Трамп супраць Байдэна: ці зможа трэцяя сіла паўплываць на амерыканскія выбары
14- 5.03.2024, 18:12
- 8,708
![Трамп супраць Байдэна: ці зможа трэцяя сіла паўплываць на амерыканскія выбары](https://i.c97.org/ai/317905/aux-head-1545854527-tramp_360.jpg)
Палітычная барацьба ў ЗША толькі абвастраецца.
На днях Вярхоўны суд ЗША прыняў канчатковую пастанову аб удзеле Дональда Трампа ў прэзідэнцкіх выбарах. Былы кіраўнік амерыканскай дзяржавы атрымаў «зялёнае святло» і мае права балатавацца на выбарах 2024 года, якія адбудуцца 5 лістапада. І менавіта Трамп з'яўляецца фаварытам выбарчай гонкі паводле букмекерскіх каціровак. Што ці хто зможа паўплываць на ход выбараў у Штатах і ад чаго залежыць лёс выніку - сваім меркаваннем з «Апострофом» падзяліўся ўкраінскі палітолаг, прафесар Кіеўскага Нацыянальнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі Пятро Аляшчук.
Пастанова Вярхоўнага суда канчаткова закрыла пытанне аб магчымасці адхілення Трампа ад выбарчага працэсу на падставе папраўкі ў дачыненні да мяцежнікаў, да якой раней апелявалі яго апаненты. І зараз ніякія юрыдычныя моманты не перашкодзяць Трампу ў пытанні яго ўдзелу ў выбарах. Але нават калі б у тым жа штаце Каларада Трамп не быў уключаны ў бюлетэні - гэта ніяк не паўплывала б на выбары.
Фактычна, ва ўмовах палітычнага сегментавання ў ЗША існуе толькі пэўная абмежаваная колькасць штатаў, якія рэальна ўплываюць на канчатковы вынік выбараў. Калі адкінуць дэмакратычныя і рэспубліканскія штаты, ёсць невялікая колькасць штатаў, дзе вынік можа быць зменены (Невада, Джорджыя, Арызона, Пенсільванія, Мічыган і Вісконсін). Менавіта гэтыя штаты і вызначаюць вынікі выбараў. Бо паводле выбарчай сістэмы, якая існуе ў Злучаных Штатах, пераможца ў штаце забірае ўсе галасы. Нават калі пераможца штата набірае 51%, ён забірае ўсе галасы выбарцаў у штаце.
А тыя штаты, дзе ставілася пытанне аб нядопуску Трампа да выбараў - гэта штаты дэмакратаў. Таму не важна, прысутнічаў бы ён там у бюлетэні. Усе гэтыя пастановы выносіліся з мэтай атрымаць прэцэдэнт, каб магчыма потым абскардзіць удзел Трампа ў выбарах агулам. Але гэта не спрацавала.
Што да праймерыз ад Рэспубліканскай партыі, то відавочна, што Трамп атрымае на іх перамогу ў супераўторак (праймерыз у 15 штатах).
Трэба разумець, што Трамп належыць да тых палітыкаў, якія маюць вельмі дысцыплінаванае ядро прыхільнікаў, якія і забяспечваюць яму перамогу на праймерыз. І ў апошні час рэйтынг Трампа толькі расце. Але і ў Дональда будуць пэўныя праблемы, звязаныя найперш з тым, што кожныя выбары прэзідэнта (не толькі ў ЗША, але і ў кожнай дзяржаве) - гэта бітва за мабілізацыю выбарцаў і бітва антырэйтынгаў. Гэта значыць, недастаткова мець згуртаванае электаральнае ядро, а трэба прыцягваць і выбарцаў, якія вагаюцца і маюць пэўныя сумневы.
Напрыклад, бярэм выбарцаў, якія зараз падтрымліваюць Нікі Хэйлі. І калі праходзіць апытанне, за каго яны будуць галасаваць - Трампа або Джо Байдэна - то яны не могуць адказаць. А частка з іх адказвае, што ўвогуле не пойдзе на выбары. А гэта частка выбарцаў ад Рэспубліканскай партыі. І калі яны праігнаруюць выбары, гэта можа паўплываць на выніковыя пратаколы. Таму для Трампа неабходна мабілізаваць і тую частку Рэспубліканскай партыі, якая зараз у апазіцыі да яго.
Іншы фактар, які можа паўплываць - гэта ўдзел у выбарах так званых трэціх кандыдатаў. Бо чыста юрыдычна няма ніякіх перашкод, каб і іншыя кандыдаты ўдзельнічалі ў выбарах. І ўжо вядома аб удзеле ў выбарах Роберта Кенэдзі-малодшага. Гэта хоць і палітык-дэмакрат, але ён абвясціў аб сваім удзеле ў выбарах незалежнага кандыдата. І, прынамсі, у асобных штатах ён у бюлетэні будзе. А перадвыбарная праграма і рыторыка Кэнэдзі пераклікаецца з выбарцамі, якія арыентуюцца на Трампа. Кенэдзі ўвогуле вельмі спецыфічны, нішавы палітык і патэнцыйна небяспечны спойлер. Хутчэй для Трампа, чым Байдэна.
Ды і калі Нікі Хэйлі надумае пайсці на выбары (як незалежная кандыдатка) - да чаго яе неаднаразова ўжо заклікалі - то, безумоўна, паўплывае на вынік.
Таму ў нас дастаткова складаная канфігурацыя, у якой зараз нешта цяжка спрагназаваць. І Трамп будзе вымушаны вырашаць задачу пашырэння свайго электарату - гэта безумоўны факт.
Пакуль усё ідзе да таго, што ад дэмакратаў упэўнена перамагае Байдэн, ад рэспубліканцаў Трамп. І яны будуць паміж сабой спаборнічаць. Але асабліва тэарэтычна мы можам уявіць сцэнар, што ў апошні момант Байдэн скажа, што не пойдзе на выбары. У такім выпадку запускаецца дастаткова цікавая працэдура, і Дэмакратычная партыя будзе вызначаць, хто будзе кандыдатам. Гэта прагназаваць зараз проста немагчыма, бо гэты сцэнар выглядае як фантазія. Але ўжо праз некалькі месяцаў гэтая фантазія можа ператварыцца ў рэальнасць, таму тут нешта сказаць цяжка.
Хто ў такім выпадку замест Байдэна? Напрыклад, згадвалі Мішэль Абаму, бо яна з'яўляецца папулярнай асобай у ЗША. Але ў Дэмакратычнай партыі шмат вядомых кангрэсмэнаў, губернатараў. Так што кандыдата там знойдуць. Але асабліва тэарэтычна, калі вылучыць Абаму, яна проста пераможа Трампа. Бо Трамп з'яўляецца спецыфічным палітыкам і шмат хто за яго будзе галасаваць ад безвыходнасці. Пры гэтым ён вельмі адыёзны, з вялікімі антырэйтынгамі і ўзроўнем непрымання, асабліва з пункту гледжання расавых і этнічных меншасцяў, і улічваючы яго антымігранцкую рыторыку.
Шчыра кажучы, я больш за перакананы, што Трампа пераможа ўсякі палітык-дэмакрат, акрамя Байдэна.