30 верасня 2020, Серада, 22:13
Сім сім, Хартыя 97!
Рубрыкі

Алкатэстар пад елкай

54
Алкатэстар пад елкай
ІРЫНА ХАЛІП

Навошта супрацоўнікаў МЗКЦ вымушаюць на адзін дзень выйсці на працу падчас неаплачанага адпачынку?

Пакуль беларусы пішуць ва ўрад чалабітныя з просьбай зрабіць ці то 31 снежня, ці то 2 студзеня выходным днём, дзяржава толькі лагодна пасмейваецца з непатрабавальнага народа і клапоціцца пра яго з такім размахам, што хоць святых вынось. Святкуйце, грамадзяне, хоць здушыцеся! Толькі грошыкі рыхтуйце загадзя, ніхто ваш адпачынак аплачваць не збіраецца.

Ледзь стала вядома, што на «Беларуськаліі» супрацоўнікаў адпраўляюць у адпачынак за свой кошт на тыдзень з 31 снежня да 7 студзеня, як Менскі завод колавых цягачоў неадкладна ўступіў у сацыялістычнае спаборніцтва ў маштабе навагодняга адпачынку і шырокім жэстам адправіў усіх адпачываць на два тыдні. Таксама, вядома, за свой кошт, але затое які размах! Летась супрацоўнікаў МЗКЦ, праўда, адпраўлялі ў адпачынак за свой кошт яшчэ маштабней: з 22 снежня да 14 студзеня, – і ў дзень першага студзеньскага заробку ім урачыста выдалі квіточкі ад Дзеда Мароза, у якіх стаяла падарункавая лічба 0. Сёлета яны будуць вымушана адпачываць з 28 снежня да 13 студзеня. Нібыта і менш, але затое якую нечаканку ім паклалі пад ялінку!

Рэч у тым, што ўвесь завод, сыходзячы ў неаплатны навагодні адпачынак, павінен чамусьці выйсці на працу 3 студзеня. Потым – зноў 10 свабодных неаплатных дзён. А нечанканка з першага погляду здаецца незразумелай і нелагічнай: чаму не пачаць гэты вымушаны адпачынак на дзень пазней, калі прадпрыемству так патрэбны дадатковы дзень? Або чаму не выйсці на дзень раней? А вось тут і хаваецца сакрэт.

Не ведаю, як ідуць справы на іншых прадпрыемствах, але на прахадной МЗКЦ працоўных часта просяць «дыхнуць у трубачку». І калі алкатэстэр што-небудзь наяўнае ў арганізме «пасля ўчорашняга» паказвае, то працоўнага альбо пазбаўляюць прэміі, альбо звальняюць «паводле артыкула». Прэмія там – гэта зусім не заахвочванне за ўдарную працу. Проста так большасці налічваюць заробак. Да прыкладу, аклад зварніка – 270 рублёў. Усё астатняе – прэмія. І пазбаўленне прэміі – гэта фактычна пазбаўленне заробку. А цяпер сачыце за рукой.

Апошні заказ МЗКЦ выканаў летам. І апошнія паўгода на заводзе толькі і размоваў было, што пра перавод на чатырохдзённы працоўны тыдзень. Але не перавялі. І цяпер становіцца зразумела, чаму. Давайце ўявім сабе людзей, якія ідуць на змену раніцай 3 студзеня, пасля вялікіх святаў і з перспектывай прадаўжэння. Вядома, можна выказаць здагадку, што ўсе яны выпілі ў навагоднюю ноч келіх шампанскага, а а сёмай раніцы першага студзеня каляндарнага выйшлі на ранішнюю прабежку. Нехта, можа, і выйдзе. Хтосьці ўвогуле не вып'е нават пад бой гадзінніка. Але большасць зладзіць першага і другога студзеня апахмелку, паходы ў гасці з даяданнем салатаў і дапіваннем запасаў. Так што наўрад ці раніцай трэцяга ўсе яны будуць свежыя, як травеньскія ружы.

Што далей? Далей – «дыхніце ў трубачку». І – вуаля! – столькі, колькі трэба, за адзін дзень можна спакойна звальняць «паводе артыкула». Навошта скарачаць супрацоўнікаў, калі пра скарачэнне трэба папярэджваць мінімум за два месяцы, а потым яшчэ і выхадную дапамогу ў памеры трохразовага сярэдняга заробку выплаціць? Так што скарачаць штаты – выхадных дапамог не напасешся. А тут за адзін дзень, адным махам, можна даць выспятка кучы людзей і пры гэтым выдатна зэканоміць. А людзі... Ды што людзі? Хрэн на блюдзе, як вядома.

Можна ўявіць сабе, на якую суму абыдзецца прадпрыемству гэты адзін дзень 3 студзеня – колькі давядзецца выдаткаваць на электраэнэргію і ацяпленне завода. Зрэшты, калі памножыць на ўсё «пустыя» дні, то можна, напэўна, падпаліць арктычныя льды. Дарэчы, дзяржава, якая прывыкла пускаць пыл у вочы, не падумала пра тое, што для яе было б больш выгодна перавесці людзей на чатырохдзёнку. Нехта шукаў бы іншую працу і пайшоў бы сам, не праз скарачэнне з выплатай выхадной дапамогі. Нехта знайшоў бы магчымасць разавай падпрацоўкі ў пятніцы. А нехта праводзіў бы раптоўны вольны дзень у кіно і гандлёвых цэнтрах, падтрымліваючы кульгавую беларускую эканоміку ўсімі сваімі эндээсамі. Зрэшты, навошта? Грошы хай айцішнікі марнуюць – ад іх у гандлёвых цэнтрах больш карысці. А працоўнымі можна маніпуляваць. Яны, мусіць, і не зразумеюць, што іх звольнілі. Будуць яшчэ на працу хадзіць і прасіць, каб дазволілі хоць бясплатна папрацаваць – што-небудзь зварыць, вывастрыць, выпілаваць.

Пілуйце, Шура. Хоць да самай пенсіі – калі яе, вядома, не скасуюць аднойчы пад Новы год.

Ірына Халіп, спецыяльна для Charter97.org