Падарожжы часта танней, чым жыццё дома

Беларуска паставіла мэту ўбачыць прынамсі палову свету і паспяхова яе выконвае.

З года ў год Таццяна па тры–чатыры месяцы праводзіць у падарожжах. Не, яна не турагенц і не бортправадніца — проста абажае такі «качавы» лад жыцця. Дзякуючы гэтаму яна ўжо пабывала ў 47 краінах — і не проста паставіла птушачкі на карце, а прайшла пехатой 240 кіламетраў па Лікійскай сцежцы ў Турцыі, аўтастопам дабралася да казахстанскай стэпы, жыла побач з мядзведзямі на Камчатцы і пераадольвала перавал у Непале з найцяжэйшай ангінай, піша Onlíner.

«Не ведала, куды ехаць, таму проста ткнула пальцам у карту»

Сваё першае падарожжа ў жыцці Таццяна ўспамінае без асаблівай рамантызацыі: у 23 гады мама падарыла ёй аўтобусны тур Германія — Чэхія. Маршрут папулярны, фармат стандартны — «галопам па Еўропе», але ў выпадку з нашай гераіняй ён спрацаваў як спускавы механізм. Таццяна добра памятае, як у той паездцы яе зачапіла адчуванне: за мяжой людзі жывуць інакш — і за гэтым вельмі цікава назіраць.

Спачатку яна ездзіла ў арганізаваныя туры — праз аператараў, па гатовых маршрутах. А потым здарылася гісторыя, якая канчаткова пераключыла падарожжы ў рэжым «сама сабе турагенц».

Таня прачытала кнігу «Дзікая» — пра дзяўчыну, якая адна прайшла некалькі тысяч кіламетраў па ЗША. Натхненне аказалася настолькі магутным, што ёй самой захацелася паўтарыць пешае падарожжа, толькі бліжэй і зразумелай па лагістыцы. Для гэтых мэтаў яна выбрала Лікійскую сцежку ў Турцыі. Кампаніёна знайшла ў тэматычнай групе. Дамовіліся, што будуць ісці столькі дзён, колькі выходных зможа дазволіць сабе яе спадарожнік. Сама Таня свой графік вызначае самастойна (пра яе прафесію пагаворым крыху пазней).

Да моманту першай авантурнай паездкі дзяўчына спрабавала толькі так званыя паходы выхаднога дня па Беларусі. У Турцыі ж паход заняў 19 дзён без перапынкаў — за гэты час турысты паспелі прайсці 240 кіламетраў. Яшчэ 5 дзён пасля гэтага яны ехалі аўтастопам: давялося прызнацца сабе, што стаміліся. Для Тані ў гэтым падарожжы набраўся ўнушальны спіс «упершынь»: першы горны паход, першая палатка, першая далёкая краіна, першая самастойная паездка і першы аўтастоп. Менавіта тады яна зразумела, што сапраўднае задавальненне атрымлівае толькі ў такіх «вольных» падарожжах.

Да турагенцтваў пасля гэтага яна звярталася толькі пару разоў — калі траплялася «супергарачае» прапанаванне або хацелася проста адпачыць з мамай, якой не падыходзяць нестандартныя фарматы.

Сама Таня паспела праехаць аўтастопам каля 60 тыс. кіламетраў. Дарэчы, на гэта яе падштурхнула знаёмства на ўсё той жа Лікійскай сцежцы: там яна сустрэла хлопца, які на той момант ездзіў аўтастопам без перапынку ўжо год і два месяцы. Ён падарожнічаў па Азіі, укладваючыся ў бюджэт каля $150 у месяц. Таццяна ўспамінае, як слухала яго «з адкрытым ротам» — тады яна яшчэ не ўяўляла, як гэта магчыма. Але, вядома, «запалілася». Не спынілі яе і жорсткія перасцярогі: маўляў, ніколі не ведаеш, дзе давядзецца начаваць і калі ўдасца прыняць душ.

З новым знаёмым дамовіліся так: пасля Турцыі Таццяна на пару месяцаў вернецца ў Беларусь папрацаваць, а потым яны разам паедуць вандраваць. Куды? Гэтае пытанне вырашыў вялікі рандом. Дзяўчына закрыла вочы і ткнула пальцам у карту — трапіла ў Казахстан.

Тыя самыя фота засталіся ў даўніх архівах, таму прапануем проста любавацца прыгажосцю з розных куткоў планеты

Да паездкі пра гэту краіну яна практычна нічога не ведала. Але дзве мэты ўсё ж намеціла: Чарынскі каньён і вясёлкавыя горы Акжар (асабліва прыгожую лакацыю падгледзела ў блогера).

З Мінска да Казахстана дабіраліся таксама аўтастопам. Дарогаю заехалі ў Ніжні Ноўгарад, Казань, Екацярынбург — і далей, да галоўнай мэты. Найбольш яскравай аказалася гісторыя пошуку гор Акжар.

— Дакладных каардынатаў не было, бліжэйшы населены пункт — прыкладна за 130 кіламетраў. Спякота — каля +46. Нас высадзілі ў патрэбным радыусе, але пасярод голай стэпы. Мы пайшлі ў выпадковым напрамку. На шчасце, сустрэлі групу геолагаў, якія жылі ў вагончыку каля месца сваіх раскопак. Праўда, за паўгода знаходжання тут яны абсалютна нічога не чулі пра «ўзрушаючае прыгожае месца». Але ўсё ж пагадзіліся разам пашукаць. Праз некалькі гадзін блуканняў на машыне мы ўсё-ткі знайшлі рознакаляровыя сопкі — прыкладна 20 метраў вышынёй, з жоўтымі, фіялетавымі і аранжавымі пародамі. Сапраўдныя марсіянскія краявіды. У шоку былі нават геолагі.

Начаваць у палатцы турыстам мясцовыя спецыялісты не дазволілі: вакол было шмат слядоў кайотаў і іншых дзікіх жывёл. Таму геолагі запрасілі іх да сябе, накармілі, а раніцай адвезлі ў пункт, дзе ўжо можна было злавіць машыну.

Далей быў Кыргызстан. Таццяна прызнаецца, што пра краіну тады таксама амаль нічога не ведала — і па-сапраўднаму здзівілася: віды, як у Альпах, шмат еўрапейскіх турыстаў, лячэбныя гразевыя крыніцы і бясконцая колькасць санаторыяў. Разам са спадарожнікам яны тыдзень жылі на беразе знакамітага возера Ісык-Куль у палатцы проста ў абрыкосавым гаі.

Усяго ў падарожжы Таццяна правяла паўтара месяца.

— Складана, цікава, месцамі знясільваюча, асабліва для дзяўчыны. Але зарплата не вельмі дазваляла іншы тып паездак, а паглядзець свет вельмі хацелася. Ды і ўвогуле такі фармат падышоў мне на тысячу працэнтаў.

«Мне шчыра падабаецца папацець дзеля відаў, якія не ўбачаць 95% людзей»

А цяпер крыху пра працу. Таццяна — лячэбны масажыст з медыцынскай адукацыяй, ужо 12 гадоў яна працуе на сябе. У паездках праводзіць у сярэднім тры–чатыры месяцы на год. Найбольш любіць доўгатэрміновыя вылазкі, каб дасканала вывучыць новы напрамак. Раней яна працавала ў масажным салоне, але сышла: зразумела, што жорсткі графік — гэта зусім не пра яе.

— Так, праца на сябе — гэта адказнасць: ты і бухгалтар, і менеджар, і сам сабе начальнік, але ўзамен можна пабудаваць максімальна зручны графік. За гады працы ў мяне сфармавалася добрая кліенцкая база. Усе прызвычаіліся да маіх частых паездак, сочаць за імі ў сацсетках, падтрымліваюць і чакаюць, калі я вярнуся з новымі гісторыямі.

Напрыклад, цяпер Таццяна збіраецца амаль на месяц у Афрыку. У маршруце сем краін, вылет у сярэдзіне сакавіка. План выглядае так: прылёт у адзін з самых небяспечных гарадоў свету — Ёханэсбург, затым пераезд у Кейптаўн. Далей — Намібія: «марсіянскія» віды, мёртвыя дрэвы, пустыня. Потым — Батсвана, Замбія, Зімбабвэ: там, на стыку межаў, знаходзіцца вадаспад Вікторыя, і наша гераіня марыць паглядзець яго з усіх бакоў. Пасля гэтага — зноў вяртанне ў ПАР, дзе заадно можна заехаць у дзве «ўнутраныя» краіны-анклавы: Эсватыні і Лесота.

— Афрыка была маёй вялікай марай. У гэтай паездцы аб’яднаны адразу некалькі «хачу»: убачыць пінгвінаў у натуральным асяроддзі ў ПАР, паглядзець месца, дзе акіян сустракаецца з пустыняй у Намібіі, і пагрузіцца ў акіян у клетцы, калі звонку будзе плаваць белая акула. Са скатамі і мантамі я ўжо плавала. Плюс хацелася б убачыць сапраўднае афрыканскае племя і навучыцца іх асаблівым танцам.

Гэта паездка, мабыць, самая дарагая ў яе ўнушальным паслужным спісе. Тое, што Афрыка — танна, — гэта вялікі стэрэатып. Адны пералёты — вялікі артыкул выдаткаў плюс зусім не бюджэтныя нацыянальныя паркі і арэнда аўтамабіля.

У падарожжа Таня збіраецца з групай ужо знаёмых турыстаў з Расіі (да гэтага яны разам ездзілі ў Пакістан). Тур некамерцыйны, ніякіх гідаў, усё арганізоўваюць самі.

Дарэчы, зусім адна наша гераіня прынцыпова не падарожнічае.

— Па-першае, мне вельмі важна дзяліцца эмоцыямі — інакш «ўзрывуся», калі буду трымаць усё ў сабе. Па-другое, з камандай больш бяспечна: многія паездкі, якія мне цікавыя, не самыя простыя. Сёлета, напрыклад, былі Пакістан і Індыя — не найлепшы варыянт для дзяўчын-адзіночак.

На пытанне, ці стала яна за гады паездак больш пераборлівай да ўзроўню камфорту, Таня адказвае адназначна: не.

— Ды я шчыра люблю прыроду і палаткі. Мне падабаецца папацець дзеля відаў, якія не ўбачаць 95% людзей, бо да некранутых мясцін часта вядзе або пешы маршрут, або верталётны. На верталёт мы яшчэ не зарабілі, а ножкамі дайсці можам, — смяецца наша суразмоўца.

Яна лёгка згаджаецца на экспромты: складаецца ў розных супольнасцях па пошуку папутнікаў у Беларусі і Расіі. Адзінае, што зусім не любіць, — гэта холад. Праўда, ад паездкі ў Антарктыку ўсё адно не адмовілася б: занадта вялікая спакуса наведаць усе шэсць кантынентаў.

«Нават на Мальдывы можна з’ездзіць бюджэтна»

Даведаемся ў зацятое падарожніцы лайфхакі па эканоміі. Пачынаем з білетаў. Паводле яе слоў, прадказаць сітуацыю з коштам надзвычай складана. Але ёсць два працоўныя варыянты. Першы — браць білеты ў самы апошні момант: за дзень да вылету кошт можа быць вельмі прыемным. Праўда, ёсць рызыка застацца зусім без паездкі. Калі ж гаварыць пра доўгатэрміновае планаванне, то самыя бюджэтныя, паводле яе досведу, варыянты можна знайсці прыкладна за паўгода.

Таццяна тлумачыць сваю фінансавую стратэгію проста: яна не любіць шопінг, не мае шкодных звычак і амаль не ходзіць па ўстановах. Яе любімыя забавы звязаныя з фізічнай актыўнасцю. Жыллё ў дзяўчыны сваё, таму яна спакойна адкладае грошы на паездкі: прыкладна 50% заробку адразу перакладае ў валюту.

— Сапраўды, падарожжы могуць быць нават больш бюджэтныя, чым жыццё дома, асабліва для тых, хто здымае кватэру. Па маіх адчуваннях, месяц жыцця ва многіх азіяцкіх краінах абыходзіцца ў тую ж суму, што і месяц «звычайнага жыцця» ў Беларусі.

Сувеніраў Таццяна не прывозіць. Адзінае выключэнне — падарункі для мамы: ёй яна купляе экзатычную садавіну. Зрэдку выбірае нешта для сябе. Напрыклад, з В’етнама прывезла настойку з двума змеямі — для дэкору, а з Кітая — зялёны чай. Але «пылазборнікі» ў выглядзе статуэтак і рамак — не яе гісторыя.

Пры гэтым Таццяна не лічыць, што ў нечым сабе адмаўляе: глядзіць шмат славутасцяў і абавязкова смачна есць. Проста выбірае баланс: другую берагавую лінію замест першай і тры зоркі замест пяці. Пяцізоркавы all inclusive у яе жыцці быў усяго адзін раз.

У якасці прыкладу дзяўчына прыводзіць Мальдывы, якія асацыююцца выключна з люкс-адпачынкам. Дзесяць дзён на выспах абышліся ёй у $800 — з пражываннем, сняданкамі і экскурсіямі. Сакрэт просты: трэба выбіраць лакальныя выспы, дзе жывуць мясцовыя, самастойна шукаць пералёт і браніраваць жыллё.

— Там ёсць атмасферныя кавярні, месцы для прагулак, усё тая ж бірюзовая вада, нават больш варыянтаў экскурсій і, як мне здаецца, значна цікавей, чым на люксавай выспе-рэзорце.

Якія яшчэ ёсць лайфхакі па эканоміі? Таццяна прадказальна называе каўчсёрфінг: у любой краіне можна знайсці чалавека, які гатовы прыняць у сябе, а заадно ўбачыць сапраўдны быт і жыццё знутры, прычым гэта бясплатна.

Што браць з сабой? У нашай суразмоўцы формула кароткая: пашпарт і грошы, усё астатняе можна купіць на месцы. Яна за мінімалізм: лепш несці меней і дакупаць усё па неабходнасці. У вялікія паходы Таня бярэ рэчы, якіх не шкада выкінуць або пакінуць па дарозе, каб аблегчыць заплечнік. Пры гэтым на экіпіроўцы для гор эканоміць не раіць: добры спальнік, кілімок, палатка, тэрмабялізна — гэта база.

«У гарах Непала думала, што назад ужо не вярнуся»

Дзяўчына выразна ўсведамляе рызыкі свайго захаплення — і прымае іх як дадзенасць. Без нестандартных сітуацый не абышлася, напэўна, яшчэ ніводная паездка. Ёсць бытавыя рызыкі: ротавірус, атручванні, інфекцыі. Таццяна бярэ з сабой аптэчку, робіць страхоўку, але не ператварае паездку ў бясконцую гонку за стэрыльнасцю. Яна не з тых, хто есць толькі ў рэстаранах, — проста выбірае крыху больш бяспечныя стравы, старанна мые садавіну і п’е бутыляваную ваду. І пры гэтым спакойна сядае за стол з мясцовымі, разумеючы, што імунітэт у іх можа быць мацнейшы, але і на свой таксама можна разлічваць.

Асобнае пытанне — бяспека пры паездках аўтастопам. Дзяўчына прызнаецца, што настойлівыя спробы аказваць павышаную ўвагу з боку кіроўцаў перыядычна здараюцца.

У такія моманты выбаўляе тое, што яна займалася тайскім боксам. Таццяна шчыра дадае: як у сапраўднага паходніка, у яе заўсёды з сабой нож. Але звычайна хапае пары жорсткіх фраз, каб абазначыць межы. Найчасцей, паводле яе словаў, мужчыны не хочуць выпрабоўваць лёс і проста высаджваюць нязгаворлівую пасажырку. А калі чалавек проста не падабаецца ёй інтуітыўна, яна можа і ўвогуле не садзіцца ў машыну.

Удакладняем, ці бывала, што здавалася: лепш бы сядзела дома.

Таццяна прызнаецца: вядома. Адзін з самых цяжкіх выпадкаў быў у Непале. За чатыры дні да перавалу на вышыні каля 5000 метраў у яе пачалася наймацнейшая ангіна. На вышыні сімптомы ўзмацняюцца, плюс уплывае недахоп кіслароду. Яна апісвае свой стан тады як сумесь вар’яцкай стомы, горнай хваробы, тахікардыі і галаўных боляў. Перад дзяўчынай паўстаў выбар: ісці з камандай далей або застацца.

— Калі па-добраму, адэкватным рашэннем было спускацца ўніз і перачакаць. Але я выбрала ісці. І гэта было адным з самых цяжкіх рашэнняў у жыцці: у нейкі момант здавалася, што сэрца спыніцца і я ўжо нікуды не дайду. Цудоўна разумею, што так рабіць нельга. Але часам выбар становіцца «або/або», і ты бярэш рызыку на сябе.

Таня адзначае, што дэвіз «Слабавумнасць і адвага» ўвогуле пры такіх падарожжах неабходны. Таму самы важны савет, які яна можа даць пачаткоўцам, — не баяцца: знаёміцца з людзьмі і задаваць шмат пытанняў. У дапамогу — усё тыя ж тэматычныя турыстычныя супольнасці.

Дарэчы, сама Таццяна да падарожжаў з нязнанымі людзьмі ставіцца з вялікім аптымізмам.

— Турысцкі рух адрозніваецца ад многіх іншых тусавак. Турысты першапачаткова разумеюць, што ў дарозе могуць быць форс-мажоры і давядзецца хутка прымаць рашэнні. Дык што гэта людзі з характарам, гатовыя падтрымаць. Пачаткоўцам заўсёды надаюць шмат увагі. Пытанне, як зблізіцца або знайсці агульную мову, нават не стаіць. Людзі заўсёды радыя новым знаёмствам. У мяне няма ніводнай гісторыі, як мы з кімсьці «не сышліся характарамі».

Напрыканцы пытаемся пра самае яскравае ўспамін. Тані адразу прыходзіць на розум Пакістан. А яшчэ — Камчатка: там яна цэлы месяц жыла ў палатцы каля вулканаў, зусім побач з месцамі пражывання мядзведзяў. Рыбу на абед лавілі проста з ракі.

— А самы «кінематаграфічны» момант у памяці — Непал, раён Чытван, нацыянальны парк побач з горадам. За горадам — глыбокая рака з крокадзіламі, далей — дзікая тэрыторыя з драпежнікамі. І вось у дзень нашага засялення ў гатэль насарог проста ішоў па горадзе — па шырокай вуліцы сярод крамаў і дамоў, заходзячы на тэрыторыі гатэляў. Адлегласць да яго была ўсяго два–тры метры — эмоцыі зашкальвалі: адначасовае захапленне і моцны страх. Жывёла дзікая, можа адрэагаваць непрадказальна, ды і бачаць насарогі дрэнна — любы гук здольны справакаваць агрэсію. Але дзе яшчэ такое ўбачыш?

Амбіцый наведаць усе краіны ў Тані няма. Як яна з усмешкай адзначае, ёй будзе дастаткова і 100. Пасля сакавіцкай паездкі ў Афрыку яна спадзяецца пераадолець адзнаку ў 50 краін.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]