Расіяне масава адбіраюць кватэры ў украінцаў на акупаваных тэрыторыях

Жыллё перадаюць чыноўнікам, сілавікам і бюджэтнікам з РФ.

На акупаваных тэрыторыях актывізаваўся адбор нерухомасці ў законных уладальнікаў. Прычым як у ўкраінцаў, што з’ехалі з тэрыторый, захопленых расійскімі войскамі, так і ў тых, хто вымушана або па ўласным жаданні там застаўся. У маі працэс істотна паскорыўся. Больш за тое, людзей пачалі ўжо выселяць з дамоў і кватэр — прычым усяго за некалькі дзён. А каб забраць свае рэчы, яшчэ трэба «дамовіцца», піша OBOZ.UA.

«Ноу-хау» ў Марыупалі

Напярэдадні лета працэс «дзяржаўнага» марадзёрства ў акупаваным Марыупалі моцна паскорыўся. У планах акупацыйнай адміністрацыі ўжо да 1 чэрвеня выставіць большасць кватэр на продаж або аддаць іх пад службовае жыллё бюджэтнікам.

Паводле звестак былога дарадцы гарадскога галавы Марыупаля, а цяпер — кіраўніка Цэнтра вывучэння акупацыі Пятра Андрющэнкі, гаворка ўжо не пра прызнанне кватэр «бесгаспадарнымі» або патрабаванні даказаць права ўласнасці.

У ўсіх раёнах горада на дзясятках кватэр, дзе пражываюць уладальнікі, на пачатку мая акупацыйная адміністрацыя размясціла паведамленні з патрабаваннем выселіцца ўжо да 8-га чысла.

«Акупацыйны рэжым проста выкідвае людзей на вуліцу, а іх кватэры плануюць размеркаваць паміж расіянамі-бюджэтнікамі. Якое іранічнае супадзенне дат: выселеныя ўкраінцы і засяленне ў іх дамы расіян прыпадае менавіта на «Дзень Перамогі». Вельмі паказальны сімвалізм», — напісаў Андрющэнка ў сваім Telegram-канале.

Працэс пасля 9 мая, вядома ж, не спыніўся. На гэта не варта і разлічваць. І скардзіцца, як усе разумеюць, бескарысна.

У красавіку гэтага года ў «ДНР» былі прынятыя змены ў «заканадаўства» аб украденай у ўкраінцаў нерухомасці.

Адна з найважнейшых нормаў гэтага «закона» — дазвол да 1 студзеня 2028 года выкарыстоўваць такі фонд як службовае жыллё для чыноўнікаў, вайскоўцаў, паліцыі, муніцыпальных службоўцаў, а таксама работнікаў падведамных прадпрыемстваў і ўстаноў, уключаючы адукацыю і медыцыну.

На думку Пятра Андрющэнкі, для Марыупаля гэта амаль прамое прызнанне сапраўднай мэты канфіскацыі жылля.

«Горад хранічна мае патрэбу ў завезеных кадрах для падтрымкі акупацыйнай адміністрацыі. Мясцовыя не даюць патрэбнага ўзроўню кіравальнасці і лаяльнасці. Таму канфіскаванае жыллё ператвараецца ў рэсурс забеспячэння каланіяльнай прысутнасці. У выніку гэта канчаткова выцісне марыупальцаў з Марыупаля. Кагосьці — у іншыя гарады, кагосьці — на могілкі. Але расіяне не хаваюць, што намер менавіта такі», — перакананы кіраўнік Цэнтра вывучэння акупацыі.

Канвеер канфіскацыі

Прызнанне жылля ўкраінцаў «бесгаспадарным» ідзе па ўсёй акупаванай тэрыторыі — асабліва ў так званых «новых рэгіёнах», якімі Расія лічыць Данецкую, Луганскую, Запарожскую і Херсонскую вобласці Украіны.

Паводле даных, агучаных «намесніцай старшыні ўрада ДНР» Тацянай Пераверзевай, у рэгіёне «выяўлена амаль 26 тысяч жылых аб’ектаў з прыкметамі бесгаспадарных, з іх каля 20% ужо ў муніцыпальнай уласнасці». То-бок, адабраных.

Пераверзева таксама назвала яшчэ адну лічбу: каля 7 тысяч кватэр неабходна для забеспячэння жыллём настаўнікаў, медыкаў, сілавікоў і сацработнікаў. Зноў жа, гэта толькі на акупаванай частцы Данецкай вобласці.

Дарэчы, у Марыупалі «бесгаспадарнымі» ўжо прызналі каля 13 тысяч кватэр і дамоў. А з снежня 2025 г. такое жыллё без суда пачалі пераводзіць у «муніцыпальную ўласнасць». Хаця ёсць факты і больш ранняй «законнай» канфіскацыі. Напрыклад, на вуліцы Чорнаморскай.

Але не адстаюць і іншыя «рэгіёны», дакладней, акупацыйныя адміністрацыі.

Напрыклад, як высветліў OBOZ.UA, толькі ў Луганску значыцца амаль 8 тысяч кватэр, «якія маюць прыкметы бесгаспадарных».

«Закон» пра гэтыя самыя «прыкметы» ў «ЛНР» увайшоў у сілу 13 сакавіка. Сярод іх:

– плата за памяшканне і камунальныя паслугі не ўносіцца больш за адзін год;

– у Адзіным дзяржаўным рэестры нерухомасці (расійскім. – Рэд.) адсутнічаюць звесткі пра зарэгістраванае права ўласнасці;

– памяшканне фактычна не выкарыстоўваецца не менш як тры месяцы, прычым гэта бяздзеянне стварае пагрозу бяспецы самога будынка або жыццю і здароўю суседзяў.

Зручныя «прычыны», праўда?

То-бок, у псеўдазаконе фактычна замацавалі незаконны адбор жылля ўкраінцаў. Якой заўгодна маёмасці і ў каго заўгодна. Перш за ўсё гэта датычыцца ўкраінцаў, што ўцяклі ад вайны. Але, як бачым па сітуацыі ў тым жа Марыупалі, бесгаспадарнымі прызнаюць нават тыя кватэры і дамы, у якіх жывуць людзі.

Калі ж жыллё ўжо трапіла ў «чорны спіс», яго ўладальнік мае ўсяго 30 дзён, каб пацвердзіць на яго правы. Але гэта ілюзія: для гэтага як мінімум трэба прыехаць на акупаваную тэрыторыю, а большасць украінцаў не можа сабе гэтага дазволіць, не рызыкуючы апынуцца «ў падвале».

Некаторыя з тых, хто не засвячаўся, напрыклад, у сацсетках з патрыятычнай пазіцыяй, усё ж такі рызыкуюць прыляцець у РФ. Аднак там чакае фільтрацыя ў «Шарамецьева» — жорсткі, шматгадзінны допыт супрацоўнікаў ФСБ. І верагоднасць адмовы ва ўездзе вельмі высокая.

Паводле суразмоўцаў OBOZ.UA ва ўкраінскай разведцы, ужо даўно пераважная большасць украінцаў атрымлівае забарону на ўезд у Расію на 25–50 гадоў. Фактычна — назаўсёды.

«У Расіі паранаідальна баяцца дыверсантаў. Таксама не хочуць пускаць уладальнікаў жылля — разумеючы, што яны паспрабуюць пасля яго прадаць і з’ехаць з акупаванай тэрыторыі», — кажа афіцэр.

Ёсць яшчэ важны нюанс. Згодна з расійскім заканадаўствам, тэрмін «спрошчанай» рэгістрацыі нерухомасці (якая знаходзіцца на часова акупаванай тэрыторыі Украіны. — Рэд.) у Расрэестры — да 1 ліпеня 2026 г. Потым — на «агульных падставах». І, напрыклад, пры адсутнасці поўнага камплекта дакументаў права ўласнасці можна даказаць выключна праз суд. Расійскі.

Але, зноў жа, гэта ніякім чынам не абараняе жыллё ад унясення ў спіс «бесгаспадарнага» і хуткага прызнання яго «муніцыпальнай уласнасцю».

Замкнёнае кола.

«Раптам» празрэлі і калабаранты

У сацыяльных сетках істэрычна абураюцца тым, што адбываецца, і «новыя грамадзяне», якія атрымалі расійскія пашпарты. Прычым адкрыта гавораць пра беззаконне на часова акупаванай тэрыторыі Украіны з адбіраннем жылля нават юрысты, лаяльныя да акупацыйнай улады.

Напрыклад, дырэктар данецкай юрфірмы «Довод» Раман Падніглазаў запісаў відэа, дзе заявіў: «Мы не толькі цяпер не падтрымліваем тое, што цяпер тварыцца з жыллём, мы катэгарычна супраць гэтага — як і любы здаровы розумам чалавек. На дадзены момант дзяржава (Расія, — прым. рэд.) чамусьці ўзяла на сябе такія функцыі — узяць і забраць у ўсіх усё. Якага хр*на ўлётаюць у «бесхоз» кватэры, якія набываліся кімсьці ў каго-небудзь? Гэта наогул была здзелка, а дзяржава вырашыла, што гэта мусіць быць «іх».

Падніглазаў абурана расставіў кропкі над «і». «Ці гэта беззаконне? Так, адназначна беззаконне. Гэта парушэнне аднаго з галоўных прынцыпаў — прыватнай уласнасці (…) Я думаю, што далей парушэнняў будзе ўсё больш, бо сістэма пачала калапсаваць», — заявіў ён.

Калабарант таксама перакананы, што «дзяржава адрываецца на насельніцтве, а ў выніку губляе давер людзей — што з’яўляецца дрэннай прыкметай».

І смешна, і сумна. Для тых, хто, размахваючы трыкалорам, сустракаў расійскіх салдат на ўкраінскай зямлі, усё таксама абярнулася далёка не ў лепшы бок.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]