Як будзе выглядаць свет у 2050 годзе?

Лічбавыя двайнікі, базы на Месяцы, людзі-кіборгі і дарогі без затораў.

У першыя гады гэтага стагоддзя большасць камп'ютараў падключаліся да інтэрнэту з дапамогай тэлефонных мадэмаў, якія выдавалі дзіўныя гукі, Netflix быў кампаніяй, якая здавала ў пракат DVD-дыскі, а пераважная большасць людзей нават не чула пра існаванне смартфонаў.

Праз два з паловай дзесяцігоддзі інавацыі з'яўляюцца адна за адной з уражальнай хуткасцю: ад буму штучнага інтэлекту да робататэхнікі.

BBC запыталася ў экспертаў, што, на іх думку, нам могуць прынесці наступныя 25 гадоў.

Вось як яны прагназуюць развіццё тэхналогій — і іх уплыў на наша жыццё — да 2050 года.

10 галоўных праблем, якія паўстануць перад чалавецтвам да 2050 года

Ці стане чалавек неўміручым і што не па зубах квантавым камп'ютарам

Якімі будуць гарады будучыні і ці будзе нам у іх камфортна?

Чалавек зліецца з машынамі ў адно цэлае

У навукова-фантастычных раманах, дзеянне якіх адбываецца ў 2050-я гады, шмат разоў апісана, як людзі выкарыстоўваюць тэхніку для ўдасканалення сваіх арганізмаў — каб адчуваць сябе больш здаровымі, весці больш шчаслівы лад жыцця і больш прадуктыўна працаваць.

У папулярнай відэагульні Deus Ex, якая выйшла ў 2000 годзе (дзеянне адбываецца ў 2052 годзе), гульцы могуць уводзіць у свой арганізм крошачных нанаробатаў. Яны змяняюць матэрыю на атамным узроўні і дазваляюць людзям набыць новыя магчымасці — напрыклад, рухацца з вялікай хуткасцю і бачыць у цемры.

Можна было б падумаць, што падобныя інавацыі магчымыя толькі ў далёкай будучыні, але нанатэхналогіі, то-бок стварэнне структур памерам з мільённую долю міліметра, ужо шырока прымяняюцца ў мностве сучасных вырабаў.

Насамрэч менавіта такія тэхналогіі цяпер дазваляюць вам чытаць гэты тэкст: у кожным смартфоне і камп'ютары ёсць працэсар, які складаецца з мільярдаў крошачных транзістараў — электрычных схем, вырабленых на нанаўзроўні і неабходных для паскарэння апрацоўкі даных.

Прафесар Стывен Брамвел з Лонданскага цэнтра нанатэхналогій распавёў Бі-бі-сі, што да 2050 года варта чакаць «істотнага размывання» межаў паміж машынамі, электронікай і біялагічнымі арганізмамі.

На думку эксперта, гэта азначае, што да таго часу людзі пачнуць выкарыстоўваць імпланты з ужываннем нанатэхналогій — але зусім не для таго, каб станавіцца нябачнымі (як у гульні Deus Ex), а для «маніторынгу стану здароўя і дапамогі ў камунікацыі».

У медыцыне таксама пачнуць шырока выкарыстоўваць нанапрылады, якія будуць «дастаўляць лекі дакладна ў тое месца, дзе яны неабходныя», — тлумачыць Брамвел.

Прафесар кібернетыкі Кевін Уорык таксама бачыць вялікі патэнцыял у вывучэнні аўгментацый (пашырэння магчымасцяў чалавечага цела). У сваіх даследаваннях гэты вучоны пайшоў значна далей за астатніх — і ў 1998 годзе стаў першым у гісторыі чалавекам, які ўжывіў камп'ютарны чып у сваю нервовую сістэму. За гэта ён нават атрымаў мянушку «Капітан Кіборг».

Уорык лічыць, што да 2050 года развіццё кібернетыкі, якая, між іншым, вывучае сувязі паміж натуральнымі і механічнымі сістэмамі, прывядзе да рэвалюцыі ў лячэнні захворванняў.

Ён прадказвае, што некаторыя хваробы, напрыклад шызафрэнію, можна будзе лячыць не лекамі, а з дапамогай «глыбокіх электронных стымуляцый мозгу».

Ён таксама мяркуе, што ў будучыні з'явіцца больш кібернетычных імплантаў, падобных да таго, які ён ужо пратэставаў на сабе, і дзякуючы ім «ваш мозг і цела змогуць знаходзіцца ў розных месцах».

А што, калі б мы хацелі праверыць, як найноўшыя распрацоўкі або проста новая дыета ўплываюць на наш арганізм, без рызыкі пабочных эфектаў?

На думку прафесара Роджэра Хайфілда, навуковага дырэктара лонданскага Музея навукі, «лічбавыя двайнікі» — віртуальныя версіі фізічных аб'ектаў, якія абнаўляюцца з дапамогай даных у рэжыме рэальнага часу — могуць стаць цалкам звычайнай часткай нашага жыцця.

У яго бачанні будучыні кожны з нас можа мець «тысячы спрашчаных двайнікоў», з дапамогай якіх можна будзе даследаваць, як «розныя лекі або змены ладу жыцця ўплываюць на вашу ўнікальную біялогію».

Іншымі словамі, мы атрымаем магчымасць зазірнуць у ўласную будучыню, перш чым яна надыдзе.

Штучны інтэлект новага пакалення

Сёння многія тэхналагічныя кампаніі, у тым ліку Google і IBM, вядуць шматмільярдную гонку, мэта якой — з дапамогай квантавых вылічэнняў кардынальна змяніць падыход да развіцця такіх абласцей, як штучны інтэлект.

Квантавыя камп'ютары — гэта машыны, здольныя выконваць вельмі складаныя вылічэнні з неверагоднай хуткасцю, напрыклад мадэляваць малекулярныя ўзаемадзеянні для больш хуткай распрацоўкі новых лекаў.

У студзені 2025 года кіраўнік вядучага вытворцы мікрасхем Nvidia Джэнсэн Хуанг заявіў, што, на яго думку, «сапраўды карысныя» квантавыя вылічэнні запрацуюць ужо праз 20 гадоў.

Сам штучны інтэлект, безумоўна, будзе і надалей займаць значнае месца ў нашым грамадстве па меры таго, як мы набліжаемся да сярэдзіны XXI стагоддзя.

Футуролаг і пісьменніца Трэйсі Фолоўз, якая ўдзельнічала ў падрыхтоўцы дакладу пра будучыню адукацыі ў Вялікабрытаніі ў 2050 годзе, лічыць, што навучанне будзе адбывацца адначасова ў віртуальным і фізічным асяроддзі з выкарыстаннем настаўнікаў ШІ, якія «карэктуюць свае паводзіны ў рэальным часе».

Яна прагназуе, што замест падручнікаў дзеці будуць выкарыстоўваць «імерсіўныя віртуальныя сімуляцыі».

Пры гэтым адукацыя стане менш стандартызаванай: для падбору найбольш эфектыўных метадаў навучання будуць вывучацца ДНК і біяметрычныя даныя кожнага дзіцяці.

Дарогі без затораў і базы на Месяцы

Пісьменнік Біл Даглас разбіраецца ў прагнозах. У 2000 годзе ён выйграў сусветны конкурс футуролагачных эсэ «Свет у 2050 годзе» і атрымаў прыз у памеры 20 тыс. долараў.

Ён па-ранейшаму лічыць, што адна з яго пачатковых прадказанняў — з'яўленне самалётаў без пілотаў — спраўдзіцца да 2050 года, але цяпер мяркуе, што перад гэтым мы ўбачым больш дасягненняў у галіне беспілотных аўтамабіляў, дзякуючы якім заторы на дарогах «у значнай ступені сыдуць у мінулае».

«Машыны будуць ездзіць значна бліжэй адна да адной, чым цяпер, — сказаў ён Бі-бі-сі. — І калі адна з іх затармозіць, прытармозяць усе».

«На прыватных платных дарогах для бяспілотных аўтамабіляў хуткасць руху зможа дасягаць 100 міль на гадзіну, — кажа ён. — І вы ўбачыце, як смяротнасць ад ДТЗ рэзка знізіцца».

Журналістка і савядучая падкаста Space Boffins Сью Нэлсан распавяла Бі-бі-сі, што па-за Зямлёй касмічная гонка будзе працягвацца ў тым жа тэмпе.

Паводле яе слоў, праз 25 гадоў на Месяцы, найхутчэй, з'явіцца прыдатная для жыцця база, а некаторыя галіны прамысловасці могуць амаль цалкам перамясціцца ў космас.

Напрыклад, яна лічыць, што фармацэўтычныя кампаніі могуць пачаць вырабляць лекі новага пакалення ў ўмовах мікрагравітацыі, то-бок на борце арбітальнага касмічнага карабля.

Яна тлумачыць гэта тым, што крышталы, вырашчаныя такім чынам, «часта буйнейшыя і якаснейшыя».

Фантастыка становіцца рэальнасцю

У 2002 годзе на экраны выйшаў фільм «Асаблівае меркаванне», зняты паводле аповесці пісьменніка-фантаста Філіпа Кіндрэда Дыка. Дзеянне фільма адбываецца ў 2054 годзе.

За тры гады да пачатку здымак рэжысёр Стывен Спілберг запрасіў 15 экспертаў, у тым ліку піянера віртуальнай рэальнасці Джарона Ланье, на трохдзённы саміт, каб абмеркаваць, якія тэхналогіі могуць з'явіцца ў 2050-х.

Менавіта тыя дыскусіі ляглі ў аснову мноства тэхналагічных навінак, паказаных у фільме.

Калі сюжэт навукова-фантастычнага трылера з Томам Крузам у галоўнай ролі апынецца праўдай, то да сярэдзіны 2050-х мы ўсе будзем выкарыстоўваць тэхналогію распазнавання жэстаў (і спецыяльныя пальчаткі), каб перагартаць відэа на нашых празрыстых манітарах, а паліцыянты з рэактыўнымі ранцамі будуць змагацца са злачыннасцю з дапамогай дубінак, якія выклікаюць ваніты.

Як і многія навукова-фантастычныя творы, фільм малюе змрочную карціну нашай будучыні.

Некаторыя сучасныя эксперты падзяляюць гэтае меркаванне і нават ідуць далей, мяркуючы, што штучны інтэлект можа прывесці да знікнення чалавецтва.

Аднак, перш чым упадаць у роспач з нагоды таго, што можа чакаць нас у 2050 годзе, варта ўзгадаць словы самога Філіпа Кіндрэда Дыка.

«Я, напрыклад, раблю стаўку на тое, што навука дапаможа нам», — пісаў ён у сваім аўтабіяграфічным эсэ «Аўтапартрэт», апублікаваным у 1968 годзе.

«Навука падарыла нам больш жыццяў, чым забрала, — казаў ён. — Мы павінны памятаць пра гэта».

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]