Пуціну паведамілі пра падзенне колькасці касмічных пускаў у Расіі да мінімуму з часоў Гагарына

Расія працягвае імкліва здаваць пазіцыі на сусветным касмічным рынку.

Расія працягвае здаваць пазіцыі на сусветным касмічным рынку, дзе калісьці была піянерам і лідарам. Па выніках 2025 года дзяржаўная карпарацыя «Роскосмос» ажыццявіла 17 пускаў ракет касмічнага прызначэння, паведаміў на сустрэчы з дыктатарам РФ Уладзімірам Пуціным віцэ-прэм'ер Дзяніс Мантураў.

У параўнанні з мінулым годам колькасць пускаў «Роскосмоса» не змянілася, тады як ЗША павялічылі іх колькасць са 145 да 181, Кітай — з 68 да 91. У выніку ад ЗША Расія адстала больш як у 10 разоў, а ад КНР — больш як у 5 разоў, перадае The Moscow Times.

Калі выключыць перыяд пандэміі, колькасць пускаў у Расіі другі год запар трымаецца на мінімуме з 1961 года, калі Юрый Гагарын здзейсніў першы палёт у космас (тады іх было 9 за год). Да сярэдзіны 1960-х СССР запускаў на год больш за 40 ракет, да пачатку 1970-х давёў колькасць пускаў да 80–86 на год, у 1982 годзе ўстанавіў рэкорд — 99 пускаў.

З тых часоў іх колькасць скарацілася амаль у 6 разоў, і ў выніку Расія апынулася на мяжы таго, каб выпасці з топ-3 касмічных дзяржаваў. Новая Зеландыя летась таксама ажыццявіла 17 касмічных пускаў (супраць 13 у 2024 годзе і 7 — у 2023-м) і параўнялася з Расіяй па долі на касмічным рынку.

Першапачаткова «Роскосмос» планаваў у гэтым годзе не менш за 20 пускаў. Аднак тры з іх давялося адкласці, распавядае папулярызатар касманаўтыкі Віталь Егараў. У канцы лістапада адбылася аварыя на стартовым стале Байканура, з-за якой сарваўся запуск касмічнага карабля «Прагрэс МС-33». Затым «Пратон-М» з метэаспадарожнікам, ужо пастаўлены на стартовы стол, давялося здымаць і адпраўляць на рамонт паскаральнага блока. Нарэшце, выпрабавальны старт перспектыўнай сярэдняй ракеты «Саюз-5», які чакалі ў канцы снежня, таксама давялося перанесці на сакавік 2026 года.

Усе тры адмовы маюць розныя прычыны, што «у цэлым не найлепшым чынам характарызуе стан расійскай касмічнай галіны», піша Егараў: «Аварыя стартовага стала — памылка пускавога разліку касмадрома Байканур. Праблема з паскаральным блокам — сфера адказнасці РКК «Энергія». Перанос лётных выпрабаванняў — зноў праблема на касмадроме, за які адказвае расійскае АО «ЦЭНКІ», што ўваходзіць у «Роскосмос».

Яшчэ чвэрць стагоддзя таму Расія займала лідыруючыя пазіцыі па запусках на арбіту: «Роскосмос» ажыццяўляў больш за 30 пускаў на год супраць 28 у ЗША, 12 — у Еўропы і 5 — у Кітая (па даных на 2000 год). Але з тых часоў ЗША павялічылі колькасць пускаў у 5,2 раза, а Кітай — амаль у 14 разоў.

У надзеі вярнуцца ў клуб вядучых касмічных дзяржаваў Крэмль у 2025 годзе зацвердзіў нацпраект па асваенні космасу коштам 4,4 трлн рублёў, у межах якога плануе вывесці на арбіту амаль 900 спадарожнікаў для праекта «Рассвет» (аналаг Starlink), а таксама яшчэ больш за 100 апаратаў дыстанцыйнага зандзіравання Зямлі. Паводле плану да 2030 года колькасць касмічных пускаў у Расіі павінна павялічыцца да 68 на год, а праз 12 гадоў пабіць рэкорды СССР — больш за 100 штогод.

Нягледзячы на амбіцыйныя чаканні, ва ўмовах тэхналагічнай ізаляцыі Расія асуджаная на адставанне ад касмічных лідараў, лічыць эксперт па касманаўтыцы Іван Цімафееў. Спадзявацца на Кітай, які Крэмль называе стратэгічным партнёрам, у космасе таксама не варта, лічыць эксперт: «Кітай не хоча кааперавацца, ён будзе ўсё сам рабіць. Ды і няма чаго [Расіі] яму прапанаваць».

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]