «геапалітычнай перамогі» Пуцін атрымлівае яшчэ адну страту — да яго стратэгічных паражэнняў дадаецца і Малдова. Гэта істотна аслабляе расійскі ўплыў у рэгіёне. Уласна, Малдова ў свой час стваралася як інструмент уплыву Савецкага Саюза на гэтую тэрыторыю, з адпаведнымі плацдармамі для кантролю рэгіёна. Менавіта гэтую імперскую логіку Расія спрабуе ўзнавіць і сёння, аднак у новых умовах яна ўсё больш губляе эфектыўнасць.

Міхаіл Прытула, «Главред»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]